Кіріспе

Фред Ашер Розенсток (1895–1986) – 1920-жылдардан 1970-жылдарға дейін Колорадо штатының Денвер қаласында тұрған австриялық туған американдық кітап сатушы, кітап және өнер жинаушы, сондай-ақ баспагер.

Ерте өмір

Фред Розенсток 1895 жылы Галициядағы Биала-Потокта, Карпат тауларының етегінде орналасқан Австрия провинциясында Селиг Ушер Розенсток есімімен дүниеге келді. Оның отбасы 1904 жылы Америкаға эмиграциялады. Ол Нью-Йорк штатының Рочестер қаласында өсті.

Мансап

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Розенсток Вашингтон қаласына көшіп, азаматтық қызметте де, кейін АҚШ армиясында стенограф болып жұмыс істеді. Соғыстан кейін ол жарнама компаниясында жұмыс істеді, бірақ ауыр сырқатқа шалдықты. Оған Калифорния сияқты құрғақ, шөлді климатқа көшуді кеңес берді. Ол батысқа қарай сапарлады, бірақ Денверден әрі өте алмады. Розенсток жастығынан кітаптарға қызығушылық танытқан, ал Вашингтонға келген кезде кітап дүкендерін аралап, кішкентай коллекция жинаған. Денверде ол коллекциясын жалғастырды және 1922 жылы өзінің алғашқы кітап дүкенін – «Денвер кітап дүкенін» ашты, ол антикварлық кітаптар сататын дүкен болатын. Бірақ ол сәттілікке жете алмады. Кейін, 1928 жылы Франсис Гудманға үйленгеннен кейін, Денвердегі 15-ші көшеде орналасқан, жақсы жердегі кітап дүкенін сатып алып, оны «Арзан кітап дүкені» деп атады. Ол сирек кездесетін кітаптарды жинауды және сатуды жалғастырды, бірақ «Арзан кітап дүкенінің» негізгі қызметі мектеп оқулықтарын сату болды. Осы саладағы табыс дүкенге Ұлы депрессияны жеңіп өтуге көмектесті. 1948 жылы дүкен өртеніп кетті, бірақ қайтадан салынды. Осы аралықта Розенсток сирек кітаптарға деген қызығушылығын сақтап, батыс тарихына қызығушылық таныта бастады. 1960 жылы ол жалпы кітап бизнесін саудадан алып тастауды бастады және 1962 жылы Денвердегі Шығыс Колфакс даңғылында батыс тарихына маманданған «Фред А. Розенсток кітаптары» дүкенін ашты. Фред сонымен қатар батыс өнеріне қызығушылық танытып, Чарльз Марион Расселдің көптеген суреттері мен мүсіндерін жинады және оларды кітап дүкенінде көрсететін. Розенсток батыс тарихы саласындағы жетекші кітап сатушы ретінде танылды және маңызды батыс тарихы коллекцияларына, әсіресе Бригам Янг университетінің кітапханасына және Денвер қалалық кітапханасына көптеген кітаптарды сатты. Ол сондай-ақ «Олд Вест» баспасы ретінде жұмыс істеді, шамамен 30 маңызды кітап шығарды. 1975 жылы Розенсток өзінің үлкен өнер коллекциясын сатты және кітап дүкенін жапты.

Жеке өмір және өлім

Розенсток 1926 жылы Фрэнсис Гудманға үйленді. 1936 жылы олардың Мэрилин Вайкер атты қызы дүниеге келді. Ол 1986 жылы қайтыс болды.