Кіріспе

Бордсли – Англияның Бирмингем қаласындағы аудан. Ол қала орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай 1.2 миль (2 км) қашықтықта, Watery Lane Middleway айналма жолымен қиылыса орналасқан. Оны жақын орналасқан Бордсли Гринмен шатастыруға болмайды. Айналма жолдың батысында коммерциялық ғимараттар басым, бірақ осы аймақтың көп бөлігі қайта құрылымдалуға жатыр. 2020 жылдың ортасынан бастап тұрғын үйлердің блогы салынып, аяқталуы жоспарлануда. Айналма жолдың шығысындағы тұрғын аудан 1980 және 90-шы жылдары ескі үйлердің кең ауқымда бұзылып, жаңадан салынуынан кейін Bordesley Village деп атау алды. Бордсли – BBC-нің "Peaky Blinders" сериалының нақты түсірілген жері және "Бирмингем Сити" футбол клубының "Сент-Эндрю" стадионының орналасқан жері.

Тарих

Ежелгі ағылшын тілінде «Bord’s leah» сөзі «Бордтың аралы» дегенді білдіреді. «Bord» сөзі «тақталар» немесе «қалқандар» дегенді білдіруі мүмкін, бұл орман аралығында ағаш өнімдерін алуға болатын жер, бірақ ол сонымен қатар еркек есімі де болуы мүмкін. Осы жерде, шамамен 7-ғасырда, Борд егін өсіру және мал өсіру үшін орманды аралап, жаңа жер тапқан немесе жасаған болуы мүмкін. Бұл атау көршілес Балсалл Хитпен ортақ текті бөліседі, ол алғаш рет «Bordeshale» деп тіркелген, ол «Бордтың бұталы жері» немесе «Бордтың бұрышы» дегенді білдіретін «Bord’s healh» сөзінен туындаған. Тарихи тұрғыдан алғанда, шағын ауыл және капелла, Астон приходы мен округінің бір бөлігі, Уорик графтығындағы Хемлингфорд жүзінің құрамында, Бермингем қаласына іргелес орналасқан. Ауыл бастапқыда өте шағын болды, бірнеше шашыраңқы тұрғын үйлерден тұрды, мысалы, Камп Хиллдегі Стратфорд Плейс және Деритендегі Ескі Таж, екеуі де ағаш қаңқалы және жабынмалдан жасалған, жоғарғы қабаттары іргелес, бірақ Стратфорд Плейстің қабаттары кейін кірпішпен толтырылған. Орта ғасырларда, 850 жылдан бастап, осы меншік Гриндлей отбасының ата-бабаларына тиесілі болды. Норманд басқыншылығынан кейін билік Дадли феодалдық барондарына өтті, бірақ отбасы 1500 жылдардың ортасына дейін тағы 400 жылға жуық уақыт бойы вассал ретінде меншікті сақтап қалды. 1226 жылы Бордсли Астон приходындағы басқа меншіктердің иелерімен бірге деменде болды, ал 13-ғасырдың екінші жартысында ол көршілес ауылдар үшін сот отырысының орталығы болды. 1291 жылы ол 61 акр деменді жерді, Бордслидегі және Дуддестон мен Овертон (Уотер Орттон) алаптарын қамтиды деп расталды; әрқайсысы мессуаж және жарты ярд жері бар 4 еркін иеленуші, үйлері жоқ 78 адам жаңадан өңделген жерді иеленді, ал 16 тұрақты жалдамалы шаруалар 6½ ярд жерді иеленді; жалпы құны 27 фунт 12 шиллинг 2 пенни болды. 1390 жылы Бордсли мен Хейбарн меншіктері біріктірілді, содан бері олар әдетте біріктіріліп келді. Содан кейін меншік Астон приходындағы басқа меншіктердің билігімен бірдей иелікке және бөліске ие болды. Ол 1706 жылға қарай сэр Чарльз Холтқа тиесілі болған (Холт барондарына қараңыз), және 1770 жылы кейінірек сэр Чарльз Холттың қолына өткен Астонмен бірге сақталған.

