Кіріспе

АҚШ-тың мұқтаж отбасыларға уақытша көмек (Temporary Assistance for Needy Families, TANF) - АҚШ-тың федералдық көмек бағдарламасы. Ол 1997 жылдың 1 шілдесінде басталды және АҚШ Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер департаменті арқылы кедей американдық отбасыларға ақшалай көмек көрсететін, асыраушы балалары бар отбасыларға көмек (AFDC) бағдарламасының иесі болды. TANF-ты көбінесе жай ғана әл-ауқат деп атайды, бірақ кейбіреулер бұл дұрыс емес деп санайды. AFDC-ден айырмашылығы, ол жарамды отбасыларға кепілдік берілген ақшалай жәрдемақыны ұсынды, TANF - бұл әлеуметтік көмекке федералды құқық бермейтін және штаттар әлеуметтік емес қызметтерді, оның ішінде білім беру қызметтерін, жұмыспен қамтылған адамдарға ұсыну үшін пайдаланатын штаттарға берілетін топтық грант. TANF бағдарламасы, әл-ауқаттан жұмыс істеу қағидатына баса назар аудара отырып, әр мемлекетке өз әл-ауқатын қамтамасыз ету бағдарламасын жүргізу үшін берілетін грант болып табылады және уақытша сипаттағы және бірнеше шектеулері мен талаптары бар. TANF гранты бес жылдық өмірлік мерзімге ие және барлық әлеуметтік көмек алушыларға көмек алғаннан кейін үш жыл ішінде жұмыс табу керек, соның ішінде аптасына кемінде 30 сағат жұмыс істеуге міндетті жалғыз басты ата-аналар да (екі ата-аналы отбасы үшін 35 сағат). Жұмыс талаптары орындалмаса, жәрдемақыдан айырылуы мүмкін. TANF қаражаты келесі себептермен пайдаланылуы мүмкін: мұқтаж отбасыларға көмек көрсету, сондықтан балалар үйде қамқорлық көруі мүмкін; жұмыс дайындығын, жұмыс істеуді және некеге тұруды ынталандыру арқылы мұқтаж ата-аналардың мемлекеттік жәрдемақыларға тәуелділігін тоқтату; некеден тыс жүктіліктің алдын алу және азайту; және екі ата-аналы отбасылардың құрылуын және сақталуын ынталандыру.

