Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шавиян атолы, оның қысқартылған атауымен белгілі (сонымен қатар Солтүстік Миладунмадулу атолы немесе Миладунмадулу Утурубури деп те аталады) – Мальдив Республикасының әкімшілік бөлігі. Ол Мальдив аралдарының солтүстігінде орналасқан табиғи Миладхунмадулу атолының солтүстік бөлігімен сәйкес келеді.
Shaviyani Atoll, which is known by its abbreviated name (also known as Northern Miladhunmadulu Atoll or Miladhunmadulu Uthuruburi), is an Administrative division of the Maldives. It corresponds to the northern section of the natural Miladhunmadulu Atoll, located in the north of the Maldives.
Капитал аралы туралы дау
2009 жылдың 26 қазанында үкімет Шавиян атолының астанасын Фунадхудан Миландхуға көшіру туралы шешім қабылдады, халыққа ыңғайлы болуын себеп етіп. Алайда, 2010 жылдың маусымында парламент бұл шешімді күштен шығарып, Фунадхуды атолының астанасы ретінде қайта бекітті, бұл үкімет пен Миландху тұрғындарының наразылығын тудырды. Президент Нашид бұл шешімге вето қойды, соның салдарынан Миландху атолы кеңсесінің ордасы болып қала берді. 2011 жылдың 26 ақпанында елде жергілікті басқару енгізілген кезде мәселе қайта көтерілді және атолы кеңселер жаңа құрылған атолы кеңестерінің хатшылықтарына айналдырылуға тиіс болды. Кеңестер құрылған Децентрализация заңына сәйкес, әрбір атолының хатшылығы 2008 жылғы жаңа конституцияда белгіленгендей, әрбір атолының астанасында орналасуы керек еді, ал Шавиян атолы үшін бұл Фунадху еді. Атолы кеңесінің алғашқы отырысында заңға сәйкес хатшылықты Миландхудан Фунадхуға көшіру туралы шешім қабылданды. Үкімет бұл шешім орындалса, кеңесті таратуға мүмкіндігін айтып, Фунадху Магистраттық сотының бұйрығына шағымданды. 1 наурызда Миландху Магистратура соты хатшылық жұмысын Миландхуға қайтаруды бұйырғаннан кейін, президенттің қолдауымен, тәртіпсіздікке қарсы полиция Фунадхуға "кеңеске сот бұйрығын орындауға шақыру" үшін жіберілді. Келесі күні Мальдивтер Жоғарғы Соты Миландху сотының бұйрығын жарамсыз деп, ал Фунадху сотының бұйрығын күшінде қалдырды, бірақ үкімет пен Миландху бұл шешіммен келіспеді. 6 сәуірде парламент астаналық арал заңнамасына президенттің алғашқы ветосын жоққа шығарып, Фунадхуды заңды астана деп жариялады. 2012 жылы Миландхудағы барлық материалдар Фунадхуға ауыстырылды. 2013 жылдың соңына қарай Президент кеңсесінің ресми сайтында Шавиян атолы кеңесінің мекенжайы көрсетілмеген.
On 26 October 2009, the government decided to move the capital of Shaviyani Atoll from Funadhoo to Milandhoo, citing more ease for the people. However, this decision was overruled by parliament in June 2010, and Funadhoo was reinstated as the capital of the atoll, much to the dismay of both the government and the people of Milandhoo. This decision was vetoed by President Nasheed, and Milandhoo continued as the seat of the atoll office. The issue surfaced once again on February 26, 2011 when home rule was introduced into the country and the atoll offices were to be rebranded as the secretariats for the newly formed atoll councils. According to the Decentralization Bill, under which the councils were formed, the respective secretariats were to be seated in the capital islands of each atoll as stipulated in the new constitution of 2008, which in Shaviyani Atoll's case is Funadhoo. In the first atoll council meeting, it was decided to move the secretariat from Milandhoo to Funadhoo, as per the law states. The government responded with threats to dissolve the council if the move is followed through, and appealed the order of the Funadhoo Magistrate Court to carry out the move. On March 1, after the Milandhoo Magistrate Court ordered the work of the secretariat to return to Milandhoo, an order backed by the President, riot police was deployed to Funadhoo to "urge the council to respect the court order" issued by Milandhoo. The following day, the Supreme Court of the Maldives ruled that the Milandhoo court order was invalid and that the Funadhoo court order was, a ruling which the government and Milandhoo did not accept. On April 6, the parliament overrode the initial presidential veto on the capital island legislature, and declared Funadhoo as the legitimate capital island. In 2012, all of the materials used in Milandhoo were transferred to Funadhoo. It is notable that as of 2013, the official website of the President's Office does not display an address for the Shaviyani Atoll Council.
География
Бұл әкімшілік атоллдың ұзындығы 37 мильді құрайды, ол елдің солтүстік жиегінен үшінші атолл және 51 аралдан тұрады, оның 16-сы халқы бар. Бұл атоллдағы аралдар шағын, аралдардың жартысының жер ауданы 20 гектардан аз. Бір гектардан кіші 9 арал бар. Бұл аралдар барлық аралдардың 18% құрайды. Атоллдың кішілігі аралдардың қоршаған ортаның әсеріне осал екенін көрсетеді.
This administrative atoll is 37 miles long, it is the third atoll from the northern edge of the country, and It comprises 51 islands of which 16 are inhabited. The islands in this atoll are small with half of the islands having less than 20 hectares (49.4 acres) of land area. There are 9 islands that are smaller than one hectare (2.49 acres). These islands comprise 18% of the islands. The smallness of the atoll indicates to the islands' vulnerability to environmental impacts.
