Кіріспе
Бахаи діні халықаралық көмекші тілді қабылдауға үйретеді Бахаи діні әлем өз ана тілінен басқа халықтар қолданатын халықаралық көмекші тілді қабылдауға үйретеді. Бұл білімнің мақсаты - халықтар мен ұлттар арасындағы қарым-қатынасты жақсарту және бірлікті нығайту. Бахаи ілімдері халықаралық көмекші тілдің бар табиғи тілдерді басып тастамауы керектігін және мәдени айырмашылықтарды сақтау үшін әртүрліліктегі бірлік ұғымын қолдану керектігін айтады. Бахаи халықаралық көмекші тіл (IAL) қағидаты әлемдегі негізгі тілдік қауымдастықтар арасында бейбіт және өзара қарым-қатынас орнату үшін парадигманы білдіреді, сонымен бірге оларды басым тілдік қауымдастықтан / қауымдастықтардан орынсыз тілдік қысымнан қорғайды. Бахаулла "Енді Құдайға шүкірлік, доктор Заменгоф эсперанто тілін ойлап тапқан. Оның халықаралық байланыс құралына айналуға барлық мүмкіндіктері бар. Біз бәріміз оған осы ізгі еңбегі үшін алғыс білдіруіміз керек, өйткені ол осылайша өзінің бауырластарына жақсы қызмет етті. Өзін-өзі құрбан етіп, қажырлы еңбек етіп жүрген жанкүйерлердің арқасында эсперанто бүкіл әлемге кең таралатын болады. Сондықтан әрқайсымыз осы тілді үйреніп, оны мүмкіндігінше кеңінен таратуымыз керек". Абдул Баха, In: Dr. John Esslemont, Бахауллах және Жаңа дәуір, 182 б. (2006 жылғы редакция). "Осылайша, сіздер осы эсперанто тілі кеңінен таратылсын деп, бар күш-жігеріңізді саласыздар деп үміттенемін". Абдул Баха Парижде, Франция, Бахаулла және жаңа дәуір, 183 б. "Бахаилер осы тілді [эсперантоны] зерттеуді өздерінің міндеті деп санайды және бұл оларға діни міндет болады". Абдул Баха, "Ұлы аспап" кітабында. "Мен бүкіл Америка бойынша бахайларды эсперанто тілін үйренуге шақырдым. Абдул Баханың "Батыстың жұлдызы" атты еңбегінде, 1912 Марк Вернон өзінің атақты "Chambers Dictionary of Beliefs and Religions" атты еңбегінде Бахаи діні, эсперантизм және эсперанто арасындағы байланысты атап өтті.
The Baháʼí Faith teaches that the world should adopt an international auxiliary language, which people would use in addition to their mother tongue. The aim of this teaching is to improve communication and foster unity among peoples and nations. The Baháʼí teachings state, however, that the international auxiliary language should not suppress existing natural languages, and that the concept of unity in diversity must be applied to preserve cultural distinctions. The Baha'i principle of an International Auxiliary Language (IAL) represents a paradigm for establishing peaceful and reciprocal relations between the world's primary speech communities – while shielding them from undue linguistic pressures from the dominant speech community/communities. Baha’u’llah "Now praise be to God that Dr. Zamenhof has invented the Esperanto language. It has all the potential qualities of becoming the international means of communication. All of us must be grateful and thankful to him for this noble effort; for in this way he has served his fellowmen well. With untiring effort and self sacrifice on the part of its devotees, Esperanto will become universal. Therefore, every one of us must study this language and spread it as far as possible." – ‘Abdu’l Bahá, In: Dr. John Esslemont, Bahá’u’lláh and the New Era, p. 182 (2006 ed.). "Therefore I hope that you will make the utmost effort, so that this language of Esperanto may be widely spread." – Abdu’l Bahá in Paris, France, in: Bahá’u’lláh and the New Era, p.183. "Bahá’ís shall consider the study of this language [Esperanto] as an incumbent duty upon them and it will be to them a religious duty." – Abdu’l Bahá, In: The Greatest Instrument,. "All through America I have encouraged the Bahá'ís to study Esperanto; and to the extent of my ability I will strive in its spread and promotion." ‘Abdu’l Bahá in "Star of the West", 1912
Mark Vernon in his renowned secular work "Chambers Dictionary of Beliefs and Religions" also observed the links between the Baha'i faith, Esperantism and Esperanto.