Өмірбаян

TANF-қа дейін асыраушы балалары бар отбасыларға көмек көрсету - бұл үлкен федералдық көмек бағдарламасы, ол қатты сынға ұшырады. Кейбіреулер мұндай бағдарламалар тиімсіз, үкіметке тәуелділікті арттырады және кедейліктен құтылуға зиянды мінез-құлықтарды көтермелейді деп дәлелдеді. Кейбір адамдар TANF бағдарламасын алушыларға зиян келтіреді деп айтады, өйткені бұл бағдарламаларды пайдалану оларға лайықсыз болып табылады, бұл оларды қолданатын адамдарды осы бағдарламаны қорғау үшін саяси қатысуға аз мүмкіндік береді, сондықтан бағдарлама кейіннен әлсіреді. Президент Рональд Рейганның әкімшілігінен бастап және Клинтон әкімшілігінің алғашқы жылдары жалғасып, AFDC-ге деген қанағаттанушылықтың өсуі, әсіресе әлеуметтік көмек алушылардың санының өсуі, көптеген мемлекеттердің AFDC ережелерін бұзуға мүмкіндік беру үшін AFDC ережелерін бұдан әрі қатаң түрде орындауға мүмкіндік берді. 1990 және 1994 жылдар аралығында 27 пайызға өскен жағдай мемлекеттердің әлеуметтік реформаны жүзеге асыруын жеделдетті. Алайда, әлеуметтік көмек алушылардың жұмыс істеуге көшуіне байланысты мемлекеттік бағдарламалардың жұмыс істеуге байланысты байланыстылығын төмендетуге ықпал еткенін байқау, саясаткерлердің арасында әлеуметтік көмек алушылардың жұмысқа орналасуына қолдауды арттырды. Либералды және консервативті партиялар отбасыларды мемлекеттік көмекке ауыстырып, жұмыс орындарына ауыстырудың маңыздылығы туралы келіскенмен, олар бұл мақсатқа қалай жету керектігі туралы келіспеді. Либералдылар әлеуметтік реформалар әлеуметтік көмекке ие аналардың көбірек жұмыс істеп, жоғары жалақымен отбасыларының өмір сүру деңгейін көтеруге көмектесетін оқыту мен жұмыс тәжірибесін алу мүмкіндіктерін кеңейтуі керек деп ойлады. Консерваторлар әлеуметтік-еңбек реформасы аналардан үлгілер жасап, аналардың өзін-өзі бағалауын және бақылау сезімін арттырып, отбасылық өмірге өнімді күнделікті тәртіп енгізу арқылы пайдалы болады деп мәлімдеді. Сонымен қатар, олар реформалар балалы болуды кейінге қалдыру туралы жасөспірімдер мен жас әйелдерге күшті хабар жіберіп, әлеуметтік қамсыздандыруға тәуелділікті жояды деп дәлелдеді. Либералдылар консервативтілердің реформасы қатты стресске ұшыраған ата-аналарды басып, көптеген отбасылардың кедейлігін арттырады және жас балаларды қауіпсіз емес және ынталандырмайтын бала күтімі жағдайларына мәжбүр етеді деп жауап берді. Сонымен қатар, олар әлеуметтік реформа ата-аналардың балаларының мінез-құлқын бақылау қабілетін төмендетеді деп мәлімдеді, бұл бала мен жасөспірімдердің жұмыс істеуінде қиындықтарға әкеледі. 1992 жылы президент сайлауына үміткер болған Билл Клинтон "біз білетіндей әлеуметтік көмекті тоқтатуға" уәде берді. Президент болған кезде Клинтон әлеуметтік салаға қатысты сарапшы және Гарвард университетінің профессоры Дэвид Элвудтың әлеуметтік реформа туралы ұсынысына қызығушылық танытты. Эллвуд әлеуметтік көмекті уақытша жүйеге айналдыруды қолдады. Ол отбасыларға шектеулі уақытқа көмек көрсетуді ұсынды, содан кейін алушыларға тұрақты жұмыс немесе жұмыс мүмкіндігі бағдарламасынан жалақы алу қажет болады. Конгресстегі әлеуметтік реформа туралы пікірталастар бес тақырыпқа бағытталған: және палата 256170 дауыспен әлеуметтік реформа туралы заңға, ресми түрде 1996 жылғы Жеке жауапкершілік пен жұмыс мүмкіндіктерін келісу туралы заң (PRWORA) деп танылды. Клинтон 1996 жылы 22 тамызда заңға қол қойды. PRWORA АФДК-ны TANF-пен алмастырды және федералды үкімет пен штаттардың талапқа сай болуын анықтап, мұқтаж отбасыларға көмек көрсету тәсілдерін түбегейлі өзгертті. 1997 жылға дейін федералды үкімет жалпы бағдарламаның талаптары мен нұсқауларын әзірледі, ал штаттар бағдарламаны басқарады және жәрдемақы алуға құқылылықты анықтайды. 1997 жылдан бастап штаттарға топтық гранттар берілді және олар өз бағдарламаларын әзірлейді және басқарады. Әлеуметтік қамсыздандыруға қол жеткізу және көмек мөлшері штаттар мен AFDC бойынша жергілікті жерлерге байланысты біршама өзгерді, себебі қажеттіліктердің мемлекеттік стандарттарының айырмашылығы және әлеуметтік көмекшілердің "тиісті үйлерді" бағалаудағы елеулі субъективтілігі. Алайда TANF бойынша әлеуметтік көмек алушылар тұратын жеріне байланысты мүлдем басқа бағдарламаларға қатысады, оларға әртүрлі әлеуметтік қызметтер және көмек көрсетуді жалғастыру үшін әртүрлі талаптар беріледі.

