Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пергамент түрі Гевиль немесе гевиль – еврей жазушыларының құжаттарында, әсіресе Тора орамасында (Сефер Тора) жазу материалы ретінде дайындалған, толық зерлі жануар терісінен жасалған пергамент түрі.
Type of parchment
Gevil or gewil or is a type of parchment made from full grain animal hide that has been prepared as a writing material in Jewish scribal documents, in particular a Sefer Torah (Torah scroll).
Этимология
Гойл, gewil, домалақ (яғни, қашалмаған) тас, "домалату" сөзімен байланысты. (Джастроу)
Related to גויל, gewil, a rolling (i. e. unhewn) stone, "to roll." (Jastrow)
Анықтама және өндіріс
Гевил – сафрутқа (халахи жазу) арналған, былғарыланған, тұтас теріден жасалған форма. Гевилді өңдеудің нақты талаптары Талмуд, Геонимдер және Ришонимдерде баяндалған. Раввин Хия бар Ами Улланың атынан былай деді: «Гевилге дейін терінің үш [былғарыланбаған] кезеңі болады: маца, хифа және дифтера». Яһуди заңына сәйкес, гевилді дайындау тұздау, ұнмен сіңдіру және афацимдермен (яғни «таннин») былғарылау процесін қамтиды, соңғысы сарысу жаңғағынан немесе танин қышқылы бар басқа да ұқсас заттардан алынады. Маймонид шикі теріні ұнмен (демек, арпа ұнымен) үйкеуді талап еткен. Ұн негізді сұйықтықтың әсері теріні жұмсартады. Бұл талаптар Маймонидтің «Мишне Тора» кітабында Синай тауында Мұсаға берілген заң ретінде қайта расталды. Сарысу жаңғағы танин қышқылына бай және ағаштардың инвазивті паразиттік қоңыздардың жұмыртқасына жауабының нәтижесі болып табылады. Тора тұрмелеріне қолданылатын сияның таза қара түсі танин қышқылы мен темір сульфатының (сия жасауға қолданылатын ұнтақ) арасындағы реакциядан туындайды.
Gevil is a form skin for safrut (halakhic writing) that is made of tanned, whole hide. The precise requirements for processing gevil are laid down by the Talmud, Geonim and Rishonim. Rabbi Ḥiyya bar Ami said in the name of Ulla: There are three [untanned] hide [stages before it is tanned into gevil]: matza, ḥifa, and diftera. According to Jewish law, the preparation of gevil follows a procedure of salting, flouring and tanning with afatzim (lit. "tannin"), which latter is derived from gallnuts, or similar substances having tannic acid. Maimonides required rubbing down the raw hide with flour (presumably barley flour), The action of the flour based liquor served to soften the hide. These requirements were reconfirmed as a Law given to Moses at Sinai by Maimonides, in his Mishneh Torah. Gallnuts are rich in tannic acid and are the product of a tree's reaction to an invasive parasitic wasp's egg. The pure black tint of the ink used in writing Torah scrolls results from the reaction between the tannic acid and iron sulfate (a powder used to make the ink).
Терінің үш түрі
Яһуди заңдарында күнге күйген терінің үш түрі белгілі. Қалған екі түрі (клаф және духсюстус) теріні екі қабатқа жару нәтижесінде пайда болады. Раввиндер екі жартының қайсысы ішкі, ал қайсысы сыртқы екендігі туралы пікірде бөлінген. Маймонидтің пікірінше, бұл ішкі қабат, ал бұл сыртқы қабат болған. Шүлхан Арух керісінше, бұл сыртқы қабат, ал бұл ішкі қабат деп есептейді. Шүлхан Арухтың пікірі барлық яһуди қауымдастықтарында қабылданған үкім саналады. Жақында шағын топ Сифрей Тора үшін гевил деп аталатын толық теріні пайдалануды жақтады, себебі ол бұл мәселенің туындауына жол бермейді, бірақ өкінішке орай, бұл шешім тефилин үшін қолданылмайды, олар міндетті түрде клафқа жазылуы керек және гевилге жазылған жағдайда кошер емес.
There are three forms of tanned skin known to Jewish law. The other two forms (klaf and dukhsustus) result from splitting the hide into two layers. The rabbinic scholars are divided upon which is the inner and which is the outer of the two halves. Maimonides is of the opinion that was the inner layer and that was the outer layer
The Shulchan Aruch rules in the reverse that was the outer layer and that was the inner layer. The opinion of the Shulchan Aruch is the accepted ruling in all Jewish communities. Recently a small group has advocated for the return to using the full hide known as gevil for Sifrei Torah as it avoids this issue, but unfortunately this solution does not work for tefillin which must be written on klaf and are not kosher if written on gevil.
