Кіріспе
XVIII династияның ежелгі египеттік әйелі Түйя (кейде Туйю, Туйю, Туя, Тжюю немесе Тую деп транслитерацияланады) - патшайым Тийенің анасы және Юяның әйелі. Ол - Ахенатонның әжесі, ал Тутанхамонның шөбересі.
Thuya (sometimes transliterated as Touiyou, Thuiu, Tuya, Tjuyu or Thuyu) was an Egyptian noblewoman and the mother of queen Tiye, and the wife of Yuya. She is the grandmother of Akhenaten, and great grandmother of Tutankhamun.
Өмірбаян
Туя патшайым Ахмоз Нефертариның ұрпағы деп саналады және ол ежелгі Египеттің өріліп жатқан діні мен үкіметінде көптеген ресми лауазымдарды атқарды. Ол көптеген діни культтарға қатысты; оның лауазымдарына «Хатордың әншісі» және Амун мен Миннің «ойын-сауықшыларының басшысы» кірді. Ол сонымен қатар Ахмин құдайы Миннің және Теб құдайы Амунның харемдерінің басқарушысы қызметін де атқарды. Ол XVIII династияның ықпалды сарайлық Юяға үйленді. Ол шамамен б.з.д. 1375 жылы 50-ге жуық жасында қайтыс болған деп есептеледі.
Балалар
Юя мен Тюяның Тие есімді қызы болды, ол перғауын Аменхотеп III-нің Ұлы патша әйелі атанды. Ұлы патша әйелі – египеттік діни лауазымдардың ең жоғарысы болып саналды, ол ресми мәлімдемелер мен қасиетті рәсімдерде перғауынмен бірге қызмет етті. Юя мен Тюяның Анен есімді ұлы да болды, ол Төменгі Египеттің канцлері, Амонның екінші пайғамбары, Гелиополис қаласының діни жұмыскері және құдайлық әке деген лауазымдарды иеленді. Олар Тутанхамон қайтыс болғаннан кейін перғауын болған Ахнатон тұсында қызмет еткен египеттік сарайдың адамы Айдың да әке-шешесі болуы мүмкін. Дегенмен, Юя мен Айдың туысқандығын дәлелдейтін нақты мәліметтер жоқ, бірақ екеуі де Ахмим қаласынан шыққандығы белгілі.
Қабір
Тхьюя күйеуі Юямен бірге Патшалар сарқырамасындағы KV46 қабірінде жерленді, онда олардың көп бөлігі сақталған жерлеу орны 1905 жылы табылған. Бұл, Тхьюяның шөбересі Тутанхамонның қабірінен бұрын сарқырамада табылған ең жақсы сақталған қабір болды. Қабірді америкалық миллионер Теодор М. Дэвистің тапсырмасымен археолог Джеймс Куибелл басқарған жұмысшылар тобы тапты. Көне қарақшылар оның табыттары мен мумиясына қол жеткізу үшін оны ішінара бөлшектеді, қақпағы мен бір ұзын жағын қабірдің екінші жағындағы төсекке қойды, ал екінші ұзын жағы оңтүстік қабырғаға сүйеніп тұрды. Оның сыртқы алтынды антропоидтық табыты алынып тасталды, қақпағы төсектің үстіне қойылды, ал құмыра қабірдің алыс бұрышына қойылды; екінші (ішкі) табытының қақпағы, сондай-ақ алтынды, алынып тасталды және бір жағына қойылды, бірақ құмыра мен оның мумиясы саркофагтың ішінде қалды. Куибеллдің пікірінше, бұл қарақшылардың осы табыттың қақпағын алуда қиындыққа тап болғандықтан болған. Бір кезде оның оралған мумиясын жауып тұрған мумияның жолақтары бөлменің арғы жағындағы сақтау ыдыстарының үстінен табылған. Оның аузы мен жұтқыншағына бальзамдау материалдары салынған. Өлген кезде оның тістері нашар күйде болды, тіс тістері жоқ еді. Бұрынғы рентгендік зерттеулерде қатты тозу мен абсцесстер анықталды. Сканилеу оның 25 градус бұрышты кобб бұрышымен жеңіл сколиозға шалдыққан екенін көрсетті. Өлімнің себебі анықталмады.