Кіріспе

Уильям Олифант, лорд Ньютон (1551–1628) – шотланд судьясы. 1577 жылы адвокат ретінде қабылданса, 1604 жылы адвокат орынбасары болды. 1606 жылы алты дін қызметкерінің ісінен бас тартып, Джеймс VI-ның құрметіне ие болды. 1611 жылдан 1626 жылға дейін сессия лорды болып тағайындалды, сот атағы – лорд Ньютон, ал 1612 жылдан 1626 жылға дейін лорд-адвокат қызметін атқарды. 1615 жылы жаңа Жоғары комиссия сотының құрамына енді. Ол сотта куәгерлерді тексерудің қазіргі әдісін енгізуге жауапты болды. Оның әйелдерді колдовство жасады деген айыппен соттау ісіне қатысқан болуы мүмкін. 1628 жылдың 13 сәуірінде қайтыс болды және Эдинбургтегі Грейфрайрс зиратында жерленді.

Өмір

Ньютонның сэр Уильям Олифант, адвокат, Уильям Олифант Ньютонның ұлы, Форгранденни, Пертширдегі шотландтық адвокаттық алқаға 1577 жылдың 20 қазанында қабылданды. Бес жылдан кейін (1582 жылдың 14 қазанында) ол әділеттік орынбасары болып тағайындалды (Питкерн, i. 101), ал 1604 жылы патшаның адвокаты сэр Томас Гамильтон үшін адвокат ретінде жұмыс істеді. Сол жылы Англиямен одақ мәселесін талқылау үшін комиссия құрылды, Олифант «оған ең лайықты» (Рег. Жеке кеңес, vii. 457) деп қосылды. 1607 жылы мектептерде грамматика оқытуын реформалау комиссары болды, ол «Акт Парл» (Acts of Parl. iv. 374) бойынша беделге түсіп қалған еді. Осы аралықта оның беделі артып, көптеген маңызды істерде қатысты (Питкерн; Рег. Жеке кеңес, passim). 1606 жылдың қаңтарында Томас Крейгпен бірге алты пасторды қорғау үшін таңдалды; бірақ сот алдында өзінің ісінен бас тартты, Бальмерино түсіндіргендей, патшаның олар кінәларын мойындаса, жеңілдік беретініне уәдесі, бірақ олардың мойынұсқауларын ақтамайтынына байланысты (ib. vii. 478). Осылайша ол патшаның құрметіне ие болды және көп ұзамай лайықты сыйлық алды. 1608 жылы кеңес патшаға жолдаған хатында оны «өз саласындағы ең білімді және тәжірибелі» төрт адамның біріншісі деп атады (Денмилн МСС. А. 2. 39. № 66). 1610 жылдың қарашасында ол Пертшир және Стратхерн мен Ментейттің әділеті болды (Рег. Жеке кеңес, ix. 78). 1611 жылдың қаңтарында ол лорд Эдзеллдің сэр Дэвид Линдсейінен кейін сотқа көтерілді, ол лордтардың бірі болды. Содан кейін жеке кеңес патшаға ұзақ хат жазып, оның сайлануы қаншалықты танымал болғанын мәлімдеді (ib. ix. 592). Келесі жылы (19 маусымда) ол патша хатымен Гамильтонның орнына патша адвокаты болып тағайындалды, ол тіркеушінің кеңсесіне тағайындалған еді. 9 шілдеде ол патшаның жарлығымен жеке кеңеске лорд-адвокат ретінде қабылданды және патшаның бұйрығына сәйкес канцлермен абыройланды. Ол соттағы өзінің орнын сақтады (ib. ix. 403). Парламент оның тағайындалуын қазан айында ратификациялады және патшаның 1611 жылдың 8 сәуірінде кеңеске хабарлаған өмір бойына 1000 фунт пенсия тағайындады. Ол Яковтың билігінің соңғы жылдарындағы саяси қозғалыстарда маңызды рөл атқарды; жеке кеңестің отырыстарының баяндамалары оның барлық отырыстарға қатысқанын көрсетеді. 1612 жылдың желтоқсанында ол бург және жер үстілік әділеттер арасындағы дауларды шешу үшін бес адамнан тұратын комиссияның бірі болды (ib. ix. 503); 1613 жылдың тамызында иезуит Роберт Филипптің соты үшін, 1614 жылдың желтоқсанында Джон Огильвидің соты үшін, ал 1615 жылдың маусымында Джеймс Мофиаттың соты үшін комиссар болды; 1615 жылдың желтоқсанында ол қайта құрылған жоғары комиссия сотының мүшесі болып тағайындалды және 1616 жылдың мамырында «Құдай және Патша» кітабы туралы есеп беру үшін комитеттің мүшесі болды, оны Яков Шотландияға Англия мен Ирландиядағыдай енгізуді көздеді. 1616 жылдың 17 желтоқсанында Олифант кеңестің қаржы комитетінің мүшесі болып сайланды, ол патшаның кірістері үшін комиссарлар ретінде белгілі болды (ib. x. 676; Балфур, Жылнамалар, ii. 65). Патша адвокаты ретінде ол барлық маңызды саяси сот процестерінде қатысты, атап айтқанда Гихт Гордоны мен Айлэйдің сэр Джеймс Макдональдының істерінде. Ол темекі сатуға және хагбут тасымалдауға қарсы жаңа заңдарды күшіне енгізуді де қадағалады; және ол жүргізген көптеген қудалаулар оның белсенділігіне куәлік етеді. 1621 жылғы парламент оған және оның ұлдары Джеймс пен Уильямға отбасылық жерлерді иеленуді ратификациялады (Парл. iv. 662). Карл I-нің мемлекеттік қызметкерлер мен дворяндардың сот отырысында қарапайым орын алуына тыйым салған жарлығы оны соттан кетуге мәжбүр етті (1620 жылдың ақпаны). Ол 1 (13?) сәуірде 1628 жылы қайтыс болды және Эдинбургтегі Greyfriars шіркеуінің ауласына жерленді. Олифантқа куәгерлерді сотта тексерудің қазіргі процедурасы тиесілі. Бұрын дәлелдер Джон Мейнге қатысты қылмыстық істе айыпталған Слингтің сотында алынған еді (Питкерн).

Отбасылық негіздер

Сэр Уильям Олифант Фрилендтен Томас Олифанттың ұлы болды. Ол сэр Джеймс Олифанттың әкесі, Ньютон лорды, 1-ші баронет (1648 жылы қайтыс болды) – Олифант баронеттері туралы да қараңыз.