Кіріспе

Қытайлық тайконавт және истребитель ұшқышы (1964 жылы туған)

Ней Хайшэн (1964 жылғы 13 қазанда туған) – Қытай Халық Азаттық Армиясы Стратегиялық қолдау күштерінің (PLASSF) тайконавты және ҚХА Астронавт корпусының (PLAAC) үшінші командирі (бөлімше бастығы). Ол ҚХА Әуе күштерінің истребитель ұшқышы және навигация директоры болған. Ней Шэньчжоу-6 ғарыш кемесімен ұшқан, ал Шэньчжоу-10 және Шэньчжоу-12 миссияларында командир болып қызмет еткен. Соңғысы Тиангун ғарыш станциясына сапар жасаған алғашқы экипаж болды. 2021 жылы ғарышта 111 күн болған ол қытай ғарышкерінің ғарыштағы ең ұзақ уақытқа болған рекордын жаңартты, 100 күнді алғаш рет басып өтті және үш рет ғарышқа ұшқан екі қытай ғарышкерінің бірі.

Ерте өмір

Ней 1964 жылдың 8 қыркүйегінде Хубэй провинциясының Сяньян қаласы, Заоян ауданының Янданг кентіндегі шалғай ауылда шаруа отбасында дүниеге келді. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін 1983 жылдың маусым айында Халықтық азаттық армиясының Әуе күштеріне қатысып, истребитель ұшқышы болды. Ол Халықтық азаттық армиясы Әуе күштерінің №7 Ұшқыштар мектебінде оқыды және 1987 жылы бітірді.

Әуе күштері мансабы

1989 жылы 12 маусымда 13000 фут (4000 м) биіктікте ұшып бара жатқанда оның ұшағында жарылыс болды және ол қозғалтқышын жоғалтты. Ұшақ жерге қарай айнала бастады және кабина қызып кетті. Басқаруды қайтаруға тырысып, ол ұшақ 400-500 метр (1300-1700 фут) биіктікке түскенше күтті, содан кейін катапульдануға шешім қабылдады. Осы жағдайды табандылықпен шешкені үшін үшінші дәрежелі марапатқа ие болды. «Шэньчжоу-10» ғарыш сапарына дейін Ни генерал-майор шеніне жеткен.

Астронавт корпусының мансабы

1998 жылдың қаңтар айында ол Қытайдың ғарыш бағдарламасына іріктелді және Қытайдың алғашқы пилотты ғарыш сапары – Шэньчжоу 5 ұшуына дайындықтан өткен үш кандидаттың бірі болды. Ян Ливэй бұл сапарға таңдалды, ал Чжай Чжиганг Ниеден бұрын екінші орын алды. 2013 жылы Ние Қытайдың Tiangong 1 ғарыш станциясына екінші пилотты ғарыш миссиясы – Шэньчжоу 10-ды басқару үшін таңдалды. Шэньчжоу-10 миссиясымен ғарышқа ұшырылған кезде ол Қытай ғарыш бағдарламасында генерал шені бар бірінші офицер болды. Ни 2019 жылдың желтоқсанында үшінші ғарыш сапарына, Шэньчжоу 12-ге іріктелді, ол 2021 жылдың 17 маусымында Tiangong ғарыш станциясына алғашқы экипажбен ұшты. Ни 2021 жылдың 20 тамызында станциядан тыс кеңістікке алғаш рет шықты.

Жеке өмір

Ол Nie Jielin (聂捷琳) әйеліне үйленген және олардың Nie Tianxiang (聂天翔) деген қызы бар. Шэньчжоу-6 миссиясы барысында ол ғарышта 41 жасқа толды. 9517 Нихайшенг астероиді оның құрметіне аталды.