Кіріспе

1981 жылы түсірілген Стив Майнердің фильмі. «Жұма күні 13-і» 2-бөлімі – 1981 жылы түсірілген американдық слэшер фильмі, режиссерлік дебютінде Стив Майнердің өзі түсірген және Рон Курц жазған сценарий бойынша түсірілген. Бұл «Жұма күні 13-і» (1980) фильмінің тікелей жалғасы және франшизаның екінші бөлімі. Адриен Кинг, Бетси Палмер және Уолт Горни алғашқы фильмдегі рөлдерін – Алиса Харди, Памела Вурхис және Ессіз Ральф рөлін қайта ойнайды. Эми Стил мен Джон Фьюри де түскен. Бірінші фильмнен бес жыл өткен соң, 2-бөлімде ұқсас сюжет желісі дамытылады, белгісіз күдікті Кристалл көлінің жанындағы лагерьде кеңесшілер тобын өлтіреді. Бұл фильмде Джейсон Вурхис алғаш рет сериалдың басты жау ретінде пайда болады. Алғашқыда «Жұма күні 13-і» 2-бөлімі «Жұма күні 13-і» ырым-жырымдарына негізделген антологиялық фильм болуы жоспарланған. Алайда, түпнұсқа фильмнің күтпеген соңының үлкен сәттілігінен кейін, фильм жасаушылар Кристалл көлінің айналасындағы оқиғаны және мифологияны жалғастыруға шешім қабылдады, бұл франшизаның барлық фильмдерінде қайталанды. Түпнұсқа фильм сияқты, «Жұма күні 13-і» 2-бөлімі Америка кино ассоциациясының қарсылығына тап болды, олар «жинақталған зорлық-зомбылықты» проблемалық деп атады, нәтижесінде R рейтингісін алу үшін көптеген өзгерістер енгізілді. Фильм 1981 жылдың 1 мамырында Нью-Йорк, Лос-Анджелес және Сан-Франциско қалаларында көрсетілді. «Жұма күні 13-і» 2-бөлімі көбінесе жағымсыз пікірлер алды және бірінші фильмге қарағанда аз табыс әкелді, АҚШ-та $1.25 миллиондық бюджетпен $21.7 миллион жинады. Бір жылдан кейін «Жұма күні 13-і» ІІІ бөлімі жарық көрді.