Маймонидтің қолдану ережесі
Яһуди заңдарының көпшілігі бойынша, Сефер Тора (Тора орамасы) Мұса өзі көшірген түпнұсқа Тора орамасына жазғандай, гевил пергаментіне жазылуы керек. Сонымен қатар, "Мишне Тораның" ең ерте сақталған қолжазбаларын зерттеу көрсеткендей, гевил – Мұсадан келген халаха және осылайша Тора орамалары үшін міндетті. Маймонид Тора орамасының жарамды болуы үшін оның гевилге немесе клафқа (Маймонидтің түсіндірмесі бойынша, "Шулхан Арухтың" пікіріне қарамастан: шаш жағынан алынған жартылай тері) жазылуы керек екенін, ал гевилге жазу артық екенін жазған. Осы мақсатта көбінесе қой, ешкі және бұзаудың терілері қолданылды. Ересек сиырдың терісі тым қалың болғандықтан, оны пайдалану үшін ет жағынан қалыңдығының жартысына дейін жұқалап кесу қажет болды (теріден эпидермисті алып, оны жұқа ету үшін). Сиырдың терісі сирек қолданылды. Маймонид әрбір өңделген тері түрін қолдану бойынша қосымша талаптар қойды. Тора орамалары тек гевилге, шаш өскен жағынан жазылуы керек, ал духстустосқа (ет жағынан алынған жартылай тері деп түсініледі) ешқашан жазылмауы керек. Талмудта Тора орамаларының гевилге жазылғандығы туралы куәліктер бар. Бүгінде еврей жазушылары мен шеберлерінің бірлігі осылайша орама материалдарын жасауды жалғастыруда. Дегенмен, көптеген Тора орамалары клафқа жазылады, себебі олар Талмуд гевилді міндетті деп емес, ұсынады және орамаларды әсемдеудің ең жақсы жолы ретінде қарастырады. Теридің қай қабатының клаф екендігіне қатысты белгісіздіктерді ескере отырып, Тора орамаларында гевилді қолдануды жақтаушылардың қозғалысы күшейіп келеді, барлық күмәндарды болдырмау үшін. Құмран жартасындағы және Өлі теңіз маңында табылған Өлі теңіз жазбаларының көп бөлігі (шамамен б.з.д. 200 жылы) гевилге жазылған. Дұрысы, тефилин үшін клаф, ал мезуза үшін духстустос қолданылуы керек. Алайда, бұл ереже тек қана ұсыныс емес, міндетті талап та емес, және бүгінде мезуза үшін клаф қолданылады, бірақ заңға оралуға тырысатын аз топ бар.
According to most views of Jewish law, a Sefer Torah (Torah scroll) should be written on gevil parchment, as was done by Moses for the original Torah scroll he transcribed. Further, a reading of the earliest extant manuscripts of the Mishneh Torah indicate that gevil was halakha derived from Moses and thus required for Torah scrolls. Maimonides wrote that it is a law given to Moses at Sinai that a Torah scroll must be written on either gevil or klaf (in Maimonides' interpretation, contrary to that of the "Shulchan Aruch": the half skin from the hair side) in order to be valid, and that it is preferable that they be written on gevil. To this end, hides procured from sheep or goats and calves were mostly used. The hide of a fully grown cow, being so thick that it requires being shaved down to half its thickness on its fleshy side before it can be used (in order to remove the epidermis from the hide to make it thinner), was less common. Maimonides made further prescriptions for the use of each of the three types of processed skin. Torah scrolls must be written on g'vil only on the side on which the hair had grown, and never on duchsustos (understood as the half skin from the flesh side). Elsewhere in the Talmud, there is testimony that Torah scrolls were written on gevil. Today, a handful of Jewish scribes and artisans continue to make scroll material in this way. However, the majority of Torah scrolls are written on klaf, in their belief that the Talmud recommends (as opposed to requires) gevil and relates to the optimal beautification of the scrolls rather than an essential halachic requirement. Given the uncertainty about which layer of the hide is in fact the klaf, there is a growing movement for insisting on a return to gevil in Torah scrolls in order to avoid all doubts. Most of the Dead Sea Scrolls (written around 200 BCE), found in and around the caves of Qumran near the Dead Sea, are written on gevil. Properly, klaf should be used for tefillin and duchsustus for mezuzot. However, this rule is only a preference, not an obligation and klaf is used for mezuzot today but there is a minority which seeks to return to the law.