Ішке жүктеме

1996-2000 жылдар аралығында әлеуметтік көмек алушылар саны 6,5 миллионға, яғни 53% азайды. 2000 жылы істер саны 1969 жылдан бері болмағандай төмен болды, ал мемлекеттік көмекке ие адамдардың пайызы (3% -дан аз) бұрын-соңды болмағандай төмен болды. TANF бағдарламасын жүзеге асыру экономикалық өсім кезеңінде болғандықтан, TANF бағдарламасының талаптарына байланысты істердің санының қаншалықты төмендеуі туралы сұрақтар туындайды. Біріншіден, 1994 жылдан кейін, яғни ең көп іс қозғалған жылдан кейін, яғни TANF-тың күшіне енгенінен бұрын, іс жүгіру саны азая бастады, бұл TANF-тың іс жүгіру санының азаюына тек қана жауапты емес екенін көрсетеді. Зерттеулер көрсеткендей, әлеуметтік саясаттағы өзгерістер мен экономикалық өсім осы төмендеуге айтарлықтай әсер етті және жағдайлардың төмендеуінің үштен бір бөлігі TANF-қа тиесілі.

Жұмыс, табыс және кедейлік

TANF-тың басты мақсаттарының бірі - әлеуметтік көмек алушылардың жұмысын арттыру. Әлеуметтік реформадан кейінгі кезеңде жалғыз басты аналардың жұмыспен қамтылуы өсті. Балалы жалғыз басты аналар 1980-ші жылдар мен 1990-шы жылдардың ортасында жұмыс күшінде қатысу деңгейінде аз өзгерістер көрсетті, бірақ 1994 және 1999 жылдар аралығында олардың жұмыс күшінде қатысуы 10% -ға өсті. Әлеуметтік көмекке шыққандардың үштен екісі болашақта жұмыс істейтін болады деп есептелді. Әлеуметтік көмекке шыққандардың 20 пайызы жұмыс істемейді, жұбайы жоқ және мемлекеттік көмексіз. Көптеген аз табыс алатын жалғыз басты ата-аналардың еңбек нарығына қатысуы өскенмен, олардың табысы мен жалақысы төмен болды, ал олардың жұмыспен қамтылуы төмен жалақылы кәсіптер мен салаларға шоғырландырылды: жұмыс істейтін аз табыс алатын жалғыз басты ата-аналардың 78 пайызы төрт типтік төмен жалақылы кәсіпке шоғырландырылды: қызмет көрсету; әкімшілік қолдау және кеңсе; операторлар, фабрикаторлар және жұмысшылар; және сату және байланысты жұмыстар. ТӘКК алушылардың орташа табысы реформаның алғашқы жылдарында өскенмен, кейінгі кезеңде тұрақтанды; әлеуметтік көмек алушылар үшін олардың орташа табысы соңғы жылдары тұрақты немесе төмендеді. 1990 жылдары жалғыз басты аналар мен олардың отбасылары арасындағы кедейлік 1992 жылғы 35,4%-дан 2000 жылы 24,7%-ға дейін тез төмендеді, бұл жаңа тарихи төменгі деңгей. TANF талаптары 1996 жылдан бастап ақшалай жәрдемақы алатын адамдардың санының күрт төмендеуіне әкелді, бірақ осы уақыт ішінде ұлттық кедейлік деңгейінде аз өзгеріс болды. Төмендегі кестеде бұл сандар жылдық жұмыссыздық деңгейімен бірге көрсетілген. + Айлық TANF алушыларының орташа саны, АҚШ-тағы кедей отбасыларының пайызы және жұмыссыздық деңгейі ЖылАр айлық TANF алушыларының орташа саныКедейлік деңгейі (%) Жылдық жұмыссыздық деңгейі (%) 1996 12 320 970 11.0 5.4 1997 10 375 993 10.3 4.9 1998 8 347 136 10.0 4.5 1999 6 824, 347 9.3 4.2 2000 5 778 034 8.7 4.0 2001 5 359 180 9.2 4.7 2002 5 069, 010 9.6 5.8 2003 4 928 8 10.78 0 6.0 2004 4 748 115 10.2 2005 5 5 4 471 393 9.9 2006 5.1 4 166, 659 9.8 4.6 2007 3 895 407 9.8 4.5 2008 3 795 007 10.3 5.4 2009 4 154, 366 11.1 2010 8.1 375, 4.0 11.22 8.6 Ескерту: 1996 жыл бағдарламаның соңғы жылы болды және салыстыру үшін көрсетілген. Барлық сандар күнтізбелік жылдарға арналған. Отбасылар арасындағы кедейлік деңгейі ресми кедейлік деңгейінен өзгеше.

