Кіріспе

1997 жылғы "Тур де Франс" – 5-27 шілде аралығында өткен "Тур де Франс" жарысының 84-ші шығарылымы. Ян Улрихтың 9:09 минуттық айырмасымен жеңісі, Лоран Финьонның 1984 жылғы "Тур де Франс" жарысын 10:32 минуттық айырмамен жеңгенінен бергі ең үлкен жеңіс болды. 1997 жылдан бері ешбір велошабандыз Улрихтей сенімді жеңіске жете алмады, ең жақын нәтиже Винченцо Нибалидің 2014 жылғы "Тур де Франс" жарысында 7:39 минуттық айырмамен жеңіске жеткені болды. Улрихтың жалпы есепте және жас велошабандылар классификациясында бірдей жеңіске ие болуы, 1983 жылы Лоран Финьоннан бері бір велошабандыздың бір "Тур де Франс" аясында екі классификацияда да жеңіске жеткенінің алғашқы жағдайы болды. Нүктелік классификацияны Улрихтың командаласы Эрик Забел екінші рет жеңіп алды, ал олардың командасы командалық классификацияда да жеңіске жетті. Тау классификациясын Ричард Виренке төртінші рет жеңіп алды.

Жарыс туралы жалпы түсінік

Прологта уақыт сынағы маманы Крис Бордман жеңіске жетті, ол бірінші кезең үшін сары жейдеге ие болды, ал Ульрих одан екі секунд қалып қойды. Ағымдағы чемпион Бьярн Риис, Ульрихпен бірге жеңіске жетуге дайындалып, оның Super Domestique ретінде жұмыс істеді. Ол топ-10-ға кірмеді, бірақ Турға жақсы формада келгендіктен алаңдамады. Алғашқы төрт кезең тегіс болды, алғашқы екеуін атақты итальяндық спринтер Марио Чиполлини, үшіншісін Эрик Забель, ал төртіншісін Никола Минали жеңіп алды. Чиполлини спринттік фиништерде берілген бонус секундтарының арқасында алғашқы бірнеше кезеңнен кейін сары жейде киді. 261 шақырымдық бесінші кезеңде Чантоньеннен Ле-Шатреге дейін Седрик Вассер қашып кетіп, Пелотоннан екі жарым минутқа жуық алда аяқтады, кезеңді жеңіп, сары жейдеге ие болды. Ол жарыс биік тауларға жеткенше оны сақтап қалды. Алтыншы кезеңді Жерон Блилевенс спринтте жеңіп алды, ал Джамолидин Абдужапаров 2-орынды иеленді, бұл оның мансабындағы ең жақсы TDF көрсеткіші болды. 7-ші және 8-ші кезеңдер бірінші аптаны аяқтады, екеуін де Эрик Забель жеңіп алды. Ол 7-ші кезеңде Яан Кирсипуу мен Блилевенсті, ал 8-ші кезеңде Минали мен Блилевенсті басып өтті. Забель 3-ші кезеңнен кейін жасыл жейде киді және оны Парижге дейін сақтап қалды. 9-шы кезең Пиренейдегі алғашқы кезең болды, онда Col d'Aspin және Col du Tourmalet есімді бес санатталған көтеріліс болды. Лоран Брошар жеңіске жетті, ал Ричард Виренк, Пантани және Ульрих элиталық топпен 0:14 есебімен аяқтады. Көптеген адамдарды таң қалдырғандай, қорғаушы чемпион Риис басқа үміткерлерге шамамен отыз секунд жоғалтты, 8-ші орынға шықты және бірінші ірі тау кезеңінен кейін Виренкпен бірдей 4-ші орынды бөлісті. Испандық Абрахам Олано 1:14 айырмасымен 3-орынды иеленді, ал одан кейінгі ең жақын GC фавориті Ульрих одан 0:14 қалып қойды. 