Кіріспе

Ұлыбританиядағы жұмысқа орналастыру бағдарламасы

Блэр үкіметі енгізген үкіметтік саясат.

«Жаңа келісім» (2009 жылдың қазанынан бастап «Икемді жаңа келісім» деп аталды) – 1998 жылы Ұлыбританияда жаңа лейбористік үкімет енгізген жұмысқа орналастыру бағдарламасы. Ол бастапқыда жекешелендірілген коммуналдық компаниялардан түскен 5 миллиард фунт стерлингтік бір реттік салықтан қаржыландырылды. Бағдарламаның мақсаты – оқыту, субсидияланған жұмыс және ерікті еңбек арқылы жұмыссыздықты азайту болды. 2001 жылы «Жаңа келісімге» жұмсалған қаражат 1,3 миллиард фунт стерлингті құрады. «Жаңа келісім» жаңа лейборизмнің маңызды тірегі болды және негізінен ЛСЕ профессоры Ричард Лейард жасады, кейін ол Лейбористтер партиясынан Лордтар палатасының мүшесі атанды. Бұл бағдарлама Лейард өмірінің көп бөлігін зерттеген Швециядағы ұқсас жұмыс үлгілеріне негізделген.

Мақсаты

Жаңа келісімнің ерекшелігі – «қайталанған жұмыстан бас тартқан» адамдарға берілетін жәрдемақыны тоқтату құқығы болды. Ұлыбританиядағы «Workfare» бағдарламасы 1986 жылға дейін, белгілі бір мерзім өткен соң жұмыс іздеушілер үшін міндетті «Қайта бастау» әңгімелеріне және осымен қатар, «шарттардың» енгізілуіне, олардың бұзылуы жағдайында «санкциялар» қолданылуына дейін жетеді. «Жаңа келісім» Джон Мейджордың үкіметінің бұрынғы «Жұмыс жобасы» бағдарламасын алмастырды, ол 90-жылдардың басында іске қосылған болатын. 1999 жылы тағы бір жоба енгізілді – «Жұмыс істейтін отбасыларға салық жеңілдігі», бұл төмен кірісті жұмысшыларды жұмыс істеуге және оны жалғастыруға ынталандыру мақсатындағы салық жеңілдігі жүйесі еді. Йорк университетінің экономика факультетінің профессоры Ричард Бодри 2002 жылы жарияланған «Workfare and Welfare: Britain’s New Deal» (8-9 беттер) еңбегінде «Жаңа келісім» реформаларын былай анықтады: «Жаңа келісім реформалары барлық жәрдемақы алушыларға әлеуметтік көмекті реформалауды уәделейді».

Жаңа келісім бағдарламалары

Бастапқыда жұмыссыз жастарды (18-24 жас аралығындағылар) нысанаға алғанмен, "Жаңа келісім" бағдарламалары кейіннен басқа топтарға да бағытталды. Олар:

• Жастарға арналған "Жаңа келісім" (NDYP) "Жаңа келісім" қаржыландыруының ең көп бөлігін алды (2002 жылға дейін 3,15 миллиард фунт стерлинг). Бұл бағдарлама 6 ай немесе одан ұзақ уақыттан бері жұмыссыз жүрген 18-24 жастағы жастарға бағытталған.
• "Жаңа келісім 25+" 18 ай немесе одан ұзақ уақыттан бері жұмыссыз жүрген 25 жастан асқандарды нысанаға алды. 2002 жылға дейін 350 миллион фунт стерлинг қаржыландыруға бөлінді.
• "Жалғыз ата-аналарға арналған жаңа келісім" мектеп жасындағы балалары бар жалғыз ата-аналарға бағытталды. Бағдарламаға тікелей 200 миллион фунт стерлинг бөлінді, бала күтіміне арналған қосымша көмек осы сомаға кірмейді.
• Мүгедектерге арналған "Жаңа келісім" мүгедектік және осыған ұқсас жәрдемақы алатын мүгедектерді нысанаға алды. 2002 жылға дейін бағдарламаға 200 миллион фунт стерлинг бюджеттелді (Пек, “Workfare” 304-305 беттер). Бұл 2008 жылы Браун үкіметі енгізген және Atos Healthcare басқаратын "Жұмысқа қабілеттілігін бағалау" жүйесімен алмастырылды.
• "Жаңа келісім 50+" 50 жасқа толған және одан асқандарды нысанаға алды.
• "Музыканттарға арналған жаңа келісім" – жұмыссыз музыканттарға бағытталған, көпке танылмаған бағдарлама болды.

