Роберт Уилберфорс: Өмір жолы мен діни ізденістері

Кіріспе

Ағылшын дін қызметкері және жазушысы, австралиялық крикетші Роберт Исаак Уилберфорс (19 желтоқсан 1802 – 2 ақпан 1857) – ағылшын дін қызметкері және жазушысы.

Ерте өмір және білім

Ол аболиционист Уильям Уилберфорстың екінші ұлы және Оксфорд қозғалысының белсенді мүшесі болды. Ол 1823 жылы Оксфорд университетінің Ориел колледжінде оқып, екі мамандық бойынша үздік нәтижелерге қол жеткізді.

Мансап

1826 жылы ол Оriel серігі болып сайланды, ал оның достары мен әріптестерінің арасында Ньюман, Пузи және Кебл болды. Роберт бәлкім, олардан кем таныс болғанымен, олардың барлығы Оксфорд қозғалысының көрнекті тұлғалары болып, «Уақытқа арналған трактаттарды» жариялауға қатысты. Бірнеше жыл Оriel-де оқытушы болып жұмыс істеді. Провост Эдвард Хокинс оның діни көзқарастарын ұнатпады, сондықтан 1831 жылы Уилберфорс отставкаға келіп, Оксфордтан кетіп қалды. Оксфордтан босатылуы оған неміс аймақтарында оқуға мүмкіндік берді; неміс теологиясымен таныстығы және неміс тіліндегі ғалым ретіндегі шеберлігі – ол замандастары арасында ең көп құрметке ие болған қасиеттерінің бірі еді. 1832 жылы ол Ист-Фарли, Кент қаласының пастырлық қызметін алды, оны 1840 жылы Халл маңындағы Бертон-Агнеспен ауыстырды. 1841 жылы ол Йоркширдің шығыс бөлігінің архидиаконы болып тағайындалды. Осы шақта Уилберфорс Генри Мэннингпен жақын дос болып, теологиялық және шіркеулік мәселелер бойынша көптеген хаттар алмастырды. Олар Англия шіркеуі мен Рим католик шіркеуі арасындағы қарым-қатынасты қайта қарастыруға белсенді түрде қатысты. 1848 жылдың 27 наурызында Роберт Уилберфорс және оның інісі Самуил Кентербери қауымдастығына қосылды. Бёртон-Агнес қаласындағы және Мэннингпен хат алмасу кезінде Роберттің дінімен күресі басталды. Өмірдің ақырындап өтуі оның көп уақытын бір мәселені қайта-қайта ойлауға жұмсағанын қамтамасыз етті. Оның наразылығының өсуі мемлекет пен шіркеу арасындағы дұрыс емес шекара деп санаған нәрсеге негізделген, бұл оның Англия шіркеуіне деген адалдығының бірте-бірте төмендеуіне және толығымен жоғалуына әкелді. 1851 жылы Мэннинг Рим-католик шіркеуіне кірді, ал үш жылдан кейін Уилберфорс та сондай қадам жасады. Оның дінге айналуы Горхам шешімінің салдарынан болды. Бұл оқиғалар Роберттің күмәнін күшейтті және Англия шіркеуі оның ар-ожданына қайшы келетін еретиктер қауымы екеніне деген сенімін нығайтты. Ол Кентербери мен Йоркке деген адалдығын Римге ауыстырды. Сондай-ақ, 1848-1853 жылдары жарық көрген оның діни ілімін қайта қарастырған және жариялаған діни ілімдер сериясының үшіншісі – «Қасиетті Евхаристия туралы ілім» басылымынан кейін туындаған дау оны Рим-католик шіркеуіне итермелеуі мүмкін, оны көп жылдар бойы күрескен шешімді қабылдауға мәжбүр етті. Оның Евхаристияға деген көзқарасы соншалықты радикалды болғандықтан, ол еретик деп есептелді және 1854 жылдың жазында оған қудалау туралы хабарлар жеткенде Роберттің шешімі қалыптасты. 30 тамызда ол Жоғарлық антқа берген уәдесінен бас тарды және өзінің барлық лауазымдарынан бас тартуын архиепископқа тапсырды. Қазан айында Парижге сапар жасады, онда ол Барлық Әулиелер күні алдында Рим шіркеуіне қабылданады. Ол (Рим-католик) діни қызметке дайындық үстінде болған кезде, 1857 жылдың 3 ақпанында Альбанода қайтыс болды. Ол Римде Санта-Мария-спра-Минерва базиликасында, Пантеонның жанында жерленген. Оның қабірі шіркеудің оң жақтағы трансептісінің сыртында орналасқан.

In 1826, he was chosen fellow of Oriel and was ordained, among his friends and colleagues being Newman, Pusey and Keble. Though Robert is perhaps lesser known, all were prominent figures within the Oxford Movement and involved in the publication of the Tracts for the Times. For a few years he was one of the tutors at Oriel. The provost Edward Hawkins disliked his religious views, and in 1831 Wilberforce resigned and left Oxford. His release from Oxford gave him the opportunity to study in German areas; his familiarity with German theology and competency as a German scholar being one of the things for which he was most revered among his contemporaries. In 1832 he obtained the living of East Farleigh, Kent, which in 1840 he exchanged for that of Burton Agnes, near Hull. In 1841, he was appointed archdeacon of the East Riding of Yorkshire. About this time Wilberforce became close with Henry Manning, and they exchanged many letters on theological and ecclesiastical questions. They were deeply involved in re examining the relationship between the Church of England and Roman Catholicism. On 27 March 1848, Robert Wilberforce and his brother Samuel joined the Canterbury Association. It was during his time in Burton Agnes, and his correspondence with Manning, that Robert’s real struggle with his religion began. The slow pace of life ensured much of his time was spent mulling over the same arguments over and over again. His growing disillusionment was centred on what he perceived to be an untidy boundary between the State and the Church which caused his allegiance to the Church of England to gradually wane until it disappeared altogether. In 1851, Manning joined the Roman Catholic Church, and three years later Wilberforce took the same step. His conversion came as a reaction to the so called Gorham Judgement. The effects of which seemed to affirm Robert’s doubts and consequently his conviction that the Church of England was a heretical body to which he could no longer belong with a clear conscience, turning his loyalty away from Canterbury and York, towards Rome for good. It is also thought that the controversy excited following the publication of his Doctrine of the Holy Eucharist the third in a series of such doctrines which re examined sacramental teaching and were published in the years 1848 to 1853 – may have propelled him towards the Roman Catholic Church, forcing him to finally make the decision he had struggled with for so many years. So extreme were his views on the Eucharist that they were considered heretical and once rumours of prosecution began to reach him in the summer of 1854 Robert’s mind was made up. On 30 August he recalled his subscription to the Oath of Supremacy and submitted his resignation from all his posts to the Archbishop and in October made the trip to Paris where he was to be received into the Church of Rome on All Saints’ Eve. He was preparing for his (Roman Catholic) ordination when he died at Albano on 3 February 1857. He is buried in Rome at the Basilica of Santa Maria sopra Minerva, near the Pantheon. His tomb is situated just outside the right transept of the church.