Бордсли залы

Бордсли залы деп аталатын грузин стиліндегі үй, Ковентри жолының оңтүстігінде 6 акрлық саябақта, Бордсли биік көшесімен қиылысатын жерге орналасқан. Бұл үй бұрынғы ортағасырлық үйдің орнына салынған. Бұл жердің орналасуын 1791 жылы П.Х. Витон кіші салған қираған үйдің суреті растайды, ол оны биік қырда орналастырған. 1767 жылы өндіруші және банкир Джон Тейлор үшін ескі үйдің орнына салынды. 1785 жылы оның өлімінен кейін үй оның ұлы Джон Тейлорға өтті және Пристли көтерілісі кезінде өртеліп кетті. Тейлор 12 670 фунт стерлинг көлемінде шығын өтеу талап етті және оған 9 902 фунт стерлинг төленді, бірақ Хаттон «Тейлор мырзаның нақты шығыны 22 600 фунт стерлингтен асып кетті» десе, бүгінгі күні шамамен 2,4 миллион фунт стерлингке тең (2017 жылғы мәлімет бойынша). Хабарламаға сәйкес, үй қайта салынған, бірақ 1840 жылы тұрғын үйлер салу үшін сатылды.

19 ғасырдағы дамуы

Бірмингемге жақын орналасқандығы және маңызды коммуникациялық бағытта жатуы себепті, қаланың осы жаққа қарай кеңейе түсуі заңды болды. 1810 жылға дейін ғимараттар Бордсли Хай-стрит бойымен, Ковентри және Стратфорд жолдарының тоғысқан жеріне дейін, ал Стратфорд жолымен Хайгейт паркіне дейін жетті. Содан кейін, 1838 жылы Бордсли Бирмингемнің қалалық аймағына айналып, саудасы, өндірісі және қоғамдық мекемелері арқылы дамыды. 1841 жылға қарай Деритенд және Бордсли халқы 18 000-нан асты.

Мектептер

Гаррисон-Лейн мектебі 1873 жылы ашылып, 867 кіші жастағы оқушы мен балабақшаға арналған орын ұсынды. Мектеп 1959 жылы жабылды. 1982 жылдың 8 шілдесінде ғимараттар II санатты мұражай ретінде тізілді. Ада көшесіндегі мектеп 1885 жылы ашылып, барлық жастағы 1000-нан астам ұл-қызға арналған сыйымдылыққа ие болды. Мектеп 1928 және 1932 жылдары үлкен ұлдар, кіші жастағы аралас және балабақша бөлімдерінен тұратын үш бөлімге қайта жабдықталды. 1935 жылы мектептің атауы Ада Роуд кеңесі мектебіне, ал 1954 жылы Сент-Эндрю округінің бастауыш мектебіне өзгертілді. Қазіргі таңда мектеп Бордсли ауылының бастауыш мектебі деп аталады. Ескі мектеп ғимараттары Бірмингемнің жергілікті тізімінде B санатында тізілген, өйткені олар архитектуралық маңыздылығымен қаланың мұрасының маңызды бөлігі деп танылды. Тилтон Роуд мектебі 1891 жылы ашылып, 1906 және 1912 жылдары кеңейтілді. Оның округтік бастауыш мектебі 1973 жылы, ал қыздар округтік орта мектебі төрт жылдан кейін жабылды. Мектеп ғимараттары 2004 жылы Ахмадия мұсылман қауымының бесінші халифасы немесе рухани жетекшісі Мирза Масрур Ахмад ашқан Дарул Баракат мешітіне айналдырылды.

Өнеркәсіп

Артур Л. Ф. Карр Лтд 1910 жылы темір жол мен Гранд Юнион каналымен шектескен үшбұрышты жерде Артиллерия көшесіндегі бояу және лак фабрикасын құрды. Компанияның атауы 1953 жылы Carr Paints Ltd болып өзгертілді. 1995 жылы фабрика жабылып, сөгіліп, орнына тұрғын үйлер салынды. Арқан өндірушілер Джон және Эдвин Райт Лимитедтің "Universe Works" зауыды Гаррисон көшесі мен темір жолдың арасындағы жер учаскесінде салды. Шоуэллдің Бирмингем сөздігінде (1885) арқан өндіру – көптеген жерлерде кәсіп ретінде таралғаны айтылады, бірақ Гаррисон-Лейндегі (sic) "Universe Works" сияқты мекемелердің өзіндігімен теңесе алатындары азаз, онда жүздеген тонна жіп пен арқаннан өзге, барлық түрдегі сым мен қымыз арқандары, тіпті көмір шахталары мен теңіз телеграф кабельдері үшін де өндірілді. Арқан зауыды жойылды, бірақ жер учаскесі өзгергенімен әлі де коммерциялық мақсатта пайдаланылуда. Тилтон жолындағы Чарльз Х. Пьюгтың Whitworth зауыды бұрынғы кірпіш фабрикасы мен Тилтон жолындағы мектептің қасында салынды. Бұл жерде ATCO шалғы кескіштері және аз ғана уақыт өмір сүрген ATCO Safety Trainer кішкентай автокөлігі жасалды. 1981 жылдың 5 қарашасында ғимараттың көп бөлігі өртенді. Қазір бұл жер Whitworth индустриалды паркі деп аталады.

