Жон Мейтленд, Лодердейл Герцогының өмірі мен саясаты
John Maitland, 1st Duke of Lauderdale
Джон Мейтленд, 1-й герцог Лодердейл: шотланд саяхатшы, Кабал министрлігінің басшысы. Пресвитериандық қозғалысты қолдады, король Чарльз I-мен келіссөздер жүргізді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд саясаткері (1616–1682)
Scottish politician (1616 1682)
Джон Мэйтленд, Лаудердейлдің 1-ші герцогі және 2-ші графы, Тирлестейннің 3-ші лорды, KG PC (24 мамыр 1616 – 24 тамыз 1682) – шотланд саясаткері және Кабаль министрлігінің жетекшісі болған.
John Maitland, 1st Duke and 2nd Earl of Lauderdale, 3rd Lord Maitland of Thirlestane KG PC (24 May 1616 – 24 August 1682) was a Scottish politician and leader within the Cabal Ministry.
Өмірбаян
Мэйтленд Бервикшир және Шығыс Лотианның ежелгі әулетінің мүшесі болды. Ол Джон Мэйтлендтің, 2-ші Тирлестен Лорд Мэйтлендінің (1645 жылы қайтыс болған), (ол 1616 жылы Лаудердейл виконты, ал 1624 жылы Лаудердейл графы және басқа да атақтар алған) және Леди Изабелдің (1594–1638) қызы, Александр Сетонның қызы, 1-ші Данфермлин графы және ақын сэр Ричард Мэйтлендтің шөбересі.
Maitland was a member of an ancient family of both Berwickshire and East Lothian, the eldest surviving son of John Maitland, 2nd Lord Maitland of Thirlestane (d. 1645), (who had been created Viscount of Lauderdale in 1616, and Earl of Lauderdale etc., in 1624), and of Lady Isabel (1594–1638), daughter of Alexander Seton, 1st Earl of Dunfermline and great grandson of Sir Richard Maitland of Lethington, the poet.
Келісіміне қатысушы
Мэтленд қоғамдық өмірін пресвитериандық іске берілген жақтас ретінде бастады, Келісімге қол қойды, 1643 жылдың шілдесінде Сент-Эндрюс қаласындағы Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясында ақсақал болып отырды және тамыз айында Келісім комиссары ретінде Англия Корольдігіне жіберілді, ал қарашада Вестминстер Ассамблеясына қатысты.
Maitland began public life as a zealous adherent of the Presbyterian cause, took the Covenant, sat as an elder in the General Assembly of the Church of Scotland at St Andrews in July 1643, and was sent to the Kingdom of England as a Commissioner for the Covenant in August, and to attend the Westminster Assembly in November.
Екі патшалықтың құпия кеңесшісі
1644 жылдың ақпан айында ол Англияның және Шотландияның құпия кеңесінің мүшесі болды, ал 20 қарашада ол корольді Уксбриджде кездестіруге тағайындалған комиссарлардың бірі болды, ол король Чарльз I-ді пресвитериандық дінді орнатуға келісуге көндіруге тырысты. 1645 жылы ол Чарльзға тәуелсіздердің ұсыныстарын қабылдамауға кеңес берді, ал 1647 жылы ол Эдинбургтегі шотланд парламенті корольдің шотландтарға тапсырылуын бұйырғанда Лондонда болды.
In February 1644 he was a member of the Privy Council of England and the Privy Council of Scotland, and on 20 November was one of the Commissioners appointed to meet the king at Uxbridge, when he made efforts to persuade King Charles I to agree to the establishment of Presbyterianism. In 1645 he advised Charles to reject the proposals of Independents, and in 1647 he was in London when the Scottish Estates in Edinburgh ordered the king's surrender to the Scots.
Екінші Англиялық Азамат соғысы және Вурчестер жорығы
Чарльз шотландтарға тәллімдегеннен кейін Лаудердейл толығымен патшаның жағына қайырып, онымен бірнеше рет кездесіп, оның қалпына келтірілуі үшін түрлі жобаларға қатысты, Чарльз пресвитериандық дінді орнатуға келіссе, шотландтардың көмегін ұсынды. 26 желтоқсанда ол Каррисбрук қамалынан "Міндеттеме" алды, онда үш жылға пресвитериандық дінді орнату, дін ағымынан шыққандарды басу және Шотландия Парламентінің актілерін бекіту көзделді, сонымен қатар патша шотланд ақсүйектерін Англиядағы мемлекеттік қызметке қабылдауға және Шотландияда жиі тұруға уәде берді. 1648 жылдың көктемінде Шотландияға оралған Лаудердейл ағылшын роялистерімен одақтасып, Гамильтонның партиясына қосылды. Престон шайқасындағы жеңіліс Уэльс принці Чарльздың келуін кейінге шегерді, бірақ Лаудердейл тамыз айында Даунста принцпен кездесіп, осы сәттен бастап болашақ патшаға зор ықпал етті. Ол кейіннен принц Чарльзды Аргилл маркизі Арчибальд Кэмпбеллдің Шотландияға шақыруын қабылдауға көндірді, 1650 жылы онымен бірге Шотландияға сапар шекті және Англияға жорыққа шықты, ал 1651 жылы Ворчестер шайқасынан кейін тұтқындалды. Ол Дерби графы мен Букингем герцогінің серігінде қаладан қашып кетті, бірақ олар Шропширдегі Ньюпорт маңында қолға түсті.
Once Charles surrendered to the Scots, Lauderdale veered round completely to the king's cause, had several interviews with him, and engaged in various projects for his restoration, offering the aid of the Scots, on the condition of Charles's consent to the establishment of Presbyterianism, and on 26 December he obtained from Charles at Carisbrooke Castle "The Engagement" by which Presbyterianism was to be established for three years, schismatics were to be suppressed, and the Acts of the Parliament of Scotland ratified, the king in addition promising to admit the Scottish nobles into public employment in England and to reside frequently in Scotland. Returning to Scotland, in the spring of 1648, Lauderdale joined the party of Hamilton in alliance with the English royalists. Their defeat at the Battle of Preston, postponed the arrival of the Charles, Prince of Wales, but Lauderdale had an interview with the prince in the Downs in August, and from this period obtained supreme influence over the future king. He persuaded Prince Charles later to accept the invitation to Scotland from Archibald Campbell, Marquess of Argyll's faction, accompanied him thither in 1650 and in the expedition into England, and was captured following the Battle of Worcester in 1651. He escaped from the city in the company of the Earl of Derby and Duke of Buckingham, but they were taken prisoner near Newport in Shropshire.
Билік аралығы
Лаудердейл Вурчестердегі тұтқындалуынан бастап 1660 жылдың наурызына дейін қамауда болды. Ол Кромвельдің рақымшылық актісінен тыс қалды, нәтижесінде оның мүлкін Лорд-протектор Оливер Кромвель тәркіледі. Бұл оған пайдалы болды, себебі тәркіленген мүлік иелеріне қайтарылды, бірақ айып төлеу үшін сатылған жерлер қалпына келтірілмеді.
Lauderdale remained in confinement from his capture at Worcester until March 1660. He was exempted from Cromwell's Act of Grace under which his estates were confiscated by Oliver Cromwell the Lord Protector. This was fortunate for him, because confiscated estates were restored to their owners, whilst land sales to pay fines were not reversed at the Restoration.
Қалпына келтіру
Қайта орналастыруға дейін, ол 1660 жылдың мамыр айында Нидерландтағы Бреда қаласында II Карлға қосылды, және Эдвард Хайд, Кларендонның 1-ші графы, мен Джордж Монктың қарсылығына қарамастан, Шотландияның мемлекеттік хатшысы болып тағайындалды.
Just before the restoration, he joined Charles II in May 1660 at Breda, the Netherlands, and in spite of the opposition of Edward Hyde, 1st Earl of Clarendon and George Monck, was appointed Secretary of State for Scotland.
Патша кеңесшісі
Осы уақыттан бастап ол патшаға берік ұстанып, Уайтхоллға орналасты, "патшаның құлағынан да, кеңесінен де ешқашан шықпады" және көптеген қарсыластарына қарсы адамдармен шеберлікпен, ешқандай ұятсыздықпен және барлық қарсылықты жеңген мықты ерік күшімен тұрды. Ол зор білімді және зиялы қабілеттері жоғары болғанымен, авторитарлыққа бейім және патшаның нұсқауларын орындауға батыл болды. Ол Аргиллді өз тағдырына тастап, Шотландияда епископтық жүйені қайта орнатуға тікелей көмектеспесе де, оған мүмкіндік берді. Шотландиядағы барлық қарсыластарын жеңгеннен кейін, ол сол мемлекеттің басқаруын толығымен өз қолына алды және шіркеу мен мемлекетте тәждің абсолютті билігін орнатып, баптардың иелерін патша тағайындау құқығын қайта жаңғыртты және Келісімшілерге қарсы қатаң шаралар қолданды. 1669 жылы ол шындықпен мақтанышпен айта алды: "Патша қазір мұнда барлық мәселелердің және барлық адамдардың иесі".
