Кіріспе

Мұрагерлік құқықтағы мәселе. Бір мезгілде өлу – екі адамның (кейде commorientes деп аталады) бір уақытта немесе өте жақын аралықта қайтыс болуынан туындайтын мұрагерлік мәселесі. Олардың кем дегенде біреуі екіншісінің дүниеден озған кезде оның мүлкінің бір бөлігіне немесе барлығына ие болуға құқылы болады. Мұндай жағдай көбінесе апат, кісі өлтіру немесе өзін-өзі өлтіру сияқты оқиғалар салдарынан болатын табиғи емес өлімге байланысты туындайды. Ортақ құқық бойынша, егер бір тарап екіншісінен тіпті бірнеше сәтқа ғана артық өмір сүргенін көрсететін қандай да бір дәлел болса, мүлік сол ретпен бөлінеді. Дегенмен, қайтыс болғандар өсиетнамасында мүлкінің екеуі де бірдей уақытта қайтыс болғандай бөлінуін қарастыратын шартты жазып қоюы мүмкін. Кейбір өсиетнамаларда қазір "Титаник" шарттары (аталған шарттар RMS "Титаник" кемесімен байланысты, ол өсиет берушілер мен орындаушылардың көптеген бірдей уақытта қаза болуына себеп болды) кездеседі. Бұл шарттар бір мезгілде өлу жағдайларын реттеу бойынша нақты нұсқауларды қамтиды.

Америка Құрама Штаттары

Бір мезгілде қайтыс болғандығын дәлелдеу қиындықтарын жеңілдету мақсатында АҚШ-тың көптеген штаттары Бірыңғай бір мезгілде өлу туралы заңды қабылдады. Бұл заңға сәйкес, егер күйеу мен әйел 120 сағаттың ішінде қайтыс болса, әрқайсысы екіншісінен бұрын қайтыс болған деп есептеледі, егер өсиетте осы жағдай қарастырылмаса. Заң сондай-ақ, егер осы ереже қолданылған жағдайда мүлік мұрагерліксіз қалса және мемлекетке өтетін болса, 120 сағаттық ереженің қолданылмайтынын айтады.

Англия мен Уэльс

Заң бойынша, ешқандай дәлелсіз, бірдей уақытта қайтыс болған екі адамның кім бірінші өлгені туралы болжам жасау мүмкін емес еді, бірақ 1925 жылғы Мүлік туралы заңның 184-бабы бұл ережені жойды. Осы заңға сәйкес, егер екі адамның қайтыс болу реті белгісіз болса, олардың үлкені бірінші өлген деп есептеледі. Бұл, мысалы, егер үлкен адам некеге тұрудан бұрын балалары болған жағдайда, қиындықтар тудыруы мүмкін. Егер қажет болса, өсиетте нақты көрсетілген ережемен бұл ережелерді күштен шығаруға болады. Мысалы, 1941 жылы Жосия Стамп пен оның ұлы Уилфред Стамп бірге қайтыс болды, олардың үйі бомбаға түскен кезде; Жосия Англиядағы екінші бай адам болған деседі. Олардың отбасы екі рет мұрагерлік салығын төледі. Өсиеттерде әдетте 30 күндік тірі қалғандық шарттары болады, осылайша екі серіктің мүлкі олардың қайтыс болған кезде жесір қалғандай қарастырылады; мұрагерлік болмаған жағдайда, тірі қалғандық шарттары 28 күнге белгіленеді. HM Revenue and Customs ұзақ жылдар бойы мұндай жағдайларда мұрагерлік салығын төлеуде жеңілдіктер беруді қалыптасқан тәжірибе етіп келеді, бұл тірі қалған отбасы мүшелерінің жүктемесін азайтады.

Швейцария

Егер екі адамның қайтыс болу арасында нақты уақыт аралығы дәлелденсе, ғана қайтыс болған адам басқа қайтыс болған адамнан мұра ала алады. Егер кімнің бірінші қайтыс болғанын сенімді түрде анықтау мүмкін болмаса, сот барлық адамдар бір мезгілде қайтыс болған деп санайды. Осылайша, бірдей уақытта қайтыс болған жағдайда (коммориенттер), ешкім біріншісінен мұра алмайды.

Дания

Бір-бірін мұрагерлікке құқылы екі адамның қайтыс болу жағдайында, кімнің бірінші өлгенін анықтау мүмкін болмаса, ешқайсысы екіншісінен кейін тірі қалған деп есептелмейді.