Кіріспе

Wolof мифологиясындағы табиғаттан тыс күштер Yumboes – Батыс Африкадағы Сенегалдың Wolof (көбінесе Lebou) халқының мифологиясындағы табиғаттан тыс күштер. Олардың тағы бір атауы – Бахна Рахна, сөзбе-сөз "жақсы адамдар" деген мағынаны білдіреді.

Сипаттама

Юмбо – өлгендердің рухтары, африкалық сенімдердегі көптеген табиғаттан тыс жандар сияқты, олар да толығымен інжу-маржан тәрізді ақ түсті болады. Кейде олардың күміс шашы бар делінеді. Олардың бойы шамамен екі футқа жетеді. Юмболар Папс төбелерінің астында тұрады және ай жарығында билеуге шығады. Олар үлкен үстелдерде той жасап, қол-аяқтары ғана көрінетін қызметшілерге қызмет көрсетеді. Юмболар жүгері (адамдардан ұрлап алатын) және балық (өздері аулайтын) жейді. Олар жергілікті тұрғындарды да, шетелдіктерді де тойларына шақырады.

Өмірбаян

Юмбо туралы аңыздардың жалғыз белгілі көзі – Томас Кейттлидің «Фейри мифологиясы» кітабы. Кейттли осы әңгімені бала кезінде Сенегал жағалауындағы Гори аралында тұрған әйелден алған. Ол бұл туралы волаф қызметшісінен естіген. Кейттли юмболардың еуропалық феяларға (қыз-келіншектерге) ұқсастығын атап өткен. Халық мәдениетінде, «Поттерморда» юмболар африкалық үй перілері және Сенегалдың ұлттық квиддич командасының талисманы ретінде бейнеленген. «Knightmare» телесериалы негізінде жазылған ойын кітаптарының бірінде юмболар қатыгез, ет жейтін жаратылыстар ретінде суреттелген. Олардың аралына қонса, олар ойыншыға шабуылдайды. Нигериялық-уэльстік жазушы Наташа Боуэннің 2021 жылғы «Теңіз терісі» романында юмболар көмекші феялар ретінде пайда болады. 2021 жылы урхобо жазушысы Ерху Коме жазған «Көрмеу – гүл емес» атты бizarro повестінде юмболар Дхарма/Купид ұйымын басқаруға көмектесетін кішкентай жаратылыстар болып келеді.