Кіріспе

Шотланд философы және теологы Хью Биннинг (1627–1653) – шотланд философы және теологы. Ол Шотландияда I Карл патшаның билігі тұсында дүниеге келді және Шотландияның (пресвитериан) шіркеуінде пастор болып қызмет етті. Ол 1653 жылы Оливер Кромвель мен Англияның Ұлттық Достастығы кезінде қайтыс болды.

Жеке өмір

Хью Биннинг – Оңтүстік Айрширдегі Стрейтон қаласындағы Далвеннанның Джон Биннингінің ұлы және Маргарет МакКеллдің қызы. Маргарет Шотландияның Ботуэлл епархиясында қызмет еткен Мэтью МакКеллдің қызы және Эдинбургте қызмет еткен Хью МакКеллдің әпкесі еді. Биннинг әкесінің Далвеннан алқабындағы үйінде дүниеге келген. Отбасы Стрейтон және Колмонелл приходтарында, сондай-ақ Карриктегі Мейболде басқа жерлерге де иелік еткен. Биннинг он үш жасында Глазго университетінде философияны оқыды. Биннинг "ерте білім мен дарынның ерекше мысалы" деп сипатталған. 1645 жылы Джеймс Далримпл, 1-ші Виконт Стайр, философияны оқығанда Хьюдың ұстазы (бастауыш профессоры) болды және Глазго университетінен зейнеткерлікке шығатынын жариялады. Кейіннен Далримпл Сессия сотының президенті және Виконт Стайр болды. Факультеттегі орнын алмастыру үшін ұлттық іздестіруден кейін үш адам лауазымға үміткер ретінде таңдалды. Биннинг таңдалғандардың бірі болды, бірақ өте жас болғандықтан және ақсүйек тегі болмағандықтан, ол кем артықшылыққа ие болды. Алайда, ол қазіргі оқытушылар құрамынан күшті қолдау алды, олар үміткерлерге өздері таңдаған тақырып бойынша импровизациялық түрде сөйлеуді ұсынды. Хью сөйлегеннен кейін, басқа үміткерлер бас тартып, Хьюды регент және философия профессоры етіп тағайындады, ол әлі 18 жаста еді. 1648 жылдың 7 ақпанында (21 жасында) Хью Сессия сотының алдында адвокат болып тағайындалды. Сол жылы ол Барбара Симпсонға (кейде Мэри деп те аталған), Ирландиядағы дін қызметкері Джеймс Симпсонның қызына үйленді. 1650 жылы ұлдары Джон дүниеге келді. Міне, мұнда Хью Биннинг жатыр, оның ізгілігімен және шешендігімен ерекшеленетін, филология, философия және теологияда білімді, Евангелиеге адал және керемет уағызшы. Ол 26 жасында, 1653 жылы бірқатар оқиғалардың ортасында қайтыс болды. Ол Құдаймен бірге жүріп, өз елінің қоғамын өзгертті. Егер сізде басқа сұрақтар болса, қалғандары үндемеуі керек, өйткені сіз де, мәрмәр де оны түсіне алмайсыз. Кейін Хьюдың жесірі Барбара (немесе Мэри) Ирландиядағы Камбердегі