Өкпе қуысының шіле жиналуы: себептері, белгілері және емдеуі
Chylothorax
Хилоторакс – өкпе маңындағы кеңістікте майлы лимфа жиналуы. Торлық түтік зақымданғанда пайда болады, емдеу қажет! Сипаттамалары мен себептері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хилоторакс – өкпені қоршаған кеңістікте липидтерге бай хил деп аталатын лимфаның қалыптан тыс жиналуы. Ас қорыту жүйесінің лимфа ағындары әдетте кіші ішектен сіңген липидтерді кеуде түтікшесі арқылы қайтарады, ол қалқанша бездің артынан өтіп, сол жақ қолтық-бас венасына құяды. Егер кеуде түтікшесінің қалыпты дренаждалуы бұзылса, себебі кедергі немесе жарылу болса, хил ағып, теріс қысымды плевралық кеңістікте жиналуы мүмкін. Қалыпты диетадағы адамдарда бұл сұйықтық жинағы кейде оның лайлы, сүтті ақ түрімен анықталады, себебі хилде эмульсияланған триглицеридтер болады. Хилоторакс – сирек кездесетін, бірақ қауіпті жағдай, себебі ол кеуде түтікшесінің немесе оның тармақтарының ағып кетуін көрсетеді. Хирургиялық және консервативті емдеудің көптеген түрлері бар. Хилотораксты псевдохилоторакстан (холестеринге толы плевралық эффузия) ажырату маңызды, олар көру бойынша ұқсас болғанымен, созылмалы қабыну процестерінен туындайды және басқаша емдеуді талап етеді.
A chylothorax is an abnormal accumulation of chyle, a type of lipid rich lymph, in the space surrounding the lung. The lymphatics of the digestive system normally returns lipids absorbed from the small bowel via the thoracic duct, which ascends behind the esophagus to drain into the left brachiocephalic vein. If normal thoracic duct drainage is disrupted, either due to obstruction or rupture, chyle can leak and accumulate within the negative pressured pleural space. In people on a normal diet, this fluid collection can sometimes be identified by its turbid, milky white appearance, since chyle contains emulsified triglycerides. Chylothorax is a rare but serious condition, as it signals leakage of the thoracic duct or one of its tributaries. There are many treatments, both surgical and conservative. It is important to distinguish a chylothorax from a pseudochylothorax (a pleural effusion that happens to be high in cholesterol), which has a similar appearance visually but is caused by more chronic inflammatory processes and requires a different treatment.
Белгілері мен симптомдары
Хилоторакс симптомдары оның мөлшеріне және себебіне байланысты. Кішкентай хилоторакс ешқандай белгіні тудырмауы мүмкін және тек басқа себеппен жасалған кеуде рентгенінде анықталуы мүмкін. Үлкен хилоторакс өкпелердің кеңеюін шектейтін сұйықтықтан туындаған тынысқырудың қиындауына немесе кеудедегі қысым сезіміне әкелуі мүмкін, бірақ хилоторакс баяу жиналған жағдайда, үлкен хилоторакс белгісіз болуы мүмкін, себебі өкпелер қысымға бейімделуге уақыт алады. Дененің қызуы немесе кеудедегі ауырсыну әдетте хилоторакспен байланысты емес, өйткені хилота өздігінен қабыну тудырмайды. Тексеру кезінде хилоторакс зардап шеккен жақта тыныс дыбысының әлсіреуіне және кеудеге соққанда немесе перкуссия жасағанда доңғалақ дыбыс естілуіне алып келуі мүмкін. Постхирургиялық хилоторакс жағдайында алғашқы белгі – интеркосталь дренаждардан үздірілмейтін сұйықтық шығуы болуы мүмкін. Жылдам жиналатын хилоторакс қан көлемінің күрт төмендеуіне, соның салдарынан артериялық қысымның төмендеуіне әкелуі мүмкін. Травмалық емес хилоторакстардың ең көп таралған себебі – қатерлі ісік. Хилоторакстар хило жиналу жылдамдығына қарай төмен немесе жоғары шығынды деп жіктелуі мүмкін: төмен шығынды хилоторакстар 24 сағат ішінде <500 мл хило жиналады, ал жоғары шығынды хилоторакстар 24 сағат ішінде >1000 мл хило жиналады.
The symptoms of a chylothorax depend its size and the underlying cause. A small chylothorax may not cause any symptoms and only be detected on a chest X ray performed for another reason. A large chylothorax may lead to breathlessness or a feeling of pressure in the chest, caused by fluid restricting the expansion of the lungs, although large chylothoraces may remain asymptomatic if the chylothorax has accumulated slowly, as the lungs may have had time to become used to the pressure. Fever or chest pain are not usually associated with chylothorax, as chyle does not generate inflammation by itself. On examination, chylothorax may lead to reduced breath sounds on the affected side, associated with a dull sound when the chest is tapped or percussed. In cases of postoperative chylothorax, the first sign may be persistent drainage from intercostal drains. Rapidly accumulating chylothoraces can cause a sudden drop in blood volume, leading to low blood pressure. The most common cause of non traumatic chylothoraces is cancer. Chylothoraces can also be classified as low or high output based on the rate of chyle accumulation: low output chylothoraces accumulate <500 mL of chyle per 24 hours, while high output chylothoraces accumulate >1000 mL per 24 hours.
