Жапониядағы социализм тарихы: Мейдзи кезеңінде пайда болған, социалистік партиялардың құрылуы, қуғынға ұшырауы, индустриализацияның әсері, және ерте демократиялық қозғалыстар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Императорлық Жапониядағы социалистік ой Мэйдзи дәуірінде (1868–1912 жж.) Шова дәуірінің басында көптеген, салыстырмалы түрде қысқа ғұмырлы саяси партиялардың пайда болуымен қатар өркендеді. Коммунизмді немесе социализмді қолдайтын солшыл партиялар, басты саяси партиялардың, олигархтардың және әскери топтардың қарсылығына тап болды, көпшілігі құрылғаннан кейін көп ұзамай тыйым салынды немесе жасырын жұмыс істеуге көшті. Жапония диетасының төменгі палатасында кейде орындар жеңіп алғанмен де, солшыл социалистік партиялар Жапония империясы үкіметінде аз ғана рөл атқарды.
Socialist thought in Imperial Japan appeared during the Meiji period (1868–1912) with the development of numerous relatively short lived political parties through the early Shōwa period. Left wing parties, whether advocating communism or socialism, provoked hostility from the mainstream political parties, oligarchs and military alike, and many were either banned or went underground soon after formation. Although occasionally winning a seat in the lower house of the Diet of Japan, left socialist parties played little role in the government of the Empire of Japan.
Солшыл саясаттың алғашқы дамуы
Социализм идеологиясы Жапонияға Мэйдзи дәуірінің басында, негізінен христиан миссионерлері арқылы, олардың жалпыға бірдей бауырластық туралы ұғымдарымен енгізілді, бірақ Жапонияның өнеркәсібі дамығанға дейін ол көп қызығушылық тудырмады. Жапониядағы наразылық білдірген қалалық жұмысшы табының қалыптасуына себеп болған индустрияландырудың артуы, байлықтың тең бөлінуі, мемлекеттік қызметтердің ұлғаюы және өндіріс құралдарының кемінде бір бөлігінің мемлекеттік меншікке өтуі туралы шақыруларға олардың көңілі көбірек ауды. 1873 жылы құрылған ертедегі Бостандық және халық құқықтары қозғалысы, жұмысшы және шаруа қозғалыстарына, сондай-ақ өкілдік демократияны күшейтуге деген ықыласы үшін жапон социализмінің дамуына жол ашқан деп есептеледі; алайда, ол әлеуметтік санадан гөрі конституциялық дамуға көбірек мән берді. Сондай-ақ, 1873 жылы құрылған Мейрокуша саяси-талдау орталығы, көптеген мүшелерінің әлеуметтік өзгерістерді қолдауына байланысты, жапон социализмінің дамуына ықпал еткен деп саналады. Дегенмен, оның көптеген мүшелерінің саяси көзқарасы социалистік емес, либералдық болды.
The ideology of socialism was introduced to Japan in the early Meiji period, largely via Christian missionaries with their concepts of universal fraternity, but had little attraction until the increased industrialization of Japan had created a disaffected urban labor force which became more receptive to calls for a more equitable distribution of wealth, increased public services and at least some nationalization of the means of production. The early Freedom and People's Rights Movement founded in 1873 is also regarded as a forerunner to Japanese socialist development for its attraction to the labor movement and agrarian movement and increased representative democracy; however, it was more concerned with Constitutional development than social consciousness. The Meirokusha think tank, also founded in 1873 is also regarded as a forerunner to Japanese socialist development, due to the support of many of its members for social change. However, the political outlook of most of its members was more liberal than socialist.
Жапон империясындағы демократиялық социализм және әлеуметтік демократия
Қарапайым реформаларды жақтаған модераторлар Токио императорлық университетінің профессорлары Минобе Тацукичи мен Сакудзо Йосино сияқты ойшылдардың ілімін ұстанды. Екеуі де Император жүйесі мен Жапонияның дәстүрлі кокутайының басқа элементтері демократия мен социализммен үйлесімді деп есептеді. Йосино христиандық социализм, конфуцийлік қоғамдық мораль және синдикализмнің қоспасынан тұратын өзінің саяси партиясын құрды. Кейо университетінің профессоры Токудзо Фукудамен бірге Йосино басқалармен бірігіп, "халық арасында демократия идеяларын тарату" мақсатындағы Реймейкай қоғамын құрды. Бұл топтың негізгі мақсаты – қоғамдық лекцияларды өткізу болды. Бастапқыда бұл қозғалыс көптеген студенттер мен жұмысшылардың жетекшілерін қызықтырды. Партия 1920 жылы таратылды.
Moderates who favoured mild reforms followed thinkers like Minobe Tatsukichi and Sakuzō Yoshino, both professors at Tokyo Imperial University. Both felt that the Emperor system and other elements of Japan's traditional kokutai were compatible with democracy and socialism. Yoshino went on to found his own political party with a mix of Christian socialism, Confucian public morality, and syndicalism. Along with Tokuzō Fukuda of Keio University, Yoshino joined with others to establish Reimeikai, which was a society "to propagate ideas of democracy among the people." This group was formed in order to sponsor public lectures. The movement initially attracted many students and worker leaders. The party collapsed in 1920.