англикан дін қызметкері Джеймс Гордонға қайта үйленді. Бірге олардың қызы Жан дүниеге келді, ол Ботвелл көпірінің шайқасында жеңіске жеткен тарапта болған Дэниел МакКензиге тұрмысқа шықты, ол лейтенант-полковник Уильям Рамзидің (Далхаузидің үшінші графы болған) қол астындағы граф Мардың жаяу әскер полкіндегі нұсқаушы болып қызмет етті. Ботвелл көпіріндегі шайқастан кейін Хью Биннингтің жесірі (қазіргі Барбара Гордон) Джон мен оның әйелі оның асыраушысына едәуір ақша береміз деп, Далвеннандағы отбасылық меншікті қайтарып алуға тырысты. Сот ісі сәтті аяқталып, Далвеннан Джонның жарты қарындасы Жан мен оның күйеуі Дэниел МакКензиге тиді. Ботвелл көпірінен бастап Ханна биліктен жасырынып жүрді. 1685 жылы Ханна Эдинбургте болды, онда ол бүлікшілерді іздеу кезінде табылды және Эдинбургтің Tolbooth-та, қала әкімдігі мен түрмеде тұтқындалды. Ханнамен бірге тұтқындалғандар Солтүстік Америкаға жер аударылды, алайда, ол дизентерияға шалдықты және қалады. 1687 жылы, өлімге жақын Ханна Шотландияның құпия кеңесінен босатылуын сұрады; ол Ирландиядағы отбасына жер аударылды, ол 1692 жылы қайтыс болды. Жүніс туралы әйелі қайтыс болғаннан кейін аз мәлімет бар. Джон Биннингтің шығармаларына авторлық құқық бергеннен кейін, әкесі жасаған шығармалардан алған авторлық сыйақыдан аздаған табыс алды. Алайда, табыс маңызды емес еді және Джон шотланд парламентіне бірнеше рет ақша сұрап өтініш жасады, соңғысы 1717 жылы болды. Ол Англияның оңтүстік-батысындағы Сомерсет графтығында қайтыс болған деп есептеледі. 1653 жылдың қыркүйек айында 26 жасында қайтыс болды. Ол уағыздаушы ретінде өте танымал болды, өйткені "өз уақытында ең жетістіктерге жеткен философ және діни қызметкер, және шотландтық Цицерон деп аталды". Ол үйленді (17 мамыр 1650 ж.), Мэри (Пейслиде 1694 ж. қайтыс болды) және Джон Далвеннанның ұлы болды. Ол Спраустонның дін қызметкері Ричард Симсонның қызы еді. Джон ерте қайтыс болғаннан кейін, Мэри екінші күйеуі Джеймс Гордонға үйленді, Ирландиядағы Комбердің дін қызметкері. Оның есіне мармар тақтайшаны классикалық латын тілінде жазумен Гласгоу университетінің сол кездегі директоры болған досы Патрик Гиллеспи тұрғызды. Ол қазіргі шіркеудің кіреберісінде орналасқан. Оның барлық шығармалары өлімнен кейін жарық көрген. Ол Джеймс Далримплдің ізбасары болды. Өмірінің соңғы жылдары ол евангелистік мәсіхші ретінде танымал болды.

