Кіріспе
Roland – франко-неміс ұтқыр, қысқа қашықтықтағы жер-әуе ракеталық (SAM) кешені. Роландты АҚШ армиясы да сатып алған, және ол АҚШ армиясы сатып алған санаулы шетелдік ЖӘР жүйелерінің бірі.
Даму
Роланд зымыраны француз және неміс елдерінің әуе шабуылынан қорғануға арналған, төменгі биіктікте жылдам қозғалатын зымырандық жүйеге қойған ортақ талабына сәйкес жасалды. Жұмыс 1963 жылы Франциядағы Nord Aviation және Германиядағы Bölkow компанияларының зерттеулерінен басталды, жүйе Францияда SABA, Германияда P 250 деп аталды. Екі компания 1964 жылы бірлескен жоба құрды, кейін (Францияның Aérospatiale және Германияның MBB ретінде) осы және басқа да зымыран бағдарламалары үшін Euromissile компаниясын құрды. Aerospatiale Roland 1 күн/ашық ауа райына арналған жүйенің жауапкершілігін алды, ал MBB Roland 2 барлық ауа райына арналған жүйенің жауапкершілігін алды. Aerospatiale зымыранның артқы бөлігі мен қозғалтқыш жүйесіне жауапты болды, ал MBB зымыранның алдыңғы бөлігін, оқ-дәрісі мен бағдарлау жүйесін әзірледі. Roland прототипінің басқарылатын ұшырылысы 1968 жылдың маусымында өтті, ол Nord Aviation CT20 нысаналық дронын жойды және өндіріс жүйелерін 1970 жылдың қаңтарынан бастап пайдалануға беру күтілді. Сынақтар мен бағалау кезеңі күтілгеннен ұзаққа созылды, француз армиясының Roland I жүйесі 1977 жылдың сәуірінде ғана операциялық қызметке кірді, ал барлық ауа райына арналған Roland II жүйесі 1978 жылы неміс армиясы, содан кейін 1981 жылы француз армиясы қолданысқа енгізді. Roland зымыранының ұзындығы 2,4 метр, салмағы 66,5 кг, оның ішінде 6,5 кг салмақты көп қуысты жарғыш фрагменттік оқ-дәрісі бар, оның ішінде 3,5 кг жарылғыш зат әсер немесе жақын арадағы сақтандырғыштар арқылы жарылады. 65 оқ-дәрінің зиян келтіру радиусы 6 метрге жетеді. Круиздік жылдамдығы 1,6 Мах. Зымыран жабық контейнерде жеткізіледі, ол бірқатарда ұшыру түтігі ретінде де қолданылады. Әрбір ұшыру құрылғысы екі ұшыру түтігін және көлік құралының ішінде немесе баспанада тағы 8 түтікті алып жүреді, оларды 10 секунд ішінде автоматты түрде қайта жүктеуге болады. Аэродромдар сияқты бекітілген нысандарды қорғау үшін Roland паналау орнын CORAD (Координацияланған Роланд әуе қорғанысы) жүйесіне біріктіруге болады, ол бақылау радары, Роланд координациялық орталығы, 8 Роланд оттық бөлімі және 8 дейін қару-жарақтан тұрады. Бағдарлама тоқтатылды және әскери ұлттық гвардияның бір батальоны үшін 27 оттық бөлім мен 600 зымыран ғана салынды, олар M812 жүк көліктеріне орнатылды. M247 сержант Йорк сәтсіздікке ұшырағаннан кейін АҚШ армиясы 5 неміс Роланд жүйесін бағалау үшін жалдады. Glaive – Euromissile RM5 зымырасын пайдалану үшін қайта қарастырылған Роланд оттық бөлімін әзірлеуді көздеген франко-неміс бағдарламасы. Бұл радиолокаторды пайдаланбай түнде және кез келген ауа райында жұмыс істеуге мүмкіндік беретін лазерлік арақашықтық өлшегіші бар жылулық байқау жүйесін қосады. 