Сюжет

Кристалл көліндегі қастандықтардан екі ай өткен соң, жалғыз аман қалған Элис Харди өзінің жағымсыз оқиғасынан айығып келеді. Апасы үйінде, Алиса мысығына тамақ алу үшін тоңазытқышты ашқанда, Памела Вурхистің бас жағын табады. Бес жылдан кейін Пол Холт Кристалл көлінің жағасында лагерь кеңесшілері үшін мектеп ашады. Лагерьге Сандра, оның жігіті Джефф, Скотт, Терри, Марк, Вики, Тед және Полдың көмекшісі Джинни, сондай-ақ көптеген тағылымдамадан өтушілер келеді. Сол түні лагерьдегі оттың айналасында Пол кеңесшілерге Джейсон Вурхис туралы аңызды айтады, ол 1957 жылы Кристалл көлінде суға батып, өш алушы анасын 1958 және 1979 жылдары екі рет өлтіру үшін жіберді, ақырында оны өзін-өзі қорғау үшін Элис Харди өлтірді. Аңыз бойынша, Джейсон аман қалып, қазір Кристалл көлінің маңындағы орманда тұрады; анасының өліміне ашуланып, кез келген адамды өлтіреді. Пауыл әңгімені аяқтағанда, найза ұстаған адам бәрін қорқытады, бірақ бұл бетперде киген Тед екені анықталады. Пол баршаны Джейсонның өлгеніне және Кристалл көл лагерінің енді тыйым салынғандығына сендіреді. Сол түні Crazy Ralph топты ескерту үшін меншікке кіреді, бірақ оны ағаш артында көзге көрінбейтін кісі өлтіруші өлтіреді. Келесі күні Джефф пен Сандра Кристалл көлге жасырын барып, ит өлігін тауып алады, содан кейін оларды Уинслоу ұстап алады да, лагерьге қайта оралады. Кейінірек Уинслоу жолдан жүгіріп келе жатқан, бетінде қаптан жасалған маскасы бар адамды байқайды. Уинслоу оны орманға қуып барып, бір шатыр тауып алады. Ол Уинслоуды балғамен өлтіреді. Лагерьге оралғанда Пол басқаларға жаттығулар басталғанға дейін қалада соңғы түнді ұсынады. Алты адам қалады, оның ішінде Джефф пен Сандра, олар жасырын қашып кеткені үшін жаза ретінде қалуға мәжбүр болады. Барда Джинни Джейсонның әлі тірі болғанын және анасының өлімін көргенін айтады, бұл оған өмір мен өлімді, дұрыс пен бұрысты айырмай қалдырған болар. Пауыл бұл идеяны жоққа шығарып, Ясон тек қала аңызы ғана деп жариялайды. Сол сәтте шабуылшы лагерьге келіп, кеңесшілерді бір-бірден өлтіреді. Скоттың мачетемен тамағын кескен кезде арқан тұзаққа түседі, ал Терри Скоттың өлі денесін тапқаннан кейін экраннан қаза табады. Марктың бетін кескішпен соққылап, баспалдақтан құлап қалады. Кейін кісі өлтіруші жоғарғы қабатқа көтеріліп, Джефф пен Сандраны жыныстық қатынаста болған кезде найзамен түйреді, содан кейін Викиді ас үй пышағымен өлтіреді. Тед барда қалады, ал Джинни мен Пол үйдің шатастығын көреді. Қараңғыда, кісі өлтіруші Паулды тосқауылға алады және Джиниді лагерь бойына және орманға қуып барады, онда ол шатырды кездестіреді. Ол өзін ішкі қабатқа бекітіп, оның үстінде Памела Вурхистің кесілген басы бар құрбандық үстелін табады. Джейсон Вурхистің кісі өлтіруші екенін түсінген Джинни Памеланың свитерін киіп, Джейсонды өзінің анасы екеніне психологиялық тұрғыдан сендіруге тырысады. Бұл айла-шарғы қысқа уақытқа жұмыс істейді, бірақ Джейсон құрбандық үстелінде анасының басын көріп, трансінен оянады. Пол кенеттен қайтып келеді және Джинниді құтқаруға тырысады, бірақ Джейсон оны әрекетке қабілетсіз етеді. Джейсон Пауылды балтамен өлтіре жаздағанда, Джинни балтасын алып, оны Джейсонның иығына соғады, көрінеу оны өлтіреді. Пол мен Джинни қорабасқа оралып, сыртта біреудің даусын естіді. Джейсон соңынан ерді деп ойлап, олар есікті ашады, тек Терридің иті Мэффинді тауып алады. Олар еңселерін көтеріп, еңселерін көтеріп жатқанда, маскасы жоқ Джейсон терезеден қашып кіріп, Джинниді ұстап алады. Ол жедел жәрдемге жүкті болып оянады және Паулды шақырады, оны ешкім көрмейді, оның тағдыры белгісіз. Шатырда Памеланың басы құрбандық үстелінде қалды, бірақ Джейсонды еш жерден таба алмаймыз.

Даму

1980 жылы «Жұма 13» фильмінің сәттілігінен кейін Paramount Pictures жалғасын жасау жоспарларын бастады. Әлемдік тарату құқығын алдымен сатып алған Фрэнк Манкузо аға: «Біз бұл оқиғаны жасөспірімдердің сол жұма күні кешке кинотеатрларға ағылып келіп, соңғы бөлімін көруіне мүмкіндік беретін шараға айналдырғымыз келді» деді. Жалғастың бастапқы идеялары «Жұма 13» атауын жылына бір рет шығарылатын, бір-бірімен тікелей байланысы жоқ, бірақ өз алдына жеке «қорқынышты фильмдер» сериясына қолдануды қарастырды. Алғашқы фильмді өндірген Esquire Theaters-тің үш иесінің бірі – Стив Минасиан мен Боб Барсамианмен бірге Фил Скудери, жалғаста Памеланың ұлы Джейсон Вурхис болуын қатыстырды, тіпті оның алғашқы фильмдегі пайда болуы тек әзіл ретінде жоспарланған болатын. Бірінші фильмнің атқарушы продюсері Стив Майнер бұл идеяны қолдады және Каннингэм режиссер креслосына қайта оралмағаннан кейін алғашқы екі жалғастың режиссері болды. Майнер жалғастарды жасағанда бірінші фильмнің көптеген түсірілім тобын пайдаланды. Каннингэм «Жұма 13» жобасы туралы әртүрлі пікірде болды, осы пікірлерін зорлық-зомбылық туралы фильмдердегі жұмысы туралы кітап жазған киносыншы және автор Стивен Хантерге берген сұхбатында айтты. Хантер Каннингэмнің осы фильмдердегі жұмысымен «ешқандай мақтаныш сезінбегенін» және Каннингэмнің сол кездегі жасөспірімдер көрермендеріне жететін жалғыз нәрсе – жоғары деңгейдегі қанды және графиктік зорлық-зомбылық екенін ашық айтқанын мәлімдеді.

