Кіріспе

Саванна Портж мемлекеттік паркі – АҚШ-тың Миннесота штатындағы мемлекеттік парк. 1961 жылы тарихи Саванна Портжді сақтау мақсатымен құрылған. Бұл Миссисипи өзені мен Жоғарғы көлдің су алаптарын байланыстыратын қиын 6 мильдік (10 км) жол. Портаж жолы Миссисипи өзені мен Мексика шығанағына құятын Батыс Саванна өзенін, Сент-Луис өзеніне, Жоғарғы көлге және Ұлы көлдерге, сондай-ақ Атлант мұхитына қарама-қарсы бағытта ағатын Сент-Лоуренс өзеніне құятын Шығыс Саванна өзенінен бөліп тұратын суайдыру бөлігі арқылы өтеді. Саванна Портаж – еуропалық зерттеушілер, тері саудагерлері, Voyageurs, coureurs des bois және 18-19 ғасырлардағы миссионерлер пайдаланғанға дейін ғасырлар бойы жергілікті американдықтар қолданған каноэмен жүруге арналған жол. Бұл батыстағы Миссисипи су жолдары мен шығыстағы Ұлы көлдерді байланыстыратын маңызды сақина болды. Портаж 1973 жылы сауда, зерттеу/қоныстану және көлік тақырыптары бойынша штатық деңгейде маңызды тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген. Парк Макгрегор қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 27 шақырым, Дюлут қаласынан батысқа қарай 80 шақырым жерде орналасқан.

Геология және топография

Парк Ұлы көлдер мен Мексика шығанағының суайдындары арасында орналасқан, екеуі де Атлант мұхитына құяды. Бұл аймақ – бір кезде мұздық көл болған, төменгі рельефті жазық. Висконсин мұз басу кезеңінің соңында, континенттік мұздық әлсіреген кезде Айткин және Уфам мұздық көлдері деп аталатын байланысқан көлдер қалды. Мұздың Үстіңгі лобтың Сент-Луис тармағы шегінуінен пайда болған Уфам көлі, Айткин көлі арқылы Үлкен құмды көл арқылы Миссисипи өзеніне құйылды. Мұздық пен көлдер көл төбіне құм мен шөгінділерді жинақтады. Көлдер тартылғанда, бұл шөгінділер қазіргі жазыққа айналды. Жазықтың алғашқы дренаждауын Клокет өзені жүзеге асырды, ол батысқа қарай Миссисипи өзеніне ағып келді. Ағын тонау процесі арқылы, Көлі Superior-ға құятын кішігірім Сент-Луис өзені Клокет өзенін және оның көп бөлігін су жинау алабын басып алды. Бұл Шығыс Саванна өзенін қалдырды, ол Сент-Луис өзеніне, Superior көліне, Ұлы көлдерге және Сент-Лоуренс өзеніне құяды, ал батысқа қарай Батыс Саванна өзені, Prairie өзені және Үлкен құмды көл арқылы Миссисипи өзеніне құяды. Бұл ылғалды жазықтар соңғы мұз басудың соңғы мореналары болып табылатын төбелі жартастармен шектеседі. Мореналар Солтүстік Миннесота мұздық жазығының Сент-Луис мореналық бөлігінің құрамына кіреді.

Саванна Портаж

Ескі көлдің түбіндегі жазық, Шығыс және Батыс Саванна өзендерінің арасындағы суайдықтың үстінен өтуге төменгі және өте батпақты жол ұсынды. Шығыс Саванна өзенінің бастауы – Вольф көлі, ол Батыс Саваннадағы Саванна көлінен шамамен шығысқа қарай орналасқан. Вольф көлі мен Жоғарғы Шығыс Саванна өзенінің жанындағы аймақтар ылғалды болғандықтан, тасымалдау жолы өзеннің төменгі ағысынан басталып, сазды жерлер арқылы өту қашықтығын қысқартты. Шамамен 6 миль (10 км) ұзындықтағы тасымалдау жолы батпақтан басталып, Батыс Саванна өзеніне жету үшін орманды төбелік аймақтан батысқа қарай созылады. Бұл жолды жергілікті американдықтар ұзақ жылдар бойы пайдаланған, ал кейіннен ол зерттеушілер, миссионерлер және тері саудагерлері үшін Ұлы көлдер мен Миссисипи аңғары арасындағы маңызды жолға айналды. Шығыстан келген саяхатшылар Супериор көлінен Фон-дю-Лак маңында (қазіргі Дулут орналасқан жер, «көлдің соңы» немесе идиомалық түрде «көлдің басы») шығып, Карлтоннан (Миннесота) басталып, қазіргі Джей Кук мемлекеттік паркі арқылы өтетін және көлге құятын, тік, тасты және қиын Сент-Луис өзенінің төменгі ағысының шатқалына көтерілді. Бұл шатқал шамамен 450 фут (137 м) биіктікте төмендейді. Тасымалдау жолы еуропалықтар тарапынан 1679 жылға дейін қолданылған болуы мүмкін, осы жылы Дэниел Грейсолон, Сиер дю Лхут, Жоғарғы көлдер аймағы мен Жоғарғы Миссисипи өзенін зерттеу кезінде Үлкен құмды көлдегі Сиу ауылына келген. Тасымалдау жолын Миссисипи өзенінің жоғарғы ағысында жұмыс істеген тері саудагерлері де пайдаланды. Олардың кейбіреулері 1820 және 1830 жылдары Уильям Эйткин басқарған, Үлкен құмды көлдегі Америкалық тері компаниясының ірі аймақтық сауда бекетімен ғана шектелді, осы жылдар маршруттың ең қарқынды пайдаланылған кезеңі болды.

Мемлекеттік саябақ

Жолдың бағытын зерттеуге байланысты туған қызығушылық 1961 жылы Саванна Портж мемлекеттік паркін құруға себеп болды. Бүгінде төбелер, көлдер және батқылықтар паркті құрайды.