Кіріспе

Мивок халқының Амадор округінде, Калифорния штатында федералды түрде танылған тайпасы. 2010 жылғы халық санауы бойынша халық саны 5 адамды құрады.

Үкімет

Ион тобы Калифорния штатының Плимут қаласынан қызмет көрсетеді.

Тарих

Мивок халқы Сакраменто және Сан-Хоакин өзендері бойындағы жүзден астам ауылдарда, сондай-ақ Сан-Франциско шығанағының солтүстігінде және Сьерра-Невада тауларының етегіне дейін шығысқа қарай қоныстанды. Ион Мивок ауызша тарихында тайпа Калифорнияның Ион қаласының оңтүстігіндегі Буэна Виста шыңдарынан пайда болғандығы айтылады, бұл Сакраменто аңғары сумен жабылған кезде болған. Джон Саттер 1839 жылы бекінісін салып, үндістерді құлдыққа салуын жалғастырды. Ол Ионе аймағына шабуыл жасады. 1848-50 жылдардағы Калифорния алтын асығы аймаққа беймәлім адамдардың көптеп келуіне әкелді. 2015 жылы екі сот ісі Ион Мивок тайпасының пайдасына шешілді, бұл 228,04 акр жерді беру процесін жүзеге асыруға мүмкіндік берді.

Тіл

Мивок халқы Солтүстік және Орталық Калифорнияның кең аумақтарында мыңдаған жылдар бойы бейбіт өмір сүрді. Бастапқыда олар үш негізгі топтан тұрды: Сьерра-Мивок, Көлді Мивок және Жағалау Мивок. Олардың ата-бабаларының дәстүрлі жерлері Сьерра-Невада етегі мен Орталық Калифорнияны қамтыды. Олардың сөйлеген тілдері Нисеан тілі деп жіктеледі. Солтүстік Мивок және Жазық Мивок тілдері Пениут тілдер отбасына жатқызылған. Олардың көпшілігі бүгінде Орталық Калифорниядағы "Ранчерияларда" – резервацияларға ұқсас жерлерде тұрады. Дегенмен, кейбіреулері Ранчерияларда емес, басқа тайпалардың өкілдері бар тайпааралық қауымдастықтарда, ал енді біреулері Солтүстік Калифорния қалаларында тұрады. Бүгінде Мивок халқы ағылшын тілінде сөйлейді, бірақ бұрын олар "Мивок тілінде" – сонымен қатар Мокелумна деп те аталатын тілде сөйлеген. Кейбір қарттар әлі де сол тілдің сөздерін есінде сақтайды, ал жастар өз ана тілін қайта үйренуге және сөйлеуге қызығушылық танытуда. Алайда, жалпы алғанда, бұл тіл құрып кету қаупінде.

Мәдениет және экономика

Дәстүр бойынша, әр Мивок тайпасын басқарған, әдетте, ер адам болып келген. Кейбір тайпаларда басшылық мұрагерлікпен беріліп, ал басқа тайпалардағы ақсақалдар алдыңғы басшыны таңдаған. Мивоктар аңшы, жинақшы және балықшы болып күн көріскен. Олардың тағамына шұбат, торт және нан сияқты түрлі тағамдар дайындалатын емен бұршақтары кірген. Олар бұғы, қара аю, қалақай, құс және қоян, балық немесе бөдене сияқты ұсақ жануарларды аулаған. Сонымен қатар, олар бақша жаңғағы, жидек, саңырауқұлақ және басқа да жасыл шөптер сияқты көптеген тағамдарды жинаған. Олардың қаруларына найза, арқан, пышақ, тоқпақ және садақ-жебе жатқан. Дәстүрлі киімдеріне шөп немесе ағаш қабығынан тоқылған шалбар, жануар терісінен жасалған киімдер, қыс мезгілінде ерлерге арналған белдік және әйелдерге арналған иыққа жабуға арналған киімдер кірген. Әйелдер ысталған талдан жасалған алдыңғы және артқы алжапқыштар киген, ал олардың көйлектері әдетте тізеге дейін жететін, әшекейлермен, мақтаныштармен, қабықшалармен және қауырсынмен безендірілген. Ерлер сияқты, олар да қыста тері шапан киген, ал суық ауа райында екі жыныс та мокасин киген, егер ауа райы жылы болса, ерлер жалаң аяқ жүрген. Салтанатты киімдерге ең ұзын және ең тар қауырсын қауырсындарынан жасалған бас киімдер кірген. Түстері қою қызыл немесе сары болған, және олар қоңыр қауырсынмен тігіліп, артқы жағынан байланатын бас киім жасаған. Олар денелерін де әшекейлеген, көбінесе құлақтары мен мұрындарына әшекейлер таққан. Олар татуировка жасауды да меңгерген, ақ бояуды әктастан, ал қара бояуды көмірден жасаған. Нәтижесінде, бетке және денеге горизонталь сызықтармен бояу жағылған. Бұл татуировкалар мен дене әшекейлері Мивок тайпасын ерекше және есімді еткен. Бұрын Мивоктар жерге қазылған ағаш бағаналардан жасалған конус тәрізді үйлерде тұрған. Бұл үйлердің қабырғалары тоқылған шыбықтармен жабылған және жылуды сақтау үшін үстіне топырақ себілген. Бүгінде олар заманауи үйлерде және пәтерлерде тұрады. Мивок балалары бұрын көп жұмыс істеп, ойнауға аз уақыттары болған. Бүгінде олар әкелерімен бірге аң аулауға немесе балық аулауға жиі барады. Ал бұрын бос уақытта "Шинни" ойыны танымал болған. Бұл регби және лакросс сияқты спорттық ойын. Кішкентай балалар "сапыру тастары" ойынын ойнаған, ол "жұмыр тастар" ойынына ұқсас. Мивок қыздары да бүгінгі қыздар сияқты қуыршақтармен ойнаған. Олардың мәдениеті қасиетті рәсімдерімен және сенімдерімен тығыз байланысты. Олар әдетте рухани күштерге дұға жасап, алғыс айтқан. Олар әлемдегі барлық нәрсеге – өсімдіктерге, жануарларға, тастарға және ағаштарға рухани күш берілгенін сенген. Сондықтан олар қажетін ғана алып, қасиетті жерлерінен ештеңе ысырап еткісі келмеген. Олар жануарларға құрметпен қараған және оны жануарларды еліктеу билері мен жануарлар мен олардың халқының байланысы туралы мифтік әңгімелер арқылы көрсеткен. Би олар үшін өте маңызды болған, және олар оны көптеген жағдайларда орындаған: алғыс айту, мерекелеу кезінде, сондай-ақ науқастарды емдеу және өлгендерге дұға жасау үшін. Олардың музыкалық аспаптарына саңырауқұлақ сыбызғылары, барабандар, құбырлар, сыбызғылар және шырқайтын аспаптар кірген. Экономикалық жағынан, жағалау және көл Мивоктары ұлу шелгілерін пайдаланған. Олар батысқа барып, ұлулар мен балдырлар сияқты теңізден алынған заттарды жинаған.