From this time onwards he kept his hold upon the king, was lodged at Whitehall, was "never from the king's ear nor council", and maintained his position against his numerous adversaries by a crafty dexterity in dealing with men, a fearless unscrupulousness, and a robust strength of will, which overcame all opposition. Though a man of considerable learning and intellectual attainment, he was authoritarian and determined to implement the King's instructions. He abandoned Argyll to his fate, permitted, if he did not assist in, the restoration of episcopacy in Scotland, and after triumphing over all his opponents in Scotland drew into his own hands the whole administration of that kingdom, and proceeded to impose upon it the absolute supremacy of the crown in Kirk and state, restoring the nomination of the lords of the articles to the king and initiating severe measures against the Covenanters. In 1669 he was able to boast with truth that "the king is now master here in all causes and over all persons".
Кабала қызметі
Оның билігі енді өзінің шыңында болды, ал Карл II-нің сүйіктісі ретіндегі оның орны, патриотизм немесе мемлекеттік басқару туралы еш ойланбастан, және ағылшын парламентіне толығымен тәуелсіз болғандықтан, ағылшын азамат соғысынан бұрынғы Стюарт әкімшілігінің ең жаман даулары мен зұлматтарын еске түсірді. Ол Cabal министрлігінің мүшесі болды, бірақ ағылшын істеріне көп араласпады, және пресвитериан болғандықтан, оған алғашқы құпия Довер шарты сеніп тапсырылмады, бірақ Карлға Людовик XIV-тен зейнетақы талап етуде жеке қолдау көрсетті. 1672 жылдың 2 мамырында ол Лаудердейл герцогы және Марч графы болды, ал 3 маусымда – Гартер орденінің рыцары. 1673 жылы Тест заңының нәтижесінде Йорк герцогы Джеймс отставкаға кеткен соң, ол Адмиралтействоның Лорд-комиссары болып тағайындалды. Қазан айында ол Шотландияға қарсыластарды басу және үшінші ағылшын-голландия соғысы үшін ақша жинау үшін барды. Энтони Эшли Купер, Шафтсберидің 1-ші графы, оның болмағанда оның билігіне қарсы ұйымдастырған интригалары және 1674 жылдың қаңтарында және 1675 жылдың сәуірінде Палаталар палатасында жасалған шабуылдар, Чарльз бен Джеймстің тұрақты қолдауымен нәтижесіз болды. 1674 жылдың 25 маусымында ол Гилфорд графы және Англия жұртының бароны Питершам атанды. Шотландиядағы жиынтарды басудағы оның қатыгез шаралары сәтсіз аяқталғандықтан, 1677 жылы ол батысқа жіберілген таулықтар тобын көмекке шақырды. Соның салдарынан, шотланд ақсүйектерінің үлкен тобы Лондонға барып, ағылшын елдік фракциясымен бірігіп, Карлға мародерлерді таратуға бұйрық беруге мәжбүр етті. 1678 жылдың мамырында Лаудердейлді қызметтен алу туралы палатадағы тағы бір талап соттың ықпалымен бір ғана дауыспен жеңіліп қалды. Ол соңғы сәттерге дейін жеңістерін сақтап қалды. Шотландияға Англия парламентінде жеңіске жеткеннен кейін барған ол корольдің ақша талап етуіне қарсылық білдіргендердің барлығын басып тастады. Англияда оны парламенттен шығару туралы тағы бір өтініш 1679 жылдың 26 мамырында парламентті тарату арқылы тоқтатылды, ал шотландтық партия мен Шафтсбери фракциясының біріккен оған жасаған жаңа шабуылдары да сәтсіз аяқталды. Сол жазда, 1679 жылдың 22 маусымында Келісімшілердің соңғы әрекеті Bothwell Brig шайқасында жеңіліске ұшырады.