Сотқа жіберу тәртібі

Жаңа лейбористік үкіметтің ең басты басымдығы NDYP болды, ол басқа топтармен бірге жаңа келісімдер реформаларын жүзеге асыру үшін пилоттық кезең болды. NDYP алғашқы міндетті "консультация сессиясымен" басталды, ол "Gateway" деп аталды және жұмыс іздеу және сұхбат дағдыларын жақсартуға бағытталған. Бұл оқытуды a4e сияқты жұмыспен қамтамасыз ету индустриясының үшінші тарап ұйымы, CSV сияқты мемлекеттік емес ұйым немесе YMCA Training сияқты қайырымдылық ұйымы ұсынды. Егер жұмыс іздеу әлі де сәтсіз аяқталса, жұмыс іздеу жәрдемақысын алуын жалғастыру үшін төрт нұсқаның бірін таңдау қажет болды:

• Аптасына 60 фунт стерлингтік субсидияланған жұмыс орны, 6 айға дейін; қатысушыларға 750 фунт стерлингтік оқу жәрдемақысы да қолжетімді болды. Бұл жұмыстар үшін жалақы төленбеді. • 12 айға дейінгі толық уақытты білім беру және оқыту. • "Қоғамдық жұмыс тобы" деп аталатын ерікті сектордағы жұмыс: қатысушыларға JSA және 15 фунт стерлингтік оқу жәрдемақысы төленді. • Экологиялық жұмыс тобымен жұмыс істеу. (DWP веб-сайты; Peck, “Workfare” 304; Glyn 53)

JSA талап ету құқығын сақтап қалу үшін төрт нұсқаның біріне қатысу міндетті болды, қатысудан бас тарту "санкцияларға" – JSA төлемін тоқтатуға және талапкердің "санкциялардың" нәтижесін шешетін "шешім қабылдаушыға" жолдануына әкелді.

Икемді жаңа келісім

2009 жылдың қазан айында "Икемді жаңа келісім" деп аталатын жаңа схема енгізілді, оның мақсаты он жылдан астам уақыттан бері қолданылып келе жатқан бағдарламаны қайта жаңарту еді. 2010 жылғы мамырдағы жалпы сайлаудан кейін консерваторлар бастаған коалициялық үкімет құрылғаннан кейін, Тори министрі Крис Грейлинг сол жылдың қазан айында Жаңа келісімнің тоқтатылғанын жариялады. Грейлингтің сөзіне қарағанда, бұл схема бір жұмыс орнына 31 000 фунт стерлингтен астам шығын әкелді. Бұл көрсеткіш сол кезде дұрыс болғанымен, жобаның бастапқы шығындары жоғары болды, ал нәтижелер кейінге қалды; тағы 11 ай берілгенде, бір адамға шаққандағы шығын көрсетілген соманың шамамен жартысына дейін төмендеген болар еді. Жаңа келісім 2011 жылдың жазында коалициялық үкіметтің Бірыңғай жұмыс бағдарламасымен алмастырылды.

Жұмыс істеу үшін қадамдар

Steps to Work Солтүстік Ирландияда New Deal бағдарламасын алмастырды және қазірге дейін қолданыста. Оны Жұмыспен қамту және оқу департаменті Жұмыс және әлеуметтік жәрдемақы кеңсесі арқылы басқарады. Steps to Work 2008 жылы қолданысқа енді және New Deal бағдарламасымен салыстырғанда көбінесе бірдей шараларды қамтиды, бірақ департамент төлемдері енді бұрынғыдан гөрі жұмыспен қамту нәтижелеріне басымдық береді, демек жұмысқа орналастырумен айналысатын үшінші тараптарға төленетін сома да артқан.

Сындар

Сыншылар қатысушылар бағдарламалардың мәнін түсінбеді және бағдарламалар қатысушыларды жұмысқа дайындау үшін жеткілікті нәтиже бермеді деп айтады.