Кастинг

Адриен Кингті «Жұманың 13-і» фильмінің алғашқы сәттілігінен кейін қысым көрсететін жанкүйер қуып жетеді және оның рөлі мүмкіндігінше шағын болғанын тіледі. Алайда «Кристалл көлінің естеліктері: «Жұманың 13-і» толық тарихы» деректі фильмінде Кингтің агенті жоғары жалақы сұрағаны, бірақ студияның мұны төлей алмайтыны айтылды. Актер Уоррингтон Жилет фильмнің соңында Джейсонды бетпердесіз ойнады. Каскадёр Стив Даскавиц (сонымен қатар Стив Даш деп танылады) «Джейсонның каскадёрлік дублёрі» деп көрсетілді, бірақ фильмнің қалған бөлігінде маскалы Джейсон рөлін орындады.

Түсірілім

Негізгі түсірілім 3 қазаннан басталып, 1980 жылдың қарашасында аяқталды және негізінен Коннектикут штатындағы Нью-Престон және Кент қалаларында өтті. Арнайы эффекттер жасаушы Том Савиниге фильмде жұмыс істеу ұсынылды, бірақ ол басқа жоба – Midnight (1982) фильмімен айналысып жатқандықтан бас тартты. Сонымен қатар, ол фильмдегі Джейсонның кісі өлтіруші рөліндегі бейнесіне қарсы болды. Савинидің орнына Стэн Уинстон шақырылды. Алайда, Уинстонның кестесінде қақтығыс туып, жобадан шығуына тура келді. Түсірілім кезінде Эми Стилдің кескішпен кесіп алған кесігінен Стив Даскавиц жедел жәрдемге жеткізілді. Стил түсіндірді: "Уақыт дұрыс болмады, ол пикесін дұрыс бұрмады, нәтижесінде кескіш саусағына тиді". Даскавицтің ортаңғы саусағына он үш тігіс салынды. Келесі түсірілім кезінде Даскавиц саусағына резеңке қап киюге мәжбүр болды, ал ол және Стил бұл көріністі қайта түсіруді талап етті. Элис Джейсоннан қаза тапқан көріністің бір түсірілімінде мұз пикесі кері тартылмағандықтан Кинг жарақат алды. Қапшықпен жабылған бас киімді пайдалану 1976 жылғы "Күн батқандағы қауіпті қала" фильміне ұқсас болды. Стилдің кейіпкерін кульминациялық сахнада бетпердесіз Джейсонның арт жағынан ұстауы үш рет түсірілді. Стил сахнаны түсіру кезінде ширығулы және қорқынышты сезімде болды.

Өндірістен кейінгі

Алдыңғы фильм сияқты, «Жұманың 13-і» 2-бөлімі Америка киноассоциациясынан (MPAA) R рейтингісін алуда қиындыққа тап болды. 2020 жылдың қыркүйегінде Samuelson Studios толық емес кадрларды тауып алғанын және оларды Scream Factory компаниясының жаңа бокс-сетіне қосымша ретінде қосқанын хабарлады. Paramount компаниясы актриса Марта Кобердің жасы 16-да екенін анықтағаннан кейін, оның толық жалаңаш түріндегі көрінісі толығымен өшірілді. Waxworks Records Гарри Манфрединидің музыкасын 2015 жылдың жазында винил тақтасында шығарды.

Үй медиасы

Friday the 13th Part 2 1981 жылы Paramount Home Video компаниясы VHS және Betamax форматтарында шығарды. Paramount 1994 жылы VHS-ті қайтадан шығарды. Фильм алғаш рет 1999 жылдың 19 қазанында Paramount компаниясы арқылы DVD-де стандартты кең экранды форматта, тек театрлық трейлермен бірге шығарылды. 2009 жылы Paramount фильмнің DVD және Blu-ray нұсқаларын "жақсартылған басылым" ретінде шығарды, онда театрлық трейлермен қатар бірнеше деректі фильмдер де болды. 2011 жылы фильм серияның бірінші, үшінші және төртінші фильмдерімен бірге 4 дискілік DVD жинағында жарық көрді. Ол сондай-ақ екі Blu-ray жинағына енгізілді: 2013 жылы шыққан Friday the 13th: The Complete Collection және 2011 жылы шыққан Friday the 13th: The Ultimate Collection, олар Джейсонның маскасының 3/4 өлшемді көшірмесімен және жылтыр қағаздан жасалған буклетпен бірге келді (бұл жинақ 2018 жылы пластикалық көп дискілік қаптамада қайта шығарылды). 2020 жылдың қазанында Shout! Factory 40 жылдық мерекелік жинақты шығарды, онда 2-бөлімнің түпнұсқа камералық негативтерінің 4K сканы және ұзақ уақыттан бері жоғалған, тілмеленбеген кадрлар бар.