Неке және балалылық

Әлеуметтік реформаның басты қозғаушы күші некеден тыс балалардың көбеюі мен некеге тұрудың төмендеуі, әсіресе аз табыс алатын әйелдер арасында. 1996 жылғы заңнаманың негізгі мақсаттары некеден тыс бала тууды азайту және некелердің мөлшерін және тұрақтылығын арттыру болды. Алайда, TANF- тан кейінгі әсердің ұқсас талдауынан сәйкессіз нәтижелер байқалды. Ұлттық деңгейде, тек 0,4% аяқталған істерде неке әлеуметтік көмектен шығу себебі ретінде берілген. Басқаша айтқанда, салтбастылар салтбасты, ал үйленгендер үйленген. Оның бұл пікірін басқа зерттеулерге сәйкес түсіндіреді: реформадан кейін жалғызбасты әйелдер көбірек жұмыс істеуге мәжбүр болды, бұл олардың табысын арттырып, некеге тұру үшін тәуелсіздікке бас тартуға ынталандыруды азайтты, ал некеде тұрған әйелдер үшін реформадан кейін олар жалғызбасты болған кезде жұмыс істеуге тиіс сағаттар санының едәуір өсуі мүмкін, бұл ажырасуды ынталандырмайды. Неке мен ажырасудан басқа, әлеуметтік реформа некеден тыс бала туу мәселесіне де қатысты. TANF-тің арнайы ережелері некеден тыс бала тууды азайтуға бағытталған. Мысалы, TANF ақшалай бонустарды некеден тыс бала туу санының ең көп азаюымен және аборттардың көп болмауымен байланысты мемлекеттерге берді. Сондай-ақ, 18 жасқа толмаған, некеге тұрмаған, ата-анасымен бірге тұрмайтын жасөспірімдерге берілетін ақшалай жәрдемақыны жоюға да міндет қойылды. TANF штаттарға некеде тұрмаған баладан қосымша ақшалай жәрдемақы алу үшін отбасылық шек қоюға рұқсат берді. 1994 - 1999 жылдар аралығында 15 - 17 жастағылардың некеге тұрмай балалы болуы 20 пайызға, ал 18 - 19 жастағылардың 10 пайызға азайды. Отбасылық шектеулер аборттардың көбеюіне әкеліп соғады деген қауіп осы кезеңде аборттардың саны мен мөлшерінің төмендеуімен жойылды.

