Кіріспе

Велшенрор (француз тілінде: Розьер) – Швейцарияның Солотурн кантонындағы Таль ауданындағы бұрынғы муниципалитет. 2021 жылдың 1 қаңтарында бұрынғы Гэнсбруннен және Велшенрор муниципалитеттері бірігіп, жаңа Велшенрор-Гэнсбруннен муниципалитеті құрылды.

Тарих

Велшенрохр алғаш рет 1179 жылы Роре деп еске алынады. 1960 жылға дейін сағат жасаудың маңызды орталығы болған, ал оның экономикасы 1960 жылдардың соңындағы сағат дағдарысынан ауыр түрде зардап шекті. Қазіргі кезде оның экономикасы құрылыс механикасына маманданған.

География

2009 жылы Велшенрохтың ауданы құрады. Осы ауданның 35,5%-ы ауыл шаруашылығына, ал 58,4%-ы орманға берілген. Қалған жердің 4,9%-ы құрылысқа (ғимараттар немесе жолдар), 0,2%-ы өзендер мен көлдерге, ал 0,8%-ы өнімсіз жерлерге жатады. Салынған аумақтың 2,7%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, 2,0%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Орманды жерлердің 56,0%-ы тығыз орманмен, ал 2,4%-ы жеміс бақшаларымен немесе шағын ағаш тоғайларымен жабылған. Ауыл шаруашылығы жерлерінің 7,3%-ы егістікке, 24,1%-ы жайылымға, 3,8%-ы альпілік жайылымға пайдаланылады. Муниципалитеттегі барлық су ағып тұратын су.

Демография

Велшенрохр халқының (2019 жылғы жағдай бойынша) саны 1076 адамды құрайды. 2008 жылы халықтың 6,6%-ы – шетелдік азаматтар. Соңғы 10 жылда (1999–2009 жылдар) халық саны 6,3%-ға өзгерді. Осы кезеңде халықтың өзгеруіне көші-қон 4,7%-ға, ал туыс-өлім 3,5%-ға әсер етті. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы жағдай бойынша) неміс тілінде сөйлейді (1105 адам немесе 94,4%), ал екінші ең көп таралған тіл – албан тілі (18 адам немесе 1,5%), үшінші орында француз тілі (10 адам немесе 0,9%) тұр. Романш тілінде сөйлейтін 1 адам бар. Муниципалитеттегі тұрғындардың 616-сы немесе шамамен 52,6%-ы Велшенрохрда туып, 2000 жылы сол жерде тұрған. 179 адам немесе 15,3%-ы сол кантонда, 227 адам немесе 19,4%-ы Швейцарияның басқа аймақтарында, ал 101 адам немесе 8,6%-ы Швейцариядан тыс жерде дүниеге келген. 2000 жылы муниципалитетте 458 үйленбеген адам болды. 579 адам некеде тұр, 91-і жесір немесе күйеуі қайтыс болған, ал 43-і ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 471 жеке тұрғын үй болды, орташа есеппен әр үйге 2,5 адам шақырды. 2000 жылы муниципалитетте 539 пәтер болды. Ең көп кездесетін пәтерлер 4 бөлмелі (163 дана). 9 бір бөлмелі және 213 бес және одан көп бөлмелі пәтерлер бар. Осы пәтерлердің 460-ы (жалпы санының 85,3%-ы) тұрақты түрде пайдаланылып, 28 пәтер (5,2%) маусымдық, ал 51 пәтер (9,5%) бос болды.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SVP болды, ол дауыстардың 29,71%-ын алды. Одан кейінгі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: CVP (28,7%), FDP (25,44%) және SP (10,33%). Федералды сайлауда барлығы 472 дауыс тасталды, сайлауға қатысқандардың саны 54,3% құрады.

Экономика

2010 жылы Welschenrohr-дің жұмыссыздық деңгейі 3,6 пайызды құрады. 2008 жылы негізгі экономикалық секторда 44 адам жұмыс істеді және осы секторда 16 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 182 адам жұмыс істеді және осы секторда 16 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 115 адам жұмыс істеді, 24 кәсіпорын осы секторда жұмыс істеді. 2000 жылы 124 жұмысшы муниципалитетке келіп жұмыс істеді, ал 274 жұмысшы муниципалитеттен шығып жұмыс істеді. Муниципалитет жұмыс күшін экспорттаушы болып табылады, әрбір бір кіріп келген жұмысшыға шаққанда 2,2 жұмысшы шығып кетеді. Жұмыс істейтін халықтың 15,7%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 42,6%-ы жеке көлікпен барады. Сол оқу жылында балабақшада 21 бала оқыды. Кантонның мектеп жүйесі студенттерден алты жылдық бастауыш білім алуды талап етеді, сонымен қатар кейбір балалар кішкентай, мамандандырылған сыныптарға қатысады. Муниципалитетте 86 оқушы бастауыш мектепте оқиды. Орта мектеп бағдарламасы міндетті үш жылдық төменгі сатыдан және одан кейін үштен бес жылға дейінгі қосымша, жоғары сатыдан тұрады. Welschenrohr-дың барлық орта білім беретін оқушылары көршілес муниципалитеттегі мектепке барады. 2000 жылы Welschenrohr-ға басқа муниципалитеттен 16 оқушы келді, ал 66 тұрғын муниципалитеттен тыс жердегі мектептерге барды.