Комонвеллдің әсері

Хью Биннинг Карл I Англия, Ирландия және Шотландия монархы болғаннан кейін екі жыл өткен соң дүниеге келді. Ол кезде олардың әрқайсысы тәуелсіз мемлекет болып, бір монархты бөлісті. 1707 жылғы Одақ шарты Шотландия мен Англияны біріктіріп, Ұлыбритания Корольдігін құрды, ал 1800 жылғы Одақ шарты Ирландияны біріктіріп, Ұлыбритания мен Ирландия Біріккен Корольдігін құрды. Бұл кезең үш тәуелсіз мемлекет арасындағы саяси және діни тартыстармен сипатталды. Діни даулар монархтың дінді таңу құқығына немесе халықтың таңдауына, сондай-ақ адамдардың Құдаймен тікелей байланысы бар ма, әлде делдал қажет пе деген мәселелер төңірегінде өрбіді. Азаматтық даулар патшаның билігінің шегі (патшалардың құдайлық құқығы) және егер патша билік етушілердің келісімінсіз салық жинауға және әскер құруға құқылы болса, осы мәселелер бойынша пікірталастарға толы болды. Бұл соғыстар патша мен оның поддандылары арасындағы қарым-қатынасты өзгертіп жіберді. 1638 жылы Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясы Карл I енгізген епископтарды және Англикандық үлгіні Шотландия Пресвитериан шіркеуіне таңу үшін жасалған Ортақ дұғалар кітабын алып тастауға дауыс берді. Одан кейін халық арасында тәртіпсіздіктер туды, нәтижесінде үш елде өзара байланысты қақтығыстар – Үш патшалық соғыстары басталды. Бірінші қақтығыс, сонымен қатар Епископтар соғысының бірінші кезеңі, 1639 жылы Англия мен Шотландия арасындағы шекаралық шайқас болды, оны армия соғысы деуші еді. Англиядағы билігін сақтап қалу үшін Карл I католик Ирландиясымен және пресвитериандық Шотландиямен құпия одақ құрып, Англияға басып кіруді уәделеді, әр елдің өз дінін құруға құқығы бар екенін айтты. Осы құпия өтініштер Англияның Ұзақ Парламентіне белгілі болғаннан кейін, конгрегациялық фракция (Оливер Кромвель оның басты өкілі болды) мәселені өз қолына алды және Парламент патшадан бөлек әскер құрды. 1649 жылдың қаңтарында Карл I өлім жазасына кесілді, бұл Кромвельдің билікке келуіне және Ұлттар Достастығының құрылуына әкелді. Соғыстар 1660 жылы монархияның қалпына келтірілуімен және Карл II-нің қайтып келуімен аяқталды. 1649 жылдың 23 қаңтарында Шотландия Парламенті Сыныптар туралы актіні қабылдады, ол монархияны қолдайтын роялистердің саяси немесе әскери лауазымдарды атқаруына тыйым салды. Шет елде айдауда жүрген Карл II 1650 жылы Шотландия Парламентімен Бреда шартын жасасты, онда басқа да нәрселермен қатар, пресвитериандық ұлттық дін ретінде бекітілді. Карл 1651 жылдың қаңтарында Шотландия королі болып тажына отырды. 1651 жылдың қыркүйегінде Шотландия Англияға қосылды, оның заң шығарушы мекемелері таратылды, пресвитериандық дін жойылды және Карл Францияға жер аударылуға мәжбүр болды. Шотландия Парламенті 1651 жылы Сыныптар туралы актіні жойды, бұл шотланд қоғамында жікке бөлінуге әкелді. Конфликттің екі жағы болды: Резолюционерлер (актті жоюды қолдаған, монархияны және Стюарт әулетін қолдаған) және Протестшілер (Кромвельді және Ұлттар Достастығын қолдаған); Биннинг Протестшілердің жағына қосылды. Биннинг 1651 жылы Протестшілерге қосылды. Кромвель Шотландияға әскер жіберген кезде, ол пресвитериандық дінді және Шотландия шіркеуін жоюға тырысты, Биннинг Кромвельдің әрекетіне қарсы сөйледі. 1651 жылдың 19 сәуірінде Кромвель Глазгоға кірді, ал келесі күні ол Шотландияға шабуыл жасағаны үшін оны айыптаған үш пастордың уағызын тыңдады. Сол күні кешке Кромвель осы пасторларды және басқаларын мәселе бойынша пікірталасқа шақырды. Оның капелландары, білімді доктор Джон Оуэн, Джозеф Кэрил және басқалар бір жағынан, ал шотланд пасторлары екінші жағынан сол кездегі даулы мәселелер бойынша пікірталас жүргізді. Биннинг мырза, пікірталасқа қатысушылардың бірі, тәуелсіздерді таң қалдырды, бұл Кромвельді білімді және батыл жас жігіттің кім екенін сұрауға мәжбүр етті. Ол Биннинг екенін білгенде: "Жақсы айтты, бірақ қылышына қолын тигізіп, бәрін жоғалтады" деді. Кейінгі Орме мырза кездесу туралы мәліметте ешқандай күмәнділік жоқ деп есептеді, бірақ мұндай кездесу болғаны анық. Бұл туралы Глазго университетінің теология профессоры Роберт Бейлидің екі хатында айтылған. Пікірталаста Хью Биннинг Кромвельдің пасторларын толық жеңіп, оларды үнсіз қалдырды деседі.