Сильвестр Франсуа Лакруа: Француз математигінің өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Француз математигі (1765–1843)

Сильвестр Франсуа Лакруа (28 сәуір 1765 – 24 мамыр 1843) – француз математигі.

Өмір

Ол Парижде дүниеге келді және кедей отбасында өсті, бірақ олар ұлына жақсы білім беруге қарамастан мүмкіндік алды. Лакруаның математикаға қатысты жолы Робинзон Крузо романымен басталды. Бұл оған теңізге және осымен байланысты кеме жүргізуге қызығушылық тудырды. Содан кейін геометрия оның назарын аударды, ал математиканың қалған бөлігі де соңынан ерді. Ол Париж университетінің Колледж Мазайнде Антуан Рене Модуиттен және Жозеф Франсуа Мариден курстар алды. 1779 жылы ол Пьер Шарль Ле Моньеден айдың бірнеше байқауларын алды және ай теориясының айнымалыларын есептеуге кірісті. Келесі жылы ол Гаспар Монждың бірнеше лекцияларын тыңдады. 1782 жылы, 17 жасында, ол Рошфордағы Эколь де Гарде де ла Маринде математика оқытушысы болды. Монж 1795 жылға дейін студенттерді тексеруші және Лакруаның жетекшісі болды. Парижге оралғаннан кейін Кондорсе Лакруаны Париж лицейінде джентльмендерге нұсқаушы ретінде жұмысқа алды. 1787 жылы ол Париждегі Корольдік әскери мектепте сабақ беруді бастады және Мари Николь Софи Аркамбалға үйленді. Бесансон қаласында, 1788 жылдан бастап, ол Пьер Симон Лапластың бақылауымен Корольдік артиллерия мектебінде сабақ берді. Бесансондағы қызметі 1793 жылға дейін жалғасты, содан кейін Лакруа Парижге оралды. Бұл ең жақсы және ең қиын заман болды: Лавуазье "жаңа химия" бойынша зерттеуді ашты, осы тақырыпты Лакруа Жан Анри Хасенфратцпен бірге зерттеді. Ол сондай-ақ өзінің жарияланымдарын ұсынатын журналмен қамтамасыз еткен Societe Philomatique de Paris-ке қосылды. Екінші жағынан, Париж террордың ықпалында болды. 1794 жылы Лакруа Ұлттық білім беру жөніндегі атқару комитетінің директоры болды. Осы лауазымда ол École Normale және Écoles Centrales жүйесін қолдады. 1795 жылы ол École Centrale des Quatres Nations-те сабақ берді. "Дифференциалдық және интегралдық есептеу туралы трактаттың" бірінші томы 1797 жылы жарық көрді. Лежандр болжамдағандай, ол "әдістерін таңдау, олардың жалпылығы және дәлелдерінің қатаңдығы арқасында көзге түседі". Кейіннен Айвор Граттан Гиннесс байқады: 1812 жылы Бэббидж Дифференциалдық және интегралдық есептеуді аудару үшін Аналитикалық қоғамды құрды, ал кітап 1816 жылы Джордж Пикокпен ағылшын тіліне аударылды. Ол 1843 жылдың 24 мамырында Парижде қайтыс болды. Айдың бетіндегі Лакруа кратері оның құрметіне аталды.

He was born in Paris, and was raised in a poor family who still managed to obtain a good education for their son. Lacroix's path to mathematics started with the novel Robinson Crusoe. That gave him an interest in sailing and thus navigation too. At that point geometry captured his interest and the rest of mathematics followed. He had courses with Antoine René Mauduit at College Royale de France and Joseph Francois Marie at Collége Mazaine of University of Paris. In 1779 he obtained some lunar observations of Pierre Charles Le Monnier and began to calculate the variables of lunar theory. The next year he followed some lectures of Gaspard Monge. In 1782 at the age of 17 he became an instructor in mathematics at the École de Gardes de la Marine in Rochefort. Monge was the students' examiner and Lacroix's supervisor there until 1795. Returning to Paris, Condorcet hired Lacroix to fill in for him as instructor of gentlemen at a Paris lycée. In 1787 he began to teach at École Royale Militaire de Paris and he married Marie Nicole Sophie Arcambal. In Besançon, from 1788, he taught courses at the École Royale d'Artillerie under examiner Pierre Simon Laplace. The posting in Besançon lasted until 1793 when Lacroix returned to Paris. It was the best of times and the worst of times: Lavoisier had opened inquiry into "new chemistry", a subject Lacroix studied with Jean Henri Hassenfratz. He also joined Societe Philomatique de Paris which provided a journal in which to communicate his findings. On the other hand, Paris was in the grip of the Reign of Terror. In 1794 Lacroix became director of the Executive Committee for Public Instruction. In this position he promoted École Normale and the system of Écoles Centrales. In 1795 he taught at École Centrale des Quatres Nations. The first volume Traité du Calcul Différentiel et du Calcul Intégral was published in 1797. Legendre predicted that it "will make itself conspicuous by the choice of methods, their generality, and the rigor of the demonstrations." In hindsight Ivor Grattan Guinness observed:

In 1812, Babbage set up The Analytical Society for the translation of Differential and Integral Calculus and the book was translated into English in 1816 by George Peacock. He died on 24 May 1843 in Paris. Lacroix crater on the Moon was named for him.

Жарияланымдар

Дифференциалдық және интегралдық есептеулер туралы трактат, Курсье, Париж, 1797–1800 жж. 1797: Бірінші том, Интернет мұрағатынан сілтеме. 1798: Екінші том, Интернет мұрағатынан сілтеме. 1800: 3-том: Айырмалар және қатарлар туралы трактат, Интернет мұрағатынан сілтеме. 1802: Дифференциалдық және интегралдық есептеулердің элементар трактаты, HathiTrust-тан сілтеме. Бірнеше рет қайта қаралып, қайта басылды; 9-шы басылымы 1881 жылы жарық көрді. 1804: Алгебра элементтеріне қосымша, Төрт Ұлттың Орталық Мектебі үшін, Курсье, Париж, 5-ші басылым (1825), Интернет мұрағатынан сілтеме. 1814: Төрт Ұлттың Орталық Мектебі үшін Геометрия элементтері, 10-шы басылым, Hathi Trust сілтемесі. 1816: Ықтималдықтарды есептеудің элементар трактаты, Париж, Малет Башельер, HathiTrust-тан сілтеме. 1816: Оқу туралы эсселер, жалпы және математиканы ерекше атап айтқанда, Интернет мұрағатынан сілтеме.