Оқыту және мақсат
Бахаи дінінің ілімдері адамзат бірлігіне баса назар аударады. Бахаи ілімдері бүкіл әлемдегі халықтар арасындағы қарым-қатынастың жақсаруын дүниежүзілік бірлік пен бейбітшіліктің маңызды бөлігі ретінде қарастырады. Бахаи ілімдері қазіргі кездегі тілдердің көптігін бірлікке үлкен кедергі деп санайды, өйткені көптеген тілдердің болуы ақпараттың еркін ағынын тоқтатады және орташа адамға дүниежүзілік оқиғаларға қатысты әмбебап көзқарас алуды қиындатады. Жалпыға ортақ/халықаралық көмекші тілдің таңдалуы мен институционализациялануы бахаи дінінің негізгі қағидаларының бірі болып табылады. Бахаи дінінің негізін қалаушы Бахаулла, Ышракат және Мақсуд тақташаларында жазған, ортақ тілдің жоқтығы әлем бірлігіне үлкен кедергі болып табылады, өйткені әртүрлі тілдерде сөйлейтін адамдар арасындағы қарым-қатынас жоқтығы тілдің қате түсінілуі салдарынан әлемдегі бейбітшілікке бағытталған күш-жігерді құлдыратады; ол адамзаттың бір-бірін түсіну үшін, өз ана тіліне қоса мектептерде оқытылатын қосалқы тілді таңдауға шақырды. Ол қосалқы тіл қабылданмайынша, әлемнің әртүрлі бөліктері арасындағы толық бірлік жүзеге аспай қалатынын айтты. Дін негізін қалаушының ұлы Абдул-Баха халықаралық көмекші тілдің қағидасын насихаттауды "адамзаттың әлеміне жасалатын ең алғашқы қызмет" деп атады және оны жүзеге асыруды "адамзаттың пайдасы мен ләззатын жеткізудегі дәуірдің ең үлкен жетістігі" деп атады. Алайда Бахаулла көмекші тілдің бар табиғи тілдерді басып тастамауы керектігін және әртүрліліктегі бірлік ұғымын тілдерге қолдану керектігін атап өтті. Бахаи ілімдері мәдени әртүрлілік бірлікпен үйлесімді екенін және бахаи бірлік ілімі мәдени әртүрлілікті қабылдауды талап етеді, өйткені адамзат әлемдегі әртүрлі мәдениеттермен байытылады. Бахаи ілімдері халықаралық көмекші тілге ие болу көпшілік тіл топтарының табиғи өсуінен қысымды жояды және осылайша азшылық тілдерін сақтайды, өйткені әр адам өзінің ана тілін, ал азшылық мәдениеттерін сақтайды.
Ана тілі мен әртүрліліктегі бірлік
Бахаилердің халықаралық көмекші тіл туралы ілімдері тірі тілдерге немесе мәдениеттерге қауіп төндірмейді; олар мәдени біркелкілікті талап етпейді. Бахаи ілімдері мәдениеттердің әртүрлілігін бағалайды және оны қолдап, әртүрлілікте бірлік болуы керектігін айтады. Бахаи жазбасындағы "қосалқы" деген термин халықаралық тілді алғашқы тілдерге қоса үйретуді білдіреді және ол соларға қосымша болады. Көмекші тіл қоғамдастыққа сыртқы, қоғамдастықаралық қарым-қатынас үшін арналғандықтан, ол негізгі тілден функционалдық жағынан бөлек. Өз мәдениетінің негізгі тіліне қарағанда екінші деңгейлі болса да, ол әртүрлі негізгі сөйлеу қауымдастықтарының мүшелері арасында сенімді қарым-қатынас орнатады. Бахаи ілімі азшылық топтарының мүшелерін кең қоғамның толыққанды мүшелері ретінде қарастырады, сондықтан ерекше мәдени құқықтар қажеттігін көреді. Тіл мәдениетпен тығыз байланысты. Бахаи әдебиеттерінде өз ана тілі "халықтың ең терең сипаты", "халық рухының киімі", "өмір сүру мен өлу үшін қажетті, бізді бишектен қабірге дейін қоршап тұрған, біздің ең жеке меншігіміз болып табылатын және болып қала беретін туған ауа" деп сипатталады. Мәдениет пен тілдің өзгеруі - бұл қалыпты жағдай, ал әлемнің бірлігі күтілуде, сондықтан басым тілдер мен мәдениеттердің тез жойылуы қолайсыз. Бахаилердің адамзаттың бірлігі туралы ілімдері қарапайым бірлік емес, әртүрлілік пен бірліктің құндылығын қарастыратындықтан, азшылықтың мәдени құқықтарын мәдени әділеттілік мәселесі ретінде, ал тілдік құқықтарды сол мәдени құқықтың кіші топтары ретінде қарастыруға болады.