Балалардың әл-ауқаты

Қауіпсіздік реформасын жақтаушылар аналардың жұмыспен қамтылуына жәрдемдесу балалардың танымдық және эмоционалдық дамуын арттырады деп дәлелдеді. Олардың пікірінше, жұмыс істейтін ана балаларына жақсы үлгі көрсетеді. Қарсыласқандар әйелдердің төмен жалақымен жұмыс істеуін талап ету аналарға қосымша стресс әкеледі, балаларға арналған сапалы уақытты азайтады және табысты көлік және бала күтімі сияқты жұмыспен байланысты шығындарға аударады деп дәлелдеді. Тағы бір зерттеуде әлеуметтік реформаның білім беру жетістіктері мен ұмтылыстарына, сондай-ақ әлеуметтік мінез-құлыққа (яғни ұстаздардың сәйкестігін және өзін-өзі бақылауын, құзыреттілігін және сезімталдығын бағалау) үлкен және маңызды әсері байқалды. Оң әсерлер көбінесе бала күтімі мен мектептен кейінгі бағдарламалардың сапасына байланысты болды, олар әлеуметтік көмектен осы алушылар үшін жұмыс істеуге ауысты. Тағы бір зерттеуде анасының көмегін басқа бейресми көмектің орнына беру кішкентай балалардың жетістіктерінің айтарлықтай төмендеуіне әкелгені анықталды. Керексіз артықшылықтары бар бағдарламада, Kalili және басқалар. (2002) ананың жұмысы (аптасына айлар мен сағаттармен өлшенеді) балалардың антиәлеуметтік мінез-құлқына, уайым-қайғылы мінез-құлқына немесе оң мінез-құлқына аз әсер еткенін анықтады. Олар балалардың мұндай өзгерістерден зардап шеккеніне ешқандай дәлел таппайды; егер бірдеңе болса, олардың аналары балаларының мінез-құлқы жақсырақ және психикалық денсаулығы жақсырақ екенін айтады. Көптеген басылымдардың қорытындыларын жинақтап, Голден (2005) балалардың даму тәуекелін, оның ішінде денсаулық жағдайы, мінез-құлық немесе эмоционалдық проблемалар, мектептен шығарылу және сабақтан тыс іс-шараларға қатысудың жоқтығын қарастырған кезде балалардың нәтижелері негізінен өзгермеген деген қорытындыға келді. Оның айтуынша, көптеген адамдардың қорқынышына қарамастан, әлеуметтік реформалар мен ата-аналардың жұмысының артуы балалардың жалпы әл-ауқатын төмендетпеді. Көңіл-күйі нашар және елеусіз қалған балалар балаларды қорғау жүйесіне кірмей қалды. Алайда, ата-аналардың табысының өсуі мен балалардың кедейлігін төмендетуі балалардың өмір сүру деңгейін жақсартпады.

Ананың әл-ауқаты

ТАҚҚ-тың күшіне енгеннен кейін қамқорлық аналарының материалдық және экономикалық әл-ауқаты сансыз зерттеулердің тақырыбы болғанымен, олардың психикалық және физикалық әл-ауқаты аз көңіл бөлді. Соңғысы бойынша жүргізілген зерттеулер әлеуметтік көмек алушылар жалпы халыққа қарағанда психикалық және физикалық проблемалармен жиі кездеседі. Осындай проблемалар, соның ішінде депрессия, алаңдаушылық, посттравматикалық стресс және тұрмыстық зорлық-зомбылық, әлеуметтік көмек алушыларға жұмысқа орналасуға кедергілер көп және жұмыс талаптары мен басқа да TANF ережелерін сақтамағаны үшін әлеуметтік санкциялар қаупі көп. Сонымен қатар, олар әлеуметтік жағынан оқшауланудан және депрессияға аз бейім болады. Алайда, сол уақытта көптеген әйелдер жұмыс пен отбасылық міндеттерді теңестіруге тырысып, стресс пен шаршауды сезінді.

Әкелік қамқорлық

Бағдарламаға кіретін жалғыз басты әкелер үшін жалғыз басты аналарға қарағанда жұмыспен қамтудың аз пайызы бар, бірақ бағдарламадағы уақытында айлықақының өсуі едәуір. 2020 жылдың маусым айындағы жағдай бойынша ТАҚҚ-қа қатысатын бір ата-аналы отбасылардың саны 432 644 адамды құрайды.