10-шы кезең тағы бір биік тау кезеңі болды, онда бес көтеріліс болды және Ульрих Виренк пен Пантаниге 1:06 есебімен жеңіске жетті, ал Риис пен Олано әрқайсысы үш минуттан астам уақыт жоғалтты. Жеңісімен Ульрих 1978 жылғы Тур де Франста Клаус Петер Талерден бері сары жейде киген алғашқы неміс болды. Ал 1977 жылғы Тур де Франста "Диди" Дитрих Турау оны 15 күн бойы киген. Виренк 1:27 есебімен Пантаниден кейін 3-орынды, ал Франческо Касагранде 4-орынды иеленді, сонымен қатар жалпы есепте 6-орынға көтерілді. Риис 5-ші орынға ие болды, ол Ульрихке тағы екі минуттан астам жоғалтты. 14-ші кезеңде Виренк Ульрихке қарсы уақыт алу үшін шабуыл жасады, оған бүкіл командасы көмектесті. Алға екі минуттан артық уақыт болды, бірақ Ульрих соңғы көтерілу алдында Виренкке қайта оралды. Виренк кезеңді жеңіп алды, бірақ Ульрих онымен бірге аяқтады. 15-ші кезеңде Пират шабуыл жасап, екінші кезеңін жеңіп алды. Ол Ульрихтан он минуттан артық артта қалды, бірақ ол Риисті жеңіп, ақырғы тұғырнама орнына көтерілді. Ол жарыстың барысында толыққанды бақылауды сақтап тұрды, үлкен апатқа ұшыраған немесе допингтік бақылаудан өтпеген жағдайда ғана оның Турдан айырылу мүмкіндігі болды. 18-ші кезең соңғы тау кезеңі болды және ол ТДФ тарихының басында танымал болған, бірақ 1982 жылғы Тур де Франстан бері енгізілмеген және екінші дүниежүзілік соғыстан бері 4-ші рет маршрутқа қосылған Баллон-д'Эльзасқа сирек көтерілуді қамтыды. Француздық Дидье Рус баспалдақ жеңіп, ең жақын қалған Паскаль Эрве, Бобби Джулич және Лоран Ру атты саяхатшыларды бес минуттан астам уақытқа жеңіп, тау сатыларын аяқтады. Жалпы сыныпта фавориттер арасында ешқандай өзгеріс болмады. 20-шы кезеңдегі ITT-нің соңғы жарысында Олано жеңіске жетті, ал Ульрих 0:45 айырмасымен екінші орынды иеленді. Champs Élysées-тегі соңғы кезеңді Никола Минали жеңіп алды, ол Забельді, Блилевенсті, Хенк Фогельді, Робби МакЭуэнді және Джордж Хинкапиді массалық спринтте жеңіп шықты. Кейін подиумда Эрик Забель жасыл жейдеге ие болды, Ричард Виренке тау патшасы және ең жауынгерлік саяхатшы атағын жеңіп алды, подиумда 3-орында Марко Пантани, 2-орында Виренк, ал 1-орында ең жақсы жас саяхатшы атағын жеңіп алды, сондай-ақ Tour de France чемпионы ретінде сары жейде Ян Улрих болды.

Салдары

1997 жылы жас кезінде «Тур де Франс» жарысында үстемдік танытқаннан кейін, Ульрих келесі жылдары да «Тур де Франс» жарысында үстемдік етеді деп күтілді. Алайда, Ульрих енді ешқашан «Тур де Франс» жеңіске жете алмады, бірақ ол төрт рет марапаттау тұғырына көтерілді: 1998 жылы Пантаниден кейін екінші орын алды, ал үш рет Ланс Армстронгтан кейін екінші орынға ие болды. Ол 2005 жылғы «Тур де Франс» жарысында да тұғырға көтерілді, бірақ бұл нәтиже кейіннен күштен шығарылды. Дегенмен, Ульрих тағы бір үлкен турда жеңіске жетті – 1999 жылғы Испания Вуэльтасы.