1989 жылы келісімшарттар жасалды, жүйе 1996 жылы пайдалануға берілуі тиіс еді. Алайда, RM5 әзірлеуі 1991 жылы тоқтатылды. NDV, NutzungsDauerVerlängert, Қызмет мерзімін ұзарту. Бұл LFK GmbH компаниясы Германия үкіметі үшін әзірлеген француз M3S-ке ұқсас неміс нұсқасы болды. Басқару жүйесі цифрландырылып, Roland 3 зымыранының интеграциясымен HFLaAFüSys әуе қорғанысының басқару және басқару жүйесіне қосылуы тиіс еді. Германия 84 армиялық (FlaRakPz 1A2) және 40 люфтваффелік (FlaRakRad) оттық бөлімін жаңартуды қажет етті. Германия 2003 жылы Roland-ты пайдаланудан шығару туралы шешім қабылдағанда сынақтар аяқталды. Roland M3S (жаңа құрастыру) – Келесі буынның Roland жүйесінің прототипі 1992 жылы аяқталды және Түркия мен Таиландтың әуе қорғанысы талаптарын қанағаттандыру үшін ұсынылды. Прототип американдық M270 көптүрлі зымыранды ұшыру жүйесінің шассиіне орнатылған баспана болды және онда Dassault Electronique Rodeo 4 немесе Thomson CSF (қазір Thales) іздеу радары болды. Roland M3S-ті бір адам басқара алады, бірақ тұрақты жұмыс үшін екі адам қажет, ал оператор радар, теледидар немесе оптоникалық (FLIR) бақылауды таңдай алады. Roland M3S-те 4 емес, 2 зымыран контейнері атылуға дайын күйде, бірақ тек 2 төменгі позиция автоматты түрде қайта жүктелуі мүмкін. Roland M3S бастапқы Roland зымыранынан басқа Roland 3 зымырасын немесе Crotale зымыраны жүйесінің VT1 зымырасын қолдана алады. Сонымен қатар, жоғарғы ұшыру контейнерлерін "Мистраль" зымырасының 2 жұп ұшыру қондырғыларымен ауыстыруға болады немесе стандартты "Роланд" зымыранының контейнерлерін төрт FIM 92 Stinger зымырасын тасымалдауға бейімдеуге болады, бұл жүйенің қанықтырылған шабуылда бірнеше нысандарды жылдам арада ұстау қабілетін арттырады. 1969 жылдан бастап Euromissile Roland-ты кемеге орнату үшін әскери қару ретінде зерттеді. Бастапқыда Roland MX, кейіннен Jason деп аталған стандартты қос пулемет (іздестіру радары жоқ) екі палубаның астында 8 дөңгелек толтыру барабандары бар стандартты өлшемді модульге орнатылуы мүмкін. Прототиптер мен өндіріс жүйелері жасалмады, ал назар түбіне ұшырылатын зымыранға ауыстырылды. 1988 жылы өндіріске енгізілген жаңартылған зымыраның жылдамдығы 550 м/с-тан 620 м/с-қа дейін артты, ал қашықтығы 6,3 км-ден 8,5 км-ге дейін ұлғайды, ең тиімді биіктігі 6000 м-ге дейін артты. Оқ-дәрінің мөлшері де 9,1 кг-ға дейін, 84 қуыс зарядпен артты. Бірінші нысанаға жауап беру уақыты 6-8 секунд, ал келесі нысандарға 2-6 секунд деп көрсетілген. Roland 3 зымырасын барлық Roland жүйелері қолдана алады. HFK/KV – BGT ұсынған VT1-ге балама. Бұл секунд жылдамдығы 5 Мах-тан жоғары болатын гипердыбыстық зымыран, VT1-ге қарағанда 60% уақытта 12 км ең жоғары қашықтыққа жетуі тиіс. Бағыттау инерциялық, содан кейін инфрақызыл нысананы табу жүйесімен жүзеге асырылуы керек. Қазіргі жүйелер Roland 2, Roland 3 немесе VT1 зымыраларын ұшыруға қабілетті. Roland-тың соңғы жаңартылған нұсқаларының төмен радиолокациялық көрінуге ие қару-жарақтарды (ірі калибрлі ауыр ракеталар) жою қабілеті шектеулі.
