Кіріспе

Люси Мод Монтгомеридің 1926 жылғы романы "Көк қамал" – канадалық автор Люси Мод Монтгомеридің 1926 жылғы романы, ол ең көп танымал "Жасыл шатырлы үйдің Аннасы" (1908) романымен. Оқиға 1900 жылдардың басында Канаданың Онтарио провинциясының Мускока аймағындағы Дирвуд деген ойдан шығарылған қалада өтеді. Дирвуд Монтгомеридің 1922 жылы сапарлаған Онтариодағы Бала қаласының негізінде жазылған. Екі қаланың карталарында ұқсастықтар бар. Бұл роман Л.М. Монтгомеридің "Торлы желі" романымен бірге ересектерге арналған сирек туындыларының бірі саналады және ол жазған жалғыз кітап, оның барлық оқиғасы Принц Эдуард аралынан тыс жерде өтеді. 1990 жылы қайта басылғаннан бері оның танымалдылығы артып келеді. Кітап екі рет сахнаға қойылды: 1982 жылы ол табысты поляк мюзикліне айналды, ал он жылдан кейін канадалық драматург Хэнк Стинсон "Көк қамал: Музыкалық махаббат очеркі" атты тағы бір нұсқасын жазды. "Сырттан келген құстар" романының авторы Колин Маккалоу "Көк қамал" романын "Миссалонгидің ханымдары" романының негізі ретінде пайдаланғаны айтылады, тіпті ол өзінің еңбектерінде плагиат жасады деген айыптауларға да себеп болды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Валанси - жиырма тоғыз жастағы Стерлинг кланының қария қыздары, бұл атақты отбасы осы аймақта елу жылдан астам уақыт бойы өмір сүріп келеді. Жалғыз бала ретінде оның бүкіл өмірі күңкілдейтін анасымен, үнемі тапталған әпкесімен және әулетімен бірге өтті, олар Виктория мен орта таптың рухында бақытты белсенді түрде тежеп, Валансиге бала сияқты қарайды, оған күнде не істеу керектігін айтады және оны әдемі туысы Оливпен үнемі салыстырады, оны төмендетеді және оны "Досс" деп атайды. Оның жалғыз тынысы "Көк қамал" туралы және онымен бірге тұратын әдемі ер адамдар туралы, Джон Фостердің табиғат кітаптарын оқумен бірге. Валансиге аурудың алдын алу үшін дәрігердің қарауында жүрек ауруы анықталады. Ол бұл фактіні бүкіл отбасынан жасырады. Өмір сүруге аз уақыт қалды деп сенген ол, туғаннан бері үкім шығаратын отбасының қысымшы шектеулерінен, үміттері мен міндеттерінен арылуға шешім қабылдайды. Ол әрқашан оларды объективті түрде бағалап, екіжүзділік, өз-өзіне сенушілік және ашкөздіктеріне жасырын күлді, бірақ енді ол ешқашан соттамайтын туыстарының оған 'өмір сүруге' мүмкіндік бермеуіне жол бермеу керек деп шешті. Ол өздерінің ойындағысын қатты айтуға кіріседі, бұл Стирлингтерді ол кенеттен "баяғы" болып кетті деген тұжырымға келтіреді және олар оны қалайда болсын "жөндеуі" керек деп ойлайды. Содан кейін Валанси өз анасының үйінен шығып, бала кезіндегі қатты науқас досы Сисси Гейдің және оның әкесі - шебер ағаш ұстасы және қаладағы аты шулы маскүнем Роринг Абельдің үй шаруасын жүргізуші болып жұмыс істейді. Сисси қан кемуден өліп жатыр, бірақ бір жазда некеден тыс бала тапқаны үшін әлеуметтік жағынан оқшауланды, бірақ бала туылғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды, содан бері Сисси ауруынан және сүйікті сәбиін жоғалтудың мәңгілік қайғысынан қаза тапты. Сисси мен Валанси бір бөлмеде тұрады және достығын жаңартады. Валэнси жалақы алуды және отбасының мақұлдамауы мүмкін жолдармен ақшасын жұмсауды ұнатады, мысалы, жарқын түсті, төмен мойынды көйлек сатып алу. Бірақ оның нағыз қанағаттануы - бір жақсы іспен айналысудан келеді. Ол сондай-ақ Барни Снайтпен кездеседі және уақыт өткізеді, ол Абель мен Сиссидің жақсы досы, бірақ қаладағы әуесқойлар оны жасырын қылмыскер деп санайды, Роринг Абель сияқты қорқынышты мас және / немесе Сиссидің заңсыз, қазір қайтыс болған баланың әкесі. Соңында Сисси Валэнсиге өзі ғашық болған, бірақ оны сүймегендіктен үйленгісі келмеген жігіт туралы айтады. Баласы қайтыс болғанда, ол қатты қайғырып, күйзеліске ұшырады. Сисси тыныш өледі, ал Валанси барлық жерлеу рәсімдерін жасайды, үйді Әбелге қалдыру алдында ретке келтіреді. Осы уақыт ішінде Стирлингтің беделі Валансидің әрекеттерінен, оның 'қызметке кіріп', 'құқықсыз адамдармен' байланыста болуынан зардап шекті, және оны 'үйге' қайтару үшін бірнеше сәтсіз әрекеттер жасалды. Енді олар оның соңғы кездері жасаған қылығын кешіріп, "христиандық қайырымдылық" ретінде жасырып тастауды шешкеннен кейін, ол анасы мен әпкесімен бірге өмір сүруге оралады деп болжайды. Олар жерлеуден кейін Валанси өзінің басқа жоспарлары бар екенін білмейтін Роринг Абельмен бірге қалмауға келіскенде, олар татуланады. Ол Барниге үйленуді ұсынады, ол өліп бара жатқанын және қалған уақытын ұнататынын айтады. Ол оған деген махаббатын мойындамайды, оның орнына оған 'оған ашулы' екенін және оны болашақ күйеуі ретінде таңдауының бір себебі екенін айтады. Барни оған үйленуге келіседі, ал келесі күні олар жақын маңдағы қалада тыныш рәсім жасайды. Үй шаруасын атқарып жүрген кезінде оған жақсы үйленген Валансидің отбасы оның осындай "қадірсіз" адамға (аның нағыз қылмысы - дәстүрге сай емес және сол аймақтағы "жақсы отбасымен" байланысты емес) некеге тұрғанына қатты қорқады және онымен мүлдем келіспейді. Барни Валэнсиді "Миставис" көлінде орналасқан орманды аралға, өзінің қиялында "Көк қамал" деп санайтын үйіне алып кетеді. Олар бірге қанағаттанған өмір сүреді, бірақ ол оған "Көкбауырдың бөлмесі" деп аталатын белгілі бір бөлмеге кіруге тыйым салады, өйткені ол бірнеше әйелін қабырғаға шаштарына іліп қоя алады. Барни мен Валанси керемет әңгімелеседі және материкте ұзақ серуендеседі, ол Джон Фостердің кітаптарынан жиі үзінділер келтіреді, ол жек көреді және тыңдаудан бас тартады. Олар Рождествоны тойлайды, ол оған өзі сұраған жалғыз сыйлықты береді: інжу-маржаннан жасалған алқа. Валанси сонымен қатар ескі жындарды қуып шығаруға уақыт бөліп, үлкен құм үйіндісін құр...

Бірінші басылымның ескертулері

"Көк қамалдың" дерлік барлық басылымдарында қоршау қаптары жоқ. Нағыз бірінші басылымның мұқабасында қамал суреті болмайды, Монтгомери "Осылай көрікті емес. Жасырау қаптама" дегеннен кейін қосылған.