Кіріспе

Widdringtonia – қылқан жапырақты ағаштар туысы (кипарис тұқымдасына жататын қылқан жапырақты ағаштар). Бұл атау австриялық ботаник Стефан Эндлихердің Испанияның қылқан жапырақты ормандарының алғашқы сарапшысы, капитан Сэмюэл Эдвард Виддрингтонды (1787–1856) құрметтеу ниетімен берілген. Оның төрт түрі бар, олардың барлығы Африканың оңтүстігіне тән және кедр немесе африкалық кипарис деп белгілі.

Сипаттама

Бұл туысқа ірі мәңгі жасыл бұталар мен ағаштар кіреді, олардың биіктігі 5–20 м (W. whytei түрі 40 м дейін) жетеді. Жастардың жапырақтары ине тәрізді болып, спираль бойынша орналасқан. Ересектердің қабыршақ тәрізді жапырақтары бұтақтардың бойымен төрт қатарға қарама-қарсы жұптарда орналасқан. Өсімдіктер екі үйлі. Кішкентай еркек конустар бұтақтардың ұштарында өседі. Қабыршақтарда сабақ жоқ. Олар конус негізінде екі-алты тозаң қыбынан тұратын жоғары қарай азаятын мүсікке айналады.

Бір түрі Оңтүстік Африкада кең таралған, ал қалған үш түрі шектеулі ареалда таралған, көбінесе кең таралған түрлермен бірге немесе олардың жанында кездеседі. Сурет Ғылыми атауы Таралуы Widdringtonia nodiflora Кең таралған, Оңтүстік Малавиден оңтүстікке қарай Батыс Кейп провинциясына дейін, Оңтүстік Африка. Widdringtonia schwarzii Эндемик, Бавиансклуф және Куга таулары (Порт-Элизабеттің батысында), Шығыс Кейп провинциясы, Оңтүстік Африка. Widdringtonia wallichii Оңтүстік Африканың Батыс Кейп провинциясындағы Седерберг тауларында (Кейптаудан солтүстік-шығысқа қарай) эндемик. Widdringtonia whytei Эндемик, Муланже массиві, Малави. Виддрингтонияның ең жақын туыстары – Австралиядан келген Каллитрис және Актиностробус, олар үштікті емес, қарама-қарсы жұптардағы конустары мен жапырақтарымен ерекшеленеді.

Қолданылуы

Ағаш жеңіл, жұмсақ және хош иісті. Оны бөлу оңай, және ол шіруға төзімді. Одан жиһаз, ішкі және сыртқы қаптамалар, сондай-ақ қоршау тіректері жасалады. W. whytei түрінің ағашы ерекше құнды болған, себебі ол үлкен көлемде кездесетін, бірақ қазір бұл түр жойылу қаупі төніп тұр және оны енді кеспейді.