Уильям Фойл: Кітап дүниесінің құрушысы мен кітапханасының тарихы

Кіріспе

Уильям Альфред Вестропп Фойл (1885–1963) – британдық кітап сатушы және кәсіпкер, 1903 жылы ағасы Гилберт Фойлмен бірге «Фойл» кітап дүкенін құрған адам. Уильям Фойл 20-шы ғасырдағы Лондонның жетекші кітап сатушыларының бірі болды. 1903 жылы ол ағасы Гилбертпен бірінші кітап дүкенін ашты, ал 1920-шы жылдардың соңына қарай бизнес осыншалықты өсті ki, Чэринг Кросс Роудтағы олардың кітап дүкенінде тридцатьтан астам километр сөреде төрт миллион томдық кітап қоры болды, ал «Фойл» есімі Лондон кітап сатуымен байланысты болды. Оның бизнеске қатысты көзқарасы – әлемдегі кез келген адамға, өмірдегі кез келген сатыдағы адамға арналған кітап дүкені, «Халық кітап дүкені». Оған шабыттанған Джеймс Лэкингтонның 18-шы ғасырдың соңындағы Лондонның Чисвелл-стриттегі «Музалар ғибадатханасы» болды. Фойл ағайындылары әлемдегі ең ұлы кітап дүкенін құруға ниеттенді. «Фойлз» дүкені бүкіл әлемдегі тұтынушылар мен жұртшылық арасында күннен-күнге танымал бола берді. 1930 жылы Фойлдің он тоғыз жасар қызы Кристина әлемдегі алғашқы әдеби түскі ас ұйымдастырып, танымал жазушылар мен көрнекті тұлғаларды, сондай-ақ жұртшылық өкілдерін жинады. 1936 жылдың мамыр айында «Сол жақ кітап клубы» құрылды, ал 1936 жылдың соңында «нео-торилер» тобы оңшыл кітап клубын құру туралы идея көтерді. Фойл мен оның қызы Кристина оны ұйымдастыруға кірісті, ал 1937 жылдың сәуір айында Гросвенор Хаус қонақ үйінде өткен түскі ас кезінде Консервативтік партияның жақында зейнеткерлікке шыққан төрағасы Лорд Стоунхейвен төрағалық етіп, «Оң жақ кітап клубы» ашылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Фойл Эссекс графтығының Малдон қаласында Челмер өзенінің жағасында орналасқан 12-шы ғасырлық монастырь – Билей аббаттығын сатып алды. Фойл өмір бойы кітаптарды жинаған болса да, Билей аббаттығында ғана кітаптарды тиісінше сақтап, 20-шы ғасырдың ең ірі жеке кітапханаларының бірін құра алды. 1963 жылдан 1999 жылға дейін Кристина Фойл Билей иелігінде тұрып, оны күтіп ұстады. 2000 жылдың шілдесінде кітапхана Кристиз аукциондық үйінде аукционға шығарылды. Үш күндік сатылымдан 12 миллион фунт стерлинг түсті, ең қымбат зат – ортағасырлық француз жұмысы 883 750 фунт стерлингке сатылды. Бұл Ұлыбританияда немесе Еуропада аукцион арқылы сатылған ең құнды кітаптар жинағы болды. Фойл 1963 жылдың 4 маусымында Билей аббаттығында қайтыс болды және алты жыл бұрын қайтыс болған ұлы Уильям Ричард Фойлдың қасында Хайгейт зиратының шығыс жағында жерленді.

William Alfred Westropp Foyle (1885–1963) was a British bookseller and businessman who co founded Foyles bookshop in 1903 with his brother Gilbert Foyle. William Foyle was one of the leading London booksellers of the 20th century. In 1903 he opened his first bookshop with his brother Gilbert and by the late 1920s the business had grown so rapidly that their bookstore in Charing Cross Road held a stock of four million volumes on over thirty miles of bookshelves, and the name of Foyle had become synonymous with bookselling in London. His vision for the business was a bookshop for the world for every one from any station in life "The People's Bookshop". His inspiration was James Lackington's late 18th century "Temple of Muses" at Chiswell Street, London. The Foyle brothers were determined to create the greatest bookshop in the world. Foyles became increasingly popular with customers and members of the public throughout the world. In 1930, Foyle's nineteen year old daughter, Christina, brought together famous writers and distinguished figures, along with members of the public, to create the world's first public literary luncheon. In May 1936 the Left Book Club was established, and towards the end of 1936 a group of "neo Tories" mooted the idea of a right wing book club. Foyle and his daughter Christina undertook to organize it, and the Right Book Club was launched at a luncheon at the Grosvenor House Hotel in April 1937, with Lord Stonehaven, the recently retired Chairman of the Conservative Party, presiding. During the Second World War, Foyle bought Beeleigh Abbey, a 12th century monastery on the River Chelmer at Maldon, Essex. Although Foyle had collected books from an early age, it was at Beeleigh Abbey that he was able to house the books properly, forming one of the largest English private libraries of the 20th century. From 1963 to 1999 Christina Foyle lived at and maintained the Beeleigh estate. In July 2000 the library was sold at auction by Christie's auction house. The three day sale realised some £12,000,000, the most expensive item, a Medieval French work, selling for £883,750. It was the single most valuable collection of books ever to be sold at auction in Britain or Europe. Foyle died at Beeleigh Abbey on 4 June 1963 and is buried on the east side of Highgate Cemetery close to his son William Richard Foyle who had died six years earlier.