His own power was now at its height, and his position as the favourite of Charles II, controlled by no considerations of patriotism or statesmanship, and completely independent of the English parliament, recalled the worst scandals and abuses of the Stuart administration before the English Civil War. He was a member of the Cabal Ministry, but took little part in English affairs, and being a Presbyterian was not entrusted with the first secret Treaty of Dover, but gave personal support to Charles in his degrading demands for pensions from Louis XIV. On 2 May 1672 he was created Duke of Lauderdale and Earl of March, and on 3 June Knight of the Garter. In 1673, on the resignation of James, Duke of York in consequence of the Test Act, he was appointed a Lord Commissioner of the Admiralty. In October he visited Scotland to suppress the dissenters and obtain money for the Third Anglo Dutch War. The intrigues organised by Anthony Ashley Cooper, 1st Earl of Shaftesbury, against his power in his absence, and the attacks made upon him in the House of Commons in January 1674 and April 1675, were alike rendered futile by the steady support of Charles and James. On 25 June 1674 he was created Earl of Guilford and Baron Petersham in the Peerage of England. His ferocious measures having failed to suppress the conventicles in Scotland, he summoned to his aid in 1677 a band of Highlanders, who were sent into the western country. In consequence, a large party of Scottish nobles went to London, made common cause with the English Country Faction, and compelled Charles to order the disbandment of the marauders. In May 1678 another demand made in the Commons for Lauderdale's removal was defeated due to court influence, by a margin of only a single vote. He maintained his triumphs almost to the end. In Scotland, which he visited immediately after this victory in the Parliament of England, he overbore all opposition to the king's demands for money. Another address for his removal from the Commons in England was suppressed by the dissolution of parliament on 26 May 1679, and a renewed attack upon him, by the Scottish party and Shaftesbury's faction combined, also failed. Later that summer on 22 June 1679 the last attempt of the Covenanters was suppressed at the Battle of Bothwell Brig.
Отставка
1680 жылдың басында инсульт немесе жүрек талмасынан кейін оның денсаулығы нашарлап, қабілеттері төмендеді, нәтижесінде Лаудердейл сол жылдың қазан айында ұзақ жылдар бойы сәтті күрескен лауазымы мен билігінен бас тартты. 29 қарашада Лорд Стаффордты өлім жазасына кесуге берген дауысы Йорк герцогының гневiн тудырды.
Following a stroke or heart attack early in 1680, his health and abilities failed leading Lauderdale to resign in October that year the place and power for which he had so long successfully struggled. His vote given for the execution of Lord Stafford on 29 November incurred the displeasure of the Duke of York.
Жеке өмір
Лаудердейлдің алғашқы некесі Александр Хоумның қызы, Леди Энн Хоуммен болды. Ол Хоумның 1-ші графы Александр Хоум мен Мэри (Дадли) Саттонның қызы еді. Одан олардың бір қызы болды – Мэри, ол Джон Хэйге, 2-ші Твиддейл маркизіне тұрмысқа шықты. 1672 жылы Парижде әйелі қайтыс болғаннан кейін, ол өзінің құқығымен Дисарт графынасы Елизаветаға үйленді, ол Уильям Мюррейдің қызы, Дисарттың 1-ші графы және сол кезде сэр Лионель Толлемахтың жесірі еді. Оның өгей балаларының арасында генерал Томас Толлемах та болды. Ол ер бала мұрагер қалдырмады, сондықтан оның герцогтігі мен ағылшын титулдары тоқтатылды, бірақ оның орнына ағасы Чарльз Мэтленд, 3-ші Лаудердейл графы болды.
Lauderdale's first marriage was to Lady Anne Home, daughter of Alexander Home, 1st Earl of Home and Mary (Dudley) Sutton, by whom he had one daughter, Mary who married John Hay, 2nd Marquess of Tweeddale. In 1672, after his wife's death in Paris he married Elizabeth, Countess of Dysart in her own right, daughter of William Murray, 1st Earl of Dysart, and now widow of Sir Lionel Tollemache. Among his stepchildren was General Thomas Tollemache. He left no male heir, consequently his dukedom and his English titles became extinct, but he was succeeded in the earldom by his brother Charles Maitland, 3rd Earl of Lauderdale.