Кассалық жинақ

Фильм 1981 жылғы 1 мамырда кинотеатрларда көрсетіліп, тұңғыш демалыс күндері 6 429 784 долларлық кіріс әкелді. Ол 1350 экранда көрсетілді және 1,25 миллион долларлық бюджетпен 21,7 миллион доллар жинады. Қаржылық тұрғыдан сәтті болғанына қарамастан, жалғасының 7 813 948 көрермені түпнұсқа фильмнің 14 778 662 сатылған билетінің 53% құрады. Бұл 1981 жылғы ең табысты фильмдердің 35-ші орнында болды, сонымен қатар «Omen III: The Final Conflict», «The Evil Dead», «The Howling», «My Bloody Valentine», «Happy Birthday to Me», «Graduation Day», «Halloween II» және «The Burning» сияқты танымал хоррор фильмдерінен күшті бәсекеге тап болды.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes веб-сайтында "13-ші жұма" 2-бөлігі 47 шолуға негізделген 32% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 4.6/10. Сайттың сыншыларының консенсусы: "Жұма күні 13-ші 2-бөлім франшиза үшін үлгіні белгілейді, көбірек жасөспірім құрбандар, қорқынышты көріністер және одан әрі жалғастыруға себептер азайды". Metacritic-те сегіз сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкала бойынша 26 балдық орташа салмақты бағасы бар, бұл "көбінесе жағымсыз пікірлерді" көрсетеді. Chicago Sun-Times газетінен Роджер Эберт "Жұма күні 13-ші 2-бөлім – ақылсыз қырып-жоюшы және өлген жасөспірімдер жанрларының қоспасы; жылына екі ондаған фильмде ақылдан безген кісі өлтірушілер бейнеленеді, олардың барлығы осыдан да нашар. Кейбіреулерінде сәл көбірек сюжет бар, кейбіреулерінде сәл азырақ. Бұл маңызды емес" деп жазды. Эберт одан кейін "Жұма күні 13-ші" фильмдеріне ешқандай жаңа шолу жасамады, 2-бөлімге берген 1/2 жұлдыздық шолуын "Бұл шолу сіздің таңдауыңыз бойынша кез келген 'Жұма күні 13-ші' фильміне жеткілікті болады" деп аяқтады. The Clarion Ledger газетінен Хелен Веронгос: "Жұма күні 13-ші 2-бөлім өзінен артық емес екенін көрсетуге тырыспайды, жасөспірімдер нарығына бағытталған арзан, ең төменгі деңгейдегі триллер. Ол орташа төртінші сынып оқушысын ақылды сезінуге жеткілікті болжамды болу үшін жасалған". Дейтон Журналының хабаршысы Терри Лоусон фильмді "зорлық-зомбылыққа төзімді көрермендер үшін арнайы эффекттер шоуы" және "пайдаланушылық және артық" деп атады. Arizona Daily Star газетінен Жакки Тулли фильмнің арнайы эффекттерін мақтап, Джейсонды "шынымен жиренішті көрініс" деп сипаттады және қорытындылады: "Жынысты сипаттаудың жақсы жолы. Қорқынышты, қанды және зорлық-зомбылық ойға келеді. Сондай-ақ, өте тиімді". Атланта Конституциясынан Говард Пуснер Джейсон Вурхистің қайтып келуін "абсурдты жағдай" деп бағалады, "көзді ашқанша, тағы сегіз адам барлық түрлі жолмен өлтірілді: тікенді сыммен кесілген мойын, қираған бас сүйек, сауықпен кесілген тамыр, жүрекке мұқтап соққан найза және т.б." Фильмнің Blu-ray шығарылымын қарап көрген Bloody Disgusting сайтынан Дэвид Харли: "Бұл түпнұсқа фильмнің формуласынан көп алшақтамайды – көптеген жалғасы да солай, бірақ 'Жұма күні 13-ші 2-бөлім' Джейсонның басты қарсыласы ретінде енгізілуі және өлім көріністері үшін итальяндық қорқыныш фильмдерінен шабыттанғандықтан, сериядағы маңызды және әсерлі туынды болып табылады". The Week журналынан Скотт Меслоу оны "түпнұсқа фильмнің және сериядағы кейінірек болатын элементтердің араласуын көрсететін көпірлік фильм" деп сипаттады.