Басқару

2017 жылдың 1 желтоқсанында Бордсли жаңа Бирмингем қалалық кеңесінің Бордсли және Хайгейт сайлау округінің құрамына кірді. Бордсли Ұлыбритания Парламентінің Бирмингем, Ледивуд сайлау округінде орналасқан.

Қоғамдық көлік

Бордслиде Бордсли теміржол станциясы орналасқан, ол негізінен «Бирмингем Сити» футбол клубының «Сент-Эндрюс» стадионына матч күндері саяхаттайтын футбол жанкүйерлеріне қызмет етеді. Станциядан тұрақты пойыз қатынайды. National Express West Midlands автобустары Бордслиден Бірмингем қаласының орталығына жол тартады. 97 нөмірі Chelmsley Wood бағытында Great Barr Street және Garrison Lane бойында аялдамалары бар. 17 нөмірі Tile Cross бағытында және 60 нөмірі Cranes Park, Sheldon аялдамасы High Street, Бордсли және Coventry Road көшелерінде тоқтайды.

Саябақтар мен демалыс

Сент-Эндрю стадионы 1906 жылдан бері «Бирмингем Сити» футбол клубының үй стадионы болып табылады. Гаррисон-лейн паркі шамамен 1905 жылы Каллоуфилдс демалыс алаңы ретінде салынды, ол Гаррисон циркінің жанында, The Middleway немесе Middle Ring Road жолдарының қиылысында орналасқан. Парктің ерекшелігі – Лондон платаны (жазық жапырақты) ағаштары. Виттон көшесінің кіреберісіне жақын жерде балалар ойын алаңы бар. «Бирмингем Сити» клубының Сент-Эндрю стадионының батысында орналасқан Кингстон-Хилл паркі 1928 жылы бұрынғы кірпіш зауыдының орнында Бирмингем қалалық кеңесімен Кингстон-Хилл жолының демалыс алаңы ретінде ашылды. Орталық төбесіне ежелгі тас шеңберге ұқсас тастардан үйінді жасалған. Кингстон жолының кіреберісіне жақын жерде балалар ойын алаңы бар. Бірмингем дөңгелек паркі, қоғамдық автоспорт орталығы, Бордсли Гринге жақын орналасқан.

Болашақ даму жоспарлары

Бордслидің айналма жолдан батысқа қарай орналасқан үлкен бөлігі Дигбет қаласының орталық ауданының кеңейтілуі аясында қайта құрылымдалады. Аддерли көшесі, Ливерпуль көшесі, Үстіңгі Тринити көшесі және Нью-Бонд көшесіндегі көптеген өнеркәсіптік/коммерциялық ғимараттар пәтерлер салу үшін бұзылатын болады. 1936 жылы Бирмингем қалалық трамвай және автобус басқармасы үшін салынған, Аддерли және Ливерпуль көшелеріндегі «National Express» автобус депосы 2019 жылдың қаңтар айында құрылыс компанияларына сатылды. Ғимараттың бір бөлігі Бордсли қиылысындағы Гранд Юнион каналына тікелей жапсарлас. 2020 жылдың желтоқсан айында 1250 тұрғын үй және 950 студенттік пәтер салуға принциптік келісім берілді. Жоспарларға сәйкес, «Crouch, Butler & Savage» архитектуралық бюросымен жобаланған автобус депосының Ливерпуль көшесіндегі фасадының көп бөлігі сақталатын болады, бірақ Аддерли көшесіндегі қасбеті бұзылады. 2021 жылдың шілдесінде Үстіңгі Тринити көшесіндегі жасыл жеңілдіктерді дамытуға рұқсат алынды. Жоспарда 8 пәтер үйі, оның ішінде 32 қабатты мұнара, қонақ үй және саябақ салу көзделген. «Frank Barlow Osborn» жобалаған, жергілікті маңызы бар электрмен жабдықтау станциясы құрылыс алаңына кірмейді. 2021 жылдың қараша айында Нью-Бонд көшесіндегі Гранд Юнион каналының жанында 750 тұрғын үй салу жоспары бекітілді. Нью-Бонд көшесінің кішкентай тастардан төселген жол төсемі – бұл аймақта сақталған санаулы түпнұсқа мысалдардың бірі.