Жапон империясындағы коммунизм
Жапон Коммунистік партиясы (日本共産党) 1922 жылғы 15 шілдеде Коминтерннің жер асты бөлімшесі ретінде, Хитоси Ямакава, Кансон Арахата, Тошихико Сакай, Кюичи Токуда және Сандзо Носака сияқты социалистік белсенділер тобымен құрылды. Бейбітшілікті сақтау заңына сәйкес, ЖКП бірден тыйым салынды және әскери және полиция тарапынан қуғын-сүргінге ұшырады. Партияның алғашқы жылдары Хитоси Ямакава басымдық құрды, бірақ Ямакава 1924 жылы партияны ресми түрде таратып, Жапонияда коммунистік партияға қазірдің өзінде орайлы жағдай емес екенін мәлімдеді. Сол 1924 жылы Кадзуо Фукумото Германия мен Францияда марксизмді оқығаннан кейін Жапонияға оралды және Лениншік үлгідегі авангардтық партия құру қажеттігін айта отырып, Ямакаваның көзқарастарын қатысты сынады. Ол 1926 жылы ЖКП-ның қайта құрылуына жетекшілік етті. Ямакава мен Фукумото арасындағы айырмашылық теориялық та, практикалық та болды, себебі Ямакава Императорлық жүйені талқылаудан жалтарды және ол феодализмді білдіре ме (Коминтерн мен Фукумото ойлағандай) әлде Ямакава айтқандай, ағылшын монархиясынан ешқандай айырмасы жоқ па деген мәселенің үстіне бармады. 1927 жылғы 15 шілдеде Коминтерн Ямакава мен Фукумотоны сынап, партияның Жапон үкіметін, әсіресе Императорлық жүйені және Жапонияның диетасын құлату үшін дереу екі кезеңді революция жасауға ұмтылуын, байлықты қайта бөлуді және Кеңес Одағымен тиімді саясат жүргізуді талап етті. 1928 жылғы 15 наурыздағы және 1929 жылғы 16 сәуірдегі оқиғаларда мыңдаған коммунистер деп күдіктенгендер тұтқындалды. 1931 жылғы 25 маусымнан 1932 жылғы 2 шілдеге дейін Токио аудандық сотында өткен 108 отырыста арнайы ашық сот процесінде 300-ге жуық ЖКП мүшесі сотталды. Сот процесін Ішкі істер министрлігі ЖКП-ның ішкі құрылысын және оның саяси тәртіпті бұзу стратегиясын ашу мақсатымен мұқият ұйымдастырды. Барлық айыпталушылар кінәлі деп танылды және қатаң жазаға кесілді, бірақ коммунистік идеологиясынан ашық бас тартқан (тенко) және оңалтуға келіскендерге жазалары айтарлықтай жеңілдетілді. 1931 жылы ЖКП жер астында бірден социалистік революция жасауды талап ететін жаңа тезис жариялады. Бұл радикалды көзқарас ЖКП басшылығының бөлінуіне, социал-демократтардың шабуылдарына және үкімет тарапынан қуғын-сүргіннің күшеюіне әкелді. Коминтерннен шетелден көмек келмегендіктен (ЖКП-ның совет әріптестері оны троцкизммен зарапталған деп күдіктенді), жапон коммунистік қозғалысы 1935 жылдан кейін басшылығының тұтқындалуымен және қолдау көрсеткен ұйымдардың таратылуымен іс жүзінде тоқтады. Ол соғыс аяқталғанға дейін қайта құрылмады.
The Japanese Communist Party (日本共産党) (JCP) was founded on 15 July 1922, as an underground branch of Comintern by a group of socialist activists, including Hitoshi Yamakawa, Kanson Arahata, Toshihiko Sakai, Kyuichi Tokuda and Sanzō Nosaka. Outlawed at once under the Peace Preservation Law, the JCP was subjected to repression and persecution by the military and police. The party was dominated by Hitoshi Yamakawa in its early years, but Yamakawa had the party formally dissolved in 1924, stating that the time was not right for a communist party in Japan. Also in 1924, Kazuo Fukumoto returned to Japan after studying Marxism in Germany and France, and scathingly attacked Yamakawa's approach, citing a need for the formation of a vanguard party on the Leninist model. He presided over the re establishment of the JCP in 1926. The difference between Yamakawa and Fukumoto was both theoretical and practical, as Yamakawa wanted to avoid discussing the Emperor system and whether it represented feudalism (as the Comintern and Fukumoto thought) or if it was no different from the English Monarchy as Yamakawa maintained. On 15 July 1927, the Comintern issued a thesis attacking both Yamakawa and Fukumoto and demanding that the party strive for an immediate two stage revolution to overthrow the Japanese government, and especially the Emperor system and Diet of Japan, redistribution of wealth and favorable policy with the Soviet Union. In the March 15 Incident of 1928 and April 16 Incident of 1929, thousands of suspected communists were arrested nationwide. In a special open trial of the Tokyo District Court in 108 sessions from 25 June 1931 to 2 July 1932, some 300 members of the JCP were sentenced. The trial was carefully orchestrated by the Home Ministry to expose the inner workings of the JCP and its strategy to undermine the existing political order. All defendants were found guilty and were given stiff sentences, but those who publicly recanted (tenkō) their communist ideology and who agreed to rehabilitation were given much reduced sentences. In 1931, the underground JCP issued a new thesis calling for an immediate socialist revolution. This radical approach led to a fracturing of the JCP leadership, attacks from social democrats, and more repression from the government. Overseas aid from Comintern not being forthcoming (the JCP was suspected of being infected with Trotskyism by its Soviet counterparts), the Japanese communist movement virtually ceased to exist after 1935 with the arrest of its leadership and dissolution of supporting organizations. It would not be reestablished until after the war.