Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Новалья – Хорватияның Адриатика теңізіндегі Паг аралының солтүстігінде орналасқан қала. Соңғы кезде Новалья Зрче жағажайының арқасында әйгілі болды.
Novalja is a town in the north of the island of Pag in the Croatian part of Adriatic Sea. In recent times, Novalja has become famous because of the Zrće Beach.
Тарих
Аралдың алғашқы қоныстанушылары – қола дәуірінде аймаққа келген иллирия тайпасы; олардың қоныстану іздері бүгінге дейін Паг төңірегінде сақталған. Б.з.д. 1-ғасырда римдіктер аймақты басып алып, көптеген археологиялық және мәдени ескерткіштерді қалдырды. Новалья – Римнің Сисса қаласының мұрагері, көптеген ғалымдар оны сол замандағы христиан епископтығының орталығы деп есептейді. Ал кейбір зерттеушілер бұл орынды қазіргі Ровиньге жақын орналасқан Истриядағы сол аттас арал қаласымен байланыстырады. Сисса епискобы Виндемиус 571-577 жылдар аралығында Аквилея патриархы Илия шақырған Градодағы секталық синодқа қатысты. Равенна экзархымен тұтқындалғаннан кейін ол «Үш тарау» дауына қатысты өз пікірінен бас тартуға мәжбүр болды, бірақ Византия империясының ықпалынан құтылған соң, бұрынғы ұстанымын қайта бекітіп, 590 жылы тағы бір секталық синодқа қатысты. 680 жылы Римде өткен синодқа Сисса епискобы Урсин қатысып, хаттамаға қол қойды. Біраз уақыттан кейін Сисса, мүмкін жер сілкінісі салдарынан құлайды. Бүгінде Сисса тұрақты епископтық емес, католик шіркеуі оны титулдық орын ретінде тізімдеген. 7-ғасырдың басында хорваттар Ұлы көшпенділік кезеңінде аймаққа келіп қоныстанды. Аралды біраз уақыт Хорватия патшалығы биледі. Бірақ арал үнемі даулы аймақ болды, 11-12 ғасырларда Раб және Задар қауымдастықтары арасында бөлінді. Хорватия патшасы Петар Крешимир IV Новальяны Раб қауымы мен епархиясына сыйлады. 12-14 ғасырларда Новалья, басқа далматин қалалары мен аралдармен бірге Венеция Республикасы мен Хорватия-Мажар билеушілері арасында қызу таласқа түсті. 15 ғасырдың басынан бастап төрт ғасыр бойы Венеция тәуелсіздігін жоғалтқанға дейін Венецияның құрамында болды. Содан кейін Австрия мен Франция далматин аймағы үшін соғысты, нәтижесінде австриялықтар жеңіске жетті. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін арал Австриядан Югославия Корольдігіне, ал кейін Тәуелсіз Хорватия мемлекетіне (1941-1945 жж.) көшті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Югославия құрамына қайта оралды, ал Югославия тарағаннан кейін жаңа Хорватия мемлекетінің бір бөлігіне айналды. Ерекшелігі, арал екі округке бөлінген, Новалья мен Стара Новалья солтүстік Лика-Сень округінің құрамында.
The earliest settlers on the island were an Illyrian tribe that came to the region in the Bronze Age; traces of their settlement can still be seen around Pag. In the 1st century BC, the Romans took possession, and have left numerous archeological and cultural artifacts. Novalja is the successor of a Roman city called Cissa, considered by many scholars to be the seat of an ancient Christian bishopric of that name. Others prefer to identify the see with an island city of the same name in Istria, close to present day Rovinj. A bishop of Cissa named Vindemius took part in some year between 571 and 577 in a schismatic synod in Grado called by Patriarch Elias of Aquileia. Arrested by the Exarch of Ravenna he was forced to abjure his views on the controversy of the Three Chapters, but once free from Byzantine Empire control reaffirmed his position and took part in another schismatic synod in 590. A bishop of Cissa called Ursinus took part in a synod at Rome in 680 and signed the acts. Soon after, Cissa ceased to exist, perhaps because of an earthquake. No longer a residential bishopric, Cissa is today listed by the Catholic Church as a titular see. The Croats arrived in the 7th century along with the great migration and settled in the area. The island was for some time under the rule of the Croatian kingdom. Yet the island was always fought over, and in the 11th and 12th centuries was divided between the communities of Rab and of Zadar. Novalja was given to the community and diocese of Rab by Croatian King Petar Krešimir IV. From the 12th to 14th centuries, Novalja, along with other Dalmatian towns and islands, it was fiercely contested between the Republic of Venice and the Croatian Hungarian rulers. For four centuries from the start of the 15th century it was held by Venice, until Venice lost its independence. Austria and France then fought over the Dalmatian area with victory going to the Austrians. The island passed from Austria to the Kingdom of Yugoslavia after World War I, and then to the Independent State of Croatia (1941–1945). After the Second World War it returned to Yugoslavia and, when this broke up, it became part of the new state of Croatia. Unusually, the island is divided between two counties, with Novalja and Stara Novalja being part of the northern Lika Senj County.