Халық саны
Атоллдың халқы 2014 жылғы халық санауы бойынша 12 091 адамды құрайды.
The population of the atoll is 12,091 as of the 2014 census.
Экономика
Балық аулау мен егіншілік атолл экономикасының негізгі құрамында. Балық аулау жыл бойы жүргізіледі, атоллдың әртүрлі аралдарында сыртқы жеңгеп аулау, желімен және рифте балық аулау практикаланады. Атолл кілем мен арқан тоқу сияқты қолөнер шеберлігімен де белгілі. Бірнеше тұрғын Мальдив астанасы Маледе туризм саласында және басқа да коммерциялық кәсіптерде жұмыс істейді. Шавиян атолының туризм секторындағы ең ірі жұмыс беруші – Сиру Фен Фуши.
Fishing and agriculture form the mainstay of the atoll's economy. Fishing is engaged in throughout the year, with pole, line and reef fishing practised in various islands in the atoll. The atoll is also known for craftsmanship, such as mat and rope weaving. Several inhabitants work in the tourism industry and other commercial trades in the Maldivian capital, Malé. The biggest employer in Shaviyani Atoll's tourism sector is Sirru Fen Fushi.
Әкімшілік
Атоллға Мальдивтердің "Шавияни" әрпі және латынның "C" әрпі атолл коды ретінде тағайындалған. Атолл кеңесі халыққа қызмет көрсету, даму және экономикалық мәселелерге жауапты. Шавияни атолы кеңсесі 1958 жылдың 9 қыркүйегінде мемлекет тарапынан құрылды. 1968 жылдың 1 қаңтарына дейін атолл кеңсесі атоллдың астанасы болған Лаймагуда орналасқан. Үкімет 1968 жылдың 1 қаңтарынан бастап астананың Фаруколху Фунадху (Фунадху) болатынын жариялады, осылайша атолл кеңсесі Фунадхуға көшірілді.
The atoll is assigned the Maldivian letter 'Shaviyani' and the Latin letter 'C' as the atoll code. The atoll Council is responsible for public services, development and economic affairs. The Shaviyani Atoll Office was established on 9 September 1958 by the state. Until 1 January 1968, the atoll office was located in Lhaimagu which was the capital of the atoll. The government declared that effective from 1 January 1968, the capital would be Farukolhu Funadhoo (Funadhoo) and hence, the atoll office was transferred to Funadhoo.
Денсаулық
1970 жылы 25 желтоқсанда Лаймагу аралында денсаулық сақтау орталығы ашылған кезде атолда негізгі медициналық көмек ұйымдастырылды. Бұл денсаулық сақтау орталығы 1971 жылы арал атолл астанасы ретінде бекітілген кезде Фаруколху Фунадхуға (қазіргі Фунадху) көшірілді. Бұл денсаулық сақтау орталығы қазір жақсы жабдықталған зертханасы мен операциялық бөлмелері бар Атолл ауруханасына дейін дамыды және оны гинеколог, анестезиолог және жалпы тәжірибелі дәрігерлер қамтамасыз етеді. Атолл ауруханасынан басқа, атолда дәрігерлер мен медбикелермен жабдықталған 13 денсаулық сақтау орталығы бар. Атолл халқының көп бөлігі қауіпсіз ауыз суына қол жеткізе алады. Цунамиден кейінгі қалпына келтіру бағдарламасы аясында шамамен 99% үй шаруашылығы су сақтау ыдыстарымен қамтамасыз етілді. Көптеген үйлерде қауіпсіз санитарлық жағдайлар бар.
Basic medical care was introduced in the atoll with the establishment of a health centre on 25 December 1970 in the island of Lhaimagu. This health centre was shifted to Farukolhu Funadhoo (now Funadhoo) in 1971 when the island was made the atoll capital. This health centre is now developed to Atoll Hospital which has a well equipped laboratory and operation theater facilities and are manned by a gynecologist, anesthetist and a general practitioner. Other than Atoll Hospital, there are 13 Health Centre in the atoll with Doctor and Nurses. Majority of the population of the atoll have access to safe drinking water. Around 99% of the households have been provided with water storage tanks on tsunami recovery program. Most households have safe sanitation facilities.
Білім
Шавиян атолының барлық мекенделген аралдарында бастауыш білім беру барлыққа қолжетімді. Атолдағы барлық мектептер 10-сыныпқа дейін білім береді. Ал Атолл білім беру орталығы мен Атолл мектебі 12-сыныпқа дейін білім береді. Көптеген орта мектептер әлі де тек экономикалық пәндерді ұсынады. Ғылым және экономика пәндерін бірге ұсынатын мектептер – Командудағы Шавиян атолы білім беру орталығы, Кандитеемудегі Атолл мектебі, Фунаду мектебі және Миланду мектебі. Кейбір мектептер студенттерге кәсіби-техникалық білім беру (КТБ) бағдарламаларын енгізеді. Көптеген мектептерде ата-аналар, үкімет және Шавиян атолын дамыту жобасы бірлесіп қаржылайтын компьютерлік кабинеттер бар.
Primary education is universal in all inhabited islands of Shaviyani Atoll. All the schools in the atoll providing education to Grade 10. And the Atoll Education Centre, Atoll School provide education to Grade 12. Most of the secondary schools yet offer only commerce stream subjects. The schools which offer both the Science and Commerce stream subjects are the Shaviyani Atoll Education Centre in Komandoo, Atoll School in Kanditheemu, Funadhoo School and Milandhoo School. Some of the School introduce TVET programs to the students. Most schools have computer labs funded jointly by parents, government and the Shaviyani Atoll Development Project.