Пайдаланушылар
Бастапқы француз талаптары 144 Roland 1 және 70 Roland 2 жүйелерімен, француз армиясы үшін 10 800 зымыранды қамтуды көздеген, барлығы AMX 30R деп аталатын AMX 30 танк шассиіне орнатылған. 181 жүйе (83 Roland 1 және 98 Roland 2) сатып алынды. Француз армиясы кейіннен 20 "Роланд-2" кез келген ауа райында қолданылатын жүйелерін "Кароль" әуе ұтқыр баспанасына орнатылған жүйеге ауыстырды. Бұлар француз реакциялық күштерінің 54-ші Роланд полкімен әлемнің кез келген жеріне қысқа мерзімде тез орналасу үшін пайдаланылады. Роландты қолданған төрт артиллериялық полктің үшеуі таратылды, ал 4-ші (54-полк) "Мистраль" (ракета) жүйесіне ауыстырылды. Сондықтан Роланд француз қызметінен алынған болуы мүмкін. Жоба 12 200 зымыран мен 340 "Роланд 2" оттық бөлімін сатып алуды көздеген, олар 40 мм-лік "Бофорс" және "Контравес" Супер-Фледермаус оттық басқару жүйелерін толықтай алмастыруға тиіс болған. Ақырында, неміс армиясының корпусы деңгейіндегі әуе қорғанысын қамтамасыз ету үшін Мардер (IFV) шассиіне орнатылған 140 оттық бөлім сатып алынды және 6 батареядағы 36 оттық бөлімнен тұратын 3 полк жабдықталды, ал Ланджут корпусы үшін 18 оттық бөлімнен (3 x 6) тұратын бір батальон құрылды. Люфтваффе 200 "Роланд 2" жүйесін әуеайлақтарды қорғауға және MIM 23 HAWK SAM жүйелерінің бос орындарын толтыруға қажет етті. 1980 жылдардың ортасынан бастап 95 баспана орнатылған Роланд жүйесі (FRR) MAN 8×8 жүк көліктерінде сатып алынды, олардың 27-сі АҚШ күштері Германиядағы американдық әуе базаларын қорғауға қолданды. 1998-99 жылдары 10 Roland LVB жүйесі Transall C 160 көлігімен неміс жылдам реакциялық күштеріне әуе тасымалдауға жарамды болу үшін MAN 6×6 жүк машиналарына орнатылды. Неміс әскери-теңіз флоты да әскери-әуе базаларын қорғау үшін 20 FRR жүк көлігімен орнатылған баспана жүйелерін сатып алды. Әуе және теңіз күштерінің Роланд батареялары 8 FRR оттық бөлімінен және TRML 2D радары бар қосымша баспана орнатылған Оттық басқару орталығынан (FGR) тұрады. 2003 жылдың ақпан айында Бундесвер Roland-тың жоспарланған жаңартуын тоқтатты және өзінің барлық Roland жүйелерін кезең-кезеңмен тоқтататынын мәлімдеді. Бұл 2005 жылдың соңына дейін аяқталды. Луфтваффе мен флот та Роланды жұмыстан шығарды және ол енді Германияда қолданылмайды. Армия Роландты жаңа және әлдеқайда қабілетті LFK NG әзірлеуімен алмастыруды жоспарлаған, бірақ 2012 жылы армия қысқа қашықтықтағы әуе қорғанысын неміс әуе күштеріне тапсыруға мәжбүр болды, бұл барлық жоспарларды тоқтатты. ROLAND FRR жүйелерінің баспаналары мен FGR оттық басқару орталығы Словенияға берілді. 1975 жылдың 9 қаңтарында армия Roland 2 ұшағын SHORADS (Short Range Air Defense System) конкурсының жеңімпазы ретінде таңдады, ол MIM 72 Chaparral және M163 VADS дивизиондық әуе қорғанысы жүйелерін алмастырды. Хьюз Авиакомпаниясы мен Боинг Аэрокосмикалық компаниясы American Roland-ты әзірлеуге келісімшарт жасады, ол M109 гаубица шассиіне ауыстырылатын модульде орнатылатын еді. Американдық жүйе еуропалық атыс басқару жүйесін қолданып, американдық іздеу радарымен кеңірек қашықтықты және жетілдірілген ECCM мүмкіндіктерін пайдаланды. 