Травмалық емес
Қатерлі ісіктер – травмалық емес хилоторакстың ең жиі кездесетін себебі. Созылмалы лимфоциттік лейкемия, өкпе қатерлі ісігі, лимфома, Капоси саркомасы, метастаздық карцинома немесе асқазан қатерлі ісігі сияқты қатерлі ісіктер хилоторакстың ықтимал себептері болып табылады. Инфекциялық себептер де кездеседі, әсіресе дамып келе жатқан елдерде. Инфекциялық хилоторакстың ең көп кездесетін себебі – туберкулездік лимфадениттің асқынуы. Басқа да инфекциялардың себептері – аортит, гистоплазмоз және филяриаз. Хилоторакстың туа біткен түрлері де болады және олар лимфаның басқа да бұзылыстарымен, мысалы, лимфангиэктазия және лимфангиоматозбен бірге кездесуі мүмкін. Туберкулездік склероз, жүрек туа біткен кемістіктері, 21-трисомия (Даун синдромы), Нунан синдромы немесе Тернер синдромы (X хромосомасының жоқтығы) сияқты жағдайлар да туа біткен хилоторакстың себебі болуы мүмкін. Туа біткен хилоторакстың сирек кездесетін себептеріне Кастлеман ауруы, сары тырнақ синдромы, Вальденстрем макроглобулинемиясы, саркоидоз, веноздық тромбоз, кеуде қуысына сәулелену, макроглобулинемия, амилоидоз және зоб жатады. Бұл аурулар көкірек түтігін бітеп тастау арқылы немесе оны жою арқылы хилотораксты тудырады. Парентеральді тамақтану да себеп болуы мүмкін; толық парентеральді тамақтанудың жылдам мөлшері көкірек түтігін жүктеуге және хилустың қоршаған плевралық кеңістікке ағуына әкелуі мүмкін. Бұл, әсіресе, медиастиналық диссекция қажет болатын хирургиялық араласуларда жиі кездеседі. Көкірек түтігіне тигізетін жарақат – хилоторакстың ең көп кездесетін себебі. Хилоторакстың сол немесе оң плевралық кеңістікте пайда болуы көкірек түтігінің денедегі анатомиялық орналасуымен және түтіктің зақымдалған деңгейімен байланысты. Егер көкірек түтігі бесінші кеуде омыртқасынан жоғары жарақаттанса, сол жақты хилоторакстың пайда болуы мүмкін. Егер плевралық сұйықтықта 50-110 мг/дл аралығында триглицеридтер болса, онда хиломикронды анықтау үшін плевралық сұйықтықтағы липопротеиннің құрамын талдау ұсынылады.
Malignancies are the most frequent cause of non traumatic chylothorax. Cancers like chronic lymphocytic leukemia, lung cancer, lymphoma, Kaposi sarcoma, metastatic carcinoma or esophageal cancer are potential causes of chylothorax. Infectious causes are also observed, most often in developing countries. The most common cause of an infectious chylothorax is a complication of tuberculous lymphadenitis. Other possible causative infections include aortitis, histoplasmosis, and filariasis. Chylothorax can also be congenital, and may co occur with other lymphatic malformations like lymphangiectasis and lymphangiomatosis. Other conditions like tuberous sclerosis, congenital heart disease, trisomy 21 (Down syndrome), Noonan syndrome, or Turner syndrome (missing X chromosome) are also possible causes of congenital chylothorax. Other, more rare causes of congenital chylothorax include Castleman's disease, yellow nail syndrome, Waldenström's macroglobulinemia, sarcoidosis, venous thrombosis, thoracic radiation, macroglobulinemia, amyloidosis, and a goiter. These diseases cause chylothorax by obstructing or destroying the thoracic duct. Also, parenteral nutrition has been a possible cause; a quick dose of total parenteral nutrition can overwhelm the thoracic duct, causing the chyle to leak into the surrounding pleural space. It is especially common in surgeries requiring mediastinal dissection. Trauma affecting the thoracic duct is the most common disturbing mechanism. Whether a chylothorax occurs in the left or right pleural space is a consequence of the thoracic duct's anatomic location in the body and depends on the level where the duct was injured. If the thoracic duct is injured above the fifth thoracic vertebra, then a left sided chylothorax results. If a pleural effusion contains triglycerides between 50 and 110 mg/dL, analysis of the lipoprotein content of the pleural effusion to evaluate for chylomicrons is recommended.
Болжам
Хилоторакспен байланысты аурушаңдық және өлім-жітім көрсеткіштері емдеу жолдарының жақсаруымен төмендеді. Қатерлі, екі жақты және созылмалы хилоторакс түрлерінің басқа түрлерімен салыстырғанда нашар болжамы бар. Асқынулардың ауырлығы хилоторакс қаншалықты жылдам жиналғанына, оның мөлшеріне және оның созылмалылығына байланысты.
The morbidity and mortality rates associated with chylothorax have declined as treatments have improved. Malignant, bilateral, and chronic chylothoraces have an inferior prognosis to other types. The severity of the complications depends on how quickly the chylothorax accumulated, its size, and its chronicity.
Эпидемиология
Хилоторакс сирек кездеседі және көбінесе мойын және медиастинум аймағындағы хирургиялық араласындардың салдары ретінде пайда болады. Ол жынысқа немесе жасқа қатысты ерекше бейімділік танытпайды. Хилоторакс жүрек-өкпе хирургиясының 0,2-1%, эзофагостомияның 5-10% және өкпе резекциясының 3-7% жағдайында кездеседі.
Chylothoraces are rare and usually occur as a complication of surgeries in the neck and mediastinum. It has no gender or age predisposition. A chylothorax occurs in 0.2 1% of cardiothoracic surgeries, 5 10% of esophagostomies, and 3 7% of lung resections.