Кіріспе

Барбадостың азаматтық тарихы мен ережелері

Барбадостың азаматтық заңы 1966 жылғы Барбадостың Конституциясымен, оған енгізілген өзгерістермен; Барбадостың Азаматтық туралы заңымен, оған енгізілген өзгерістермен; және түрлі британдық азаматтық заңдарымен реттеледі. Бұл заңдар Барбадостың азаматы кім екенін немесе азаматтыққа үміткер бола алатынын анықтайды. Барбадос азаматтығы көбінесе jus sanguinis қағидасы бойынша, яғни Барбадос азаматы әкеден немесе кейбір жағдайларда анадан туған кезде алынады. Сонымен қатар, елмен байланысы бар адамдарға немесе белгілі бір мерзім бойы елде тұратын тұрақты тұрғындарға натурализация арқылы да берілуі мүмкін. Қазіргі таңда Барбадоста инвестиция арқылы азаматтық алуға арналған бағдарлама жоқ, бірақ арнайы жұмыс визасы бар. Ұлттық белгілеу – егеменді мемлекеттің мүшесі ретіндегі адамның халықаралық идентификациясы. Бұл азаматтықпен толыққанды мағынасында бірдей емес, бірақ ішкі заңнамамен ішкі мақсаттар үшін берілетін құқықтар тұрғысынан, Ұлыбритания және осылайша Ұлттар Достастығы бұл терминдерді дәстүрлі түрде бір-бірінің орнына қолданып келеді.

Барбадос азаматтығын алу

Барбадостықтар туу, натурализация немесе тіркеу арқылы ұлт азаматтығын алуға құқылы.

Табиғаттану арқылы

Барбадостегі қарапайым натурализацияға заңды қабілеті бар ересек адамдар қол жеткізе алады, егер олар өтініш тапсыруға дейінгі 12 айда аумақта тұрған, жақсы мінез-құлық танытқан және аумақта тұруға ниеттенген болса. Кемінде бес жылдық тұру талап етіледі. Өтініш берушілер Иммиграция министріне өтінішпен жүгінеді, ол жалпы талаптар орындалғандығын және өтініш берушінің ұлттық қауіпсіздікке немесе қоғамдық тәртіпке қауіп келтіретінін бағалайды. Мақұлдағаннан кейін, өтініш берушілер адалдыққа ант беруі керек.

Азаматтықтан айрылу

Барбадос азаматтары 21 жасқа толып, толық құқықтық қабілетке ие болған жағдайда, өз азаматтығынан ерікті түрде бас тартуға құқылы. Олар басқа елдің азаматтығына ие екенін, және ол азаматтық Барбадоспен соғыс жағдайындағы елден алынбағанын растауы тиіс. Егер мұндай әрекет ел қауіпсіздігіне қауіп келтірсе, азаматтығынан бас тартуға рұқсат берілмейді. Азаматтар мемлекетке қарсы жасалған қылмыс немесе сенімсіздік, қылмыстық құқық бұзушылық, азаматтыққа қабылдану өтінішіндегі алаяқтық, немесе шетелдік әскери қызмет немесе үкіметке қызмет ету арқылы азаматтығынан айырылуы мүмкін.

Екі жақты азаматтығы

1966 жылғы Конституция екіұлттық азаматтықты таныды.

Колониялық кезең (15361966)