1978 жылдың қазан айында 4 батальон мен 1000 зымыранды жабдықтау үшін атыс жасақтарын шығаруды мақұлдады, бірақ кейіннен 1 батальонға дейін қысқартылды. Технологияны беру, интеграциялау және ортақ қиындықтар мен шығындардың өсуі тек бір ғана Армия Ұлттық гвардия батальоны (200-ші әуе қорғанысы артиллерия полкінің бөлігі) 27 пулемет және 600 зымыранмен жабдықталды. XMIM 115 ешқашан типтік сыныпталмаған және он жылдан аз уақыт қызмет етті, 1988 жылы зейнеткерлікке шықты. Тұрақты қондырғыларды статикалық қорғауға арналған 4 Roland баспана орнатылған жүйе сатып алынды, олардың бірі 1982 жылы Ұлыбританиямен Фолкленд соғысы кезінде Стэнли әуеайлағын қорғауға жіберілді. Бұл жүйе 10 зымыранның 8-ін атып жіберді және ол Корольдік теңіз флотының бір теңіз кемесі мен екі жалпы мақсаттағы бомбаны атып түсірді (бірақ британдықтар қақтығыста әуе жарылысы бомбасын қолданды). Бұл жүйені ағылшындар тұтқындап, Британияға алып кетті. 1991 жылы "Шөлдік дауыл" операциясы мен 2003 жылы "Ирақ бостандығы" операциясының нәтижесінде бұл жүйелер енді пайдалануға берілмеуі мүмкін. Аргентинаға жеткізілген төрт үлгілердің бірі болған ұшыру құрылғысы кейіннен британдықтар Стенли портының айналасында беріліп, мүлдем бұзылмаған күйде ұсталды. Ол Британияға бағалы сыйлық ретінде қайтарылып, егжей-тегжейлі зерттелді. 1991 жылдың 17 қаңтарында сағат 11:00 шамасында ВА 35, АА 510 (BuNo 161668) ұшағынан Лейтенант Боб Ветцель мен Лейтенант Джефф Зон экипажымен келген A 6E TRAM Intruder әуе кемесіне Батыс Ирактағы H 3 әуеайлағына шабуыл жасалғанда екі "Роланд" жүйесі шабуыл жасады. "Роланд" американдық жасалған РЛС-терді іске қоспады, осылайша оны анықтау қиын болды. Бірінші "Роландтан" қашып құтылғаннан кейін, екіншісі (экипаж көрмеген) ұшаққа тиді. Экипаж сәтті түрде катапульданып шықты, бірақ жақын арада тұтқындалды. 1991 жылдың 19 қаңтарында, Персия шығанағы соғысы кезінде RAF Panavia Tornado GR.1 ZA396/GE, Ирактың Таллил әуе базасына қарсы SEAD миссиясы кезінде "Роланд" жүйесімен жойылды. Екі экипаж мүшесі де сәтті түрде катапульданып шықты, тұтқынға алынды және соғыстан аман қалды. АҚШ Әскери-әуе күштерінің кем дегенде бір A-10 Thunderbolt ұшағының жойылғаны, шамамен сол уақытта болған, кейіннен Пентагон "Роландқа" жатқызылды.
purchased 4 Roland shelter mounted systems for static defense of fixed installations and one of these was deployed to defend Stanley airfield during the Falklands War with Britain in 1982. This system fired 8 out of the 10 missiles it was deployed with and is credited with shooting down one Royal Navy Sea Harrier and two general purpose bombs (although the British used air burst bomb in the conflict). This system was captured intact by the British and taken back to Britain. As a result of Operation Desert Storm in 1991 and Operation Iraqi Freedom in 2003 these systems may no longer be in service. The launcher, one of four examples delivered to Argentina, was later captured in fairly intact condition by the British around Port Stanley after the surrender. It was taken back to Britain as a valuable prize and studied in detail. At around 11:00 pm on 17 January 1991, an A 6E TRAM Intruder from VA 35, AA 510 (BuNo 161668), crewed by Lt. Bob Wetzel and Lt. Jeff Zaun was attacked by two Rolands while attacking the H 3 Airfield in Western Iraq. The Roland did not set off the American built RWRs, meaning that it was hard to detect. After evading the first Roland, another one (which the crew didn't see), impacted the aircraft. The crew successfully ejected but were soon captured. On 19 January 1991, during the Gulf War a RAF Panavia Tornado GR.1 ZA396/GE, on a SEAD mission against the Iraqi air base at Tallil, was destroyed by a Roland. Both crew members ejected successfully, were taken prisoner and survived the war. The destruction of at least one USAF A 10 Thunderbolt, which occurred at around the same time, was later attributed to a Roland, by the Pentagon.