Қайта рұқсат беру

1997 жылы шілдеде қабылданған TANF 2002 жылы Конгрессте қайтадан рұқсат етілді. Алайда, Конгресс келесі бірнеше жыл ішінде келісімге келе алмады, нәтижесінде бағдарламаны қаржыландыруды жалғастыру үшін бірнеше ұзартулар берілді. 2005 жылғы Дефицитті азайту туралы заңға сәйкес TANF қайтадан рұқсат етілді. DRA бастапқы TANF бағдарламасына бірнеше өзгерістер енгізді. Ол жұмысқа қатысу деңгейін арттырды, әлеуметтік көмек алушылардың жұмыс талаптарымен байланысты үлесін арттырды, жұмыс ретінде саналатын іс-әрекеттерді шектеді, белгілі бір жұмыс әрекеттерін орындауға жұмсалатын уақытты белгіледі және мемлекеттерден әрбір ересек алушыға арналған іс-әрекеттерді тексеруді талап етті. 2009 жылдың ақпан айында 2009 жылғы американдық қалпына келтіру және қайта инвестициялау туралы заңның (ARRA) бөлігі ретінде Конгресс жаңа TANF Төтенше қорын (TANF EF) құрды, ол 5 миллиард долларға қаржыландырылды және 2009 және 2010 қаржы жылдары үшін штаттар, аумақтар мен тайпаларға қол жетімді болды. Түпнұсқа TANF заңы мемлекеттік МӘМ шығыстарының жоғары деңгейіне негізделген қосымша қаражатты тартуға мүмкіндік беретін экономикалық триггерлерді қанағаттандыратын мемлекеттерге 2 миллиард долларға қаржыландырылатын Төтенше қорды (CF) қарастырды. Бұл қор 2010 қаржы жылында аяқталады деп күтілді (және аяқталды). 2009 немесе 2010 қаржы жылдарында 2007 немесе 2008 қаржы жылдарына қарағанда TANF төтенше жағдайлар қоры TANF-қа байланысты шығыстардың үш санатында шығындарды ұлғайту үшін қаржыландырудың 80 пайызын қамтамасыз етті. Талап етілетін шығыстардың үш санаты негізгі көмек, қысқа мерзімді қайталанбайтын жәрдемақылар және субсидияланған жұмыспен қамту болды. Үшінші санатта көрсетілген субсидиялы жұмыспен қамту, ұлттық тақырыптарға айналды, өйткені мемлекеттер қаржыландыру арқылы шамамен 250,000 ересектер мен жастардың жұмыс орындарын құрды. Алайда бағдарламаның мерзімі 2010 жылдың 30 қыркүйегінде аяқталды, әр мемлекет ARRA бөлген 5 миллиард доллардың бәрін алып тастады. TANF қайтадан 2010 жылы қайтадан рұқсат етілуі тиіс еді. Алайда, Конгресс бағдарламаны қайтадан рұқсат ету туралы заңға жұмыс істемеді, оның орнына олар TANF блокты грантын 2011 жылдың 30 қыркүйегіне дейін, талаптарды шешу туралы заңның бөлігі ретінде ұзартты. Осы кезеңде Конгресс бағдарламаны қайтадан бекітпей, 2011 жылдың 31 желтоқсанына дейін үш айға ұзартты.

Сын

Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер министрлігінің көмекші хатшысы Питер Эдельман, Клинтонның "Билл Клинтонның ең жаман ісі" деп атаған "Жеке жауапкершілік және жұмыс мүмкіндіктері туралы" заңға қол қоюына наразылық білдіріп, Клинтон әкімшілігінен кетті. Эдельманның айтуынша, 1996 жылғы әлеуметтік реформа заңдары қауіпсіздік желісін жойды. Ол кедейлікті арттырды, жалғыз басты аналардың табысын төмендетті, әлеуметтік көмектен айырылған адамдарды баспанасыздардың үйіне орналастырды, және мемлекеттерге әлеуметтік көмекті толығымен жоюға еркіндік берді. Бұл аналар мен балаларды әлеуметтік көмекке жұмысқа ауыстырды, бірақ олардың көбі өмір сүру үшін жеткілікті ақша таба алмайды. Олардың көбі әлеуметтік көмек алудан бас тартты, себебі олар кездесуге келмеді, кездесуге жету үшін көліктері болмаған немесе кездесу туралы хабардар болмады, деді Эдельман. Тәнтігерлер кейіннен Клинтон әкімшілігінің кезінде экономика өркендеп келе жатқан кезде TANF табысты болды, бірақ экономиканың құлдырауы кезінде жұмыс орындары болмаған кезде, әсіресе 2007-2008 қаржы дағдарысы кезінде, әсіресе TANF-тің өмір бойына қойылған шектеулері жеткеннен кейін кедейлерді қолдамады.