Кіріспе

Жапон офицері және соғыс қылмыскері (1889–1947)

Хисаказу Танака (田中 久一) – Жапон императорлық армиясында генерал-лейтенант, және Екінші дүниежүзілік соғыста жапондықтар басып алған Гонконгтың губернаторы. Оның есімі кейде "Танака Хисайчи" деп транслитерацияланады.

Ерте мансап

Танака Хёго префектурасында Коганеи отбасында дүниеге келді, кейіннен Танака отбасына асырап алынып, олардың тегін алды. 1910 жылы Жапон императорлық армиясы академиясының 22-шы сыныбын бітірді, IJA 37-ші жаяу әскер полкінде кіші офицер болып қызметтен кейін Армияның Тояма мектебіне оқыды, содан кейін 1918 жылы Армия штабы академиясының 30-шы сыныбын аяқтады. 1919-1920 жылдары Жапон императорлық армиясы Бас штабында түрлі бюрократиялық қызметтерде болды, ал 1923-1924 жылдары АҚШ-қа әскери атташе ретінде жіберілді. Жапонияға оралғаннан кейін, ол түрлі штабтық лауазымдарда қызметін жалғастырды, көбінесе нұсқаушы болып, тек 1935-1937 жылдар аралығында 1-ші гвардиялық полк командирі болып қысқа мерзімге тағайындалды.

Жалпы

Танака 1937 жылдың соңында генерал-майор болып тағайындалды, ал 1938 жылы қысқа мерзімге Тайвань армиясының штаб бастығы қызметін атқарды. Бірақ, Екінші Қытай-Жапон соғысының салдарынан Қытайдағы әскери қимылдардың күшеюіне байланысты Танака 1938 жылдан 1939 жылға дейін жаңа құрылған Жапонның жиырма бірінші армиясының штаб бастығы болып тағайындалды. Бұл армия Қытай экспедициялық армиясының бағынысында болды және кейіннен Оңтүстік Қытайдағы Кантон операциясында (Гуандун провинциясына басып кіру) басты рөл атқарды; алайда Танака 1939 жылдың тамызында Жапонияға оралып, ұрыс операциялары басталғанға дейін Тояма армиялық жаяу әскер мектебінің командирі болып қызмет етті. 1940 жылдың тамызында генерал-лейтенант шеніне көтеріліп, IJA 21-ші дивизиясының қолбасшысы болды. Жапонның 12-ші армиясының құрамында дивизия Солтүстік Қытайдағы қарсы көтеріліс операцияларына, сондай-ақ 1941 жылдың мамырындағы Оңтүстік Шанси шайқасына және одан кейінгі Жүз полк науқанына қатысты. 1941 жылдың қарашасынан бастап дивизия Оңтүстік экспедициялық армия тобының бағынысына берілді және Филиппинге жеткізілді, 1942 жылдың ақпанында Филиппин науқаны үшін Лингаен шығанағына түсті. Танака 1943 жылдың наурызынан бастап Қытайдағы IJA жиырма үшінші армиясын басқарды. Бұл күш, негізінен, Қытайдың оңтүстігіне одақтас күштердің қонуына қарсы тұру үшін гарнизондық күш ретінде құрылған. Ол 1944 жылдың тамызынан қарашасына дейін Гуйлин-Льючжоу шайқасына (Ичи Го операциясының бөлігі) қатысты және 1945 жылдың 15 тамызында Жапонияның капитуляциясымен бірге Қытай Гоминьдан күштеріне берілді. Сонымен қатар, 1945 жылдың ақпанынан соғыс аяқталғанға дейін Танака Гонконгтағы жапондық оккупация кезінде генерал-губернатор болып қызмет етті. Соғыс аяқталғаннан кейін Танака американдық оккупациялық билік тарапынан тұтқындалды. Ол және оның бірнеше бағыныштылары 1946 жылы Шанхайда өткен американдық әскери трибуналда американдық әскери тұтқынды соттан тыс өлімге жауаптылық танытты. Танака кінәлі деп танылып, асылып өлім жазасына кесілді. Бірақ, ол Қытайдағы IJA 23-ші армиясының іс-әрекеттеріне байланысты Гоминьданның Нанкин соғыс қылмыстары трибуналына тапсырылды. Танака өз әскерлеріне қытайлық тұтқындар мен бейбіт азаматтарды зорлау, азаптау және жаппай қырғынға ұшырату сияқты қатыгездік жасауға рұқсат берді, кейде бұйырды және оларды осыған итермеледі. Танака кінәлі деп танылып, өлім жазасына кесілді. Ол 1947 жылдың 27 наурызында Кантонда көпшілік алдында атып өлтірілді. Танака Гуанчжоуда жерленді, ал оның мәйіті 1972 жылы Жапонияға қайтарылды.