1536 жылы португал теңізшісі Педро а Кампос Барбадосқа қонған кезде аралдағы түпкілікті халық – арауак және кариб тайпалары жойылып кеткен еді. 1620 жылы британдық теңізшілердің ол жерге қонғаны туралы мәлімдеме жасалған, бірақ Англия 1625 жылға дейін оны өз иелігі деп жарияламады. Ұлыбританияда монархты қолдауға ант беру – қазіргі ұлттық сананың алғы шарты болды. 1350 жылдан бастап Британ империясының аумағында туған барлық адамдар империяның азаматтары деп танылды. Шетелде мемлекеттік қызмет атқаратындардың балалары, монархтың балалары және британдық теңіз кемелерінде туғандардан басқа, империя шегінен тыс жерде туғандар жалпы құқық бойынша шетелдіктер саналды. Некеге тұру империя азаматының мәртебесіне әсер етпеді. 1627 жылы Уильям Куртен басқаруымен сексен қонысшы және он құл аралдың жел соғатын жағында колония құрды. Үш патшалық соғысы кезінде Карл I берген корольдік патент 1652 жылы Оливер Кромвельдің әскерлері аралды басып алғанда тоқтатылды. Монархия қайта орнатылғаннан кейін патент иелері 1660 жылы патентті экспорттық алымдарға айырбастауға келісті, соның нәтижесінде Барбадос патшалық иелігіне көшті. Кариб бассейніндегі құл қоғамдары бар басқа отаршыл державалардан айырмашылығы, британдықтарда бірыңғай құл кодексі болған жоқ. Әр британдық колониясы құл саудасы бойынша өз ережелерін белгілеуге құқылы болды және 1661 жылы Барбадос үшін кодекс құрылды. Жоғары сатылаған қоғам, нәсіл бойынша бөлінген, жер иелері билік құрылымдарына үстемдік ететін топтармен сыныптық айырмашылықтарға қарай одан да бөлінді. 18 ғасырдың соңында мәдени модельде биліктің төмендеуімен британдық еуропалықтар, басқа еуропалықтар, еуропалық текті, аралда туған креолдар, еркін түсті адамдар, африкалық текті, Барбадоста туып өскен креолдар және жақында келген африкалықтар болды. Некеде тұрған әйелдер күйеулерінің билігіне бағынды, ал заң отбасылық мәселелерді реттеу арқылы әлеуметтік иерархияны сақтауға бағытталды, мысалы, кімге үйленуге болады, баланың заңдылығы және мүліктің иесі кім болуы керек. Құлдық қоғамдағы балалар анасының мәртебесін мұраға алды, сондықтан егер анасы бос болса, балалары да бос болады, ал егер анасы құлдықта болса, балалары да құлдыққа түседі. Жалпы құқықтан басқа, империядағы барлық азаматтарға қолданылатын стандартты заңдық заң болған жоқ, яғни әртүрлі юрисдикциялар жергілікті жағдайларға қарай өз заңнамаларын жасады, олар империядағы басқа юрисдикциялардың заңдарымен жиі қайшы келетін. Британ Парламенті қабылдаған азаматтық туралы заңдар тек Ұлыбритания Корольдігіне, кейін Ұлыбритания және Ирландия Біріккен Корольдігіне ғана қолданылды. 1807 жылы британ Парламенті Атлантикалық құл саудасын тоқтату туралы заң қабылдады. Бұл заң құлдықты жоймады, ол 1833 жылғы бостандық туралы заң 1834 жылы күшіне енгенге дейін тоқтамады. Оның шарттарына сәйкес құлдар шәкірттерге айналдырылды және егер олар үйде жұмыс істесе, төрт жылға, ал егер олар егістікте жұмыс істесе, алты жылға бұрынғы иелеріне байланысты болды. Бұл жүйені басқару қиын болды және Барбадоста 1838 жылы барлық бұрынғы құлдардың шәкірттік мерзімі аяқталды. Бостандыққа ие болғанмен, британдықтардың бұрынғы құлдарға Парламентте дауыс беруге мүмкіндік беру жоспары болған жоқ, оларды жоғары сатылаған құқық жүйесінде британдық азаматтар ретінде қалдырды. Саяси және экономикалық құқықтардан айырылған бұрынғы құлдар басқа ұлттар тарапынан ресми түрде танылуға құқылы емес еді. 1911 жылы Императорлық конференцияда империяда қолданылатын жалпы ұлттық кодексті әзірлеу туралы шешім қабылданды. 1914 жылғы британдық азаматтық және шетелдіктердің мәртебесі туралы заң өзін-өзі басқару доминиондарындағы жергілікті юрисдикцияларға өз аумақтарында азаматтықты реттеуді жалғастыруға мүмкіндік берді, сонымен қатар бүкіл империяда императорлық азаматтық схемасын орнатты. 1915 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енген бірыңғай заң бойынша, үйленген әйелдің азаматтығы күйеуінен алынады, яғни егер ол британдық болса, ол да, егер ол шетелдік болса, ол да. Ол күйеуінің азаматтығын жоғалтқан жағдайда, әйел британдық болып қалуды қалайтынын мәлімдей алады және егер неке өлім немесе ажырасу арқылы тоқтатылса, неке арқылы мәртебесін жоғалтқан британдық азаматтығын қайтадан алуы мүмкін азаматтандыру арқылы тұру талабын орындамай. Заңда осы заң күшіне енген күннен бастап империя құрамында туған жеке тұлғалар үшін жалпы құқық ережелері қайталанды. «Адам» деген сөзді қолдану арқылы заң туған жер бойынша азаматтық алу үшін заңдылық талаптарын жойды. Күшіне енген күннен бастап шетелде туғандар үшін заңдылық әлі де қажет болды және тек британдық әкеден (бір буын) мұраға алынуы мүмкін, ол туған немесе азаматтандырылған. Азаматтандыру үшін бес жылдық тұру немесе тәжге қызмет ету қажет болды. 1918, 1922, 1933 және 1943 жылдары түзетулер енгізілді, олар тектік азаматтықты өзгертіп, әйелдердің некеге тұрғанда азаматтығын жоғалту ережелерін сәл өзгертті. Мемлекетсіздік көбейгендіктен, әйел, егер ол күйеуінің азаматтығын некеге тұрғанда немесе басқа елде азаматтандырылғанда автоматты түрде алмайтын болса, 1933 жылдан кейін британдық мәртебесін жоғалтпады. 1943 жылғы түзету шетелде кез келген уақытта туған баланың Мемлекеттік хатшы тууды тіркеген жағдайда британдық азамат болуына мүмкіндік берді. 1948 жылғы британдық азаматтық туралы заңға сәйкес Барбадостағы британдық азаматтар сол кезде «Ұлыбритания және отарлар азаматы» (CUKC) деп қайта жіктелінді. Негізгі британдық азаматтық схема көп өзгермеді және әдетте бұрын британдық деп белгіленгендер сол күйінде қалды. Өзгерістерге әйелдер мен балалар енді күйеуінің немесе әкесінің мәртебесін автоматты түрде алмайтындығы, тектік азаматтық алған балалар енді сақтау туралы мәлімдеме жасауға міндетті емес және шетелде туған балаларды тіркеу мерзімі ұзартылды. 1958 жылы Барбадос Батыс Индия Федерациясына қосылды. Федерацияға Антигуа, Барбадос, Доминика, Гренада, Ямайка, Монтсеррат, Сент-Кристофер Невис Ангилья, Сент-Люсия, Сент-Винсент және Тринидад және Тобаго кірді, оның жақтастары федеративтік құрылымды ұлттық тәуелсіздікке қол жеткізу және ақырында доминион ретінде танылу құралы ретінде қарастырды. Федерация біртұтас азаматтық схемасын әзірлей алмады, өйткені мүше мемлекеттер аймаққа қарағанда өздерінің жеке аралдарымен байланысты болды. Ямайка 1961 жылы федерациядан шықты және сол жылы Барбадос өзін-өзі басқару құқығына ие болды. Барбадос пен Тринидад және Тобаго федерацияны сақтап қалуға тырысқанына қарамастан, ол 1962 жылы құлап кетті. 1960 жылдан кейін Барбадос Парламенті қабылдаған заңдар экономиканы өзгертіп, елге халықаралық ақша нарығының сенімін әкелді. Елдің саяси және қаржылық тұрақтылығы 30 қараша 1966 жылы Барбадос толық тәуелсіздік алған күні британ үкіметімен тәуелсіздік конференциясына әкелді.

Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең (1966 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Жалпы, 1948 жылғы Ұлттық заңда «Ұлыбритания мен отарларының азаматтары» деп белгіленген тұлғалар Тәуелсіздік күнінде Барбадос азаматтары болар еді. Егер олар (немесе олардың әкесі немесе әкесінің әкесі) 1 қарашада Ұлыбританияның немесе отарларының құрамында болған, осы мемлекетке қосылған немесе британдық протекторат болған жерде туған, натурализацияланған немесе тіркелген болса, олардың британдық азаматтығы мен мәртебесін сақтап қалуға рұқсат берілді. 1948 жылғы заңнан айырмашылықтар бар: CUKC тек әкесі Барбадоста туған болса ғана Барбадос азаматтығын алатын болды, ал әйелдер Барбадос азаматтығын күйеуінің мәртебесіне байланысты сақтайтын немесе жоғалтатын болды, сондай-ақ күйеуі CUKC мәртебесін жоғалтса, тіркелген әйел ретінде британдық мәртебесін сақтауға тыйым салынды. Тәуелсіздік алғаннан бастап Барбадос азаматтарына үйленген әйелдер Барбадос азаматтығын алу үшін тіркеле алады. 1966 жылғы Конституция мен 1966 жылғы Азаматтық заңы заңды және заңсыз туған балалар арасында айырмашылық жасады. 1979 жылғы Балалар мәртебесін реформалау заңы 1980 жылдың 1 қаңтарынан кейін туған балаларға қатысты заңсыз туған бала мәртебесін жойды. 1980 жылғы Тұрғын үй реформасы заңы сияқты басқа да өзгерістер, тұрмысқа шыққан әйелдерге қайда тұратынын өзі шешуге мүмкіндік берді; 1980 жылғы Табыс салығын өзгерту заңы әйелдерге жеке салық салынуын қамтамасыз етті; ал 1980 жылғы Тұрмысқа шыққан адамдар заңы үйленген әйелдерге мүлікті сатып алуға және өз мүлігі үшін өз құқығымен сотқа жүгінуге рұқсат берді, бұл Барбадос заңдарында әлі де сақталған гендерлік теңсіздікті жойды. Тұрғын үй реформасы азаматтыққа да әсер етті, себебі ол енді үйленген әйелдердің күйеуімен бірдей тұрақты мекенжайы болуын талап етпеді. 2000 жылғы Конституциялық түзетулер гендерлік ережелердің кейбіреулерін жойды; алайда, 2017 жылға қарай Конституцияда гендерлік теңсіздіктер сақталды және 2019 және 2020 жылғы түзетулер азаматтық теңсіздікті жойған жоқ. Барбадостың ішкі істер министрі Эдмунд Хинксон 2020 жылы Иммиграция заңын реформалау жөніндегі ұсыныстар дайындалып жатқанын және олар 2021 жылы Парламентте қаралатынын мәлімдеді. Талқыланып жатқан идеяларға ата-аналар мен әкесінің әкелері арқылы азаматтыққа қол жеткізу мүмкіндігін кеңейту, тұру мерзімі талаптарын өзгерту және тұрақты тұруға қол жеткізуді жеңілдету кіреді.