Кіріспе

Салия немесе Салияр – Оңтүстік Үндістанның индуист кастасы. Олардың дәстүрлі кәсібі тоқушылық болған және олар негізінен Солтүстік Керала, Оңтүстік Карнатака, Андхра-Прадеш, Тамил Наду, сондай-ақ Махараштра және Мадхья-Прадеш аймақтарында таралған.

Касталық атаулар

Каннада және Телугу аймақтарындағы тоқымашылардың ең көне атаулары Салига (немесе оның түрлері, Сале, Сали, Салия және т.б.) немесе Jeda (немесе оның түрлері Jada, Jandra және т.б.) болған. Дегенмен, қазіргі заманғы атаулар – Деванга және Падмасали. Алғашқы атаулар қарапайым тоқымашы (өрмекші) деген мағынаны білдірген. Салига – санскрит тіліндегі "жалика" сөзінің tadbhava түрі, яғни өрмекші немесе тоқымашы, ал Jeda – каннада тілінде өрмекші деген сөз. Рамасвами айтуынша, Вирашайва қозғалысының бір бөлігі ретінде тоқымашылар бастапқыда касталық теріскеушілікке немесе кастаға қарсылыққа ұмтылған. Бірақ, уақыт өте келе, бұл қозғалыс та касталық белгілерге ие болып, түрлі қауымдар сол діннің өзге қауымдарына, сондай-ақ брахмандар сияқты Вирашайва емес қауымдарға қарағанда дәстүрлі артықшылықтарды талап ете бастады. Касталық теріскеушілік касталық өрлеуге ұласқанда, тіпті тоқымашылар да жоғары касталық дәрежелер мен жеңілдіктерді алуға тырысты. 1231 жылы Чинтаманиде (қазіргі Карнатака аймағында, каннада және телугу тілінде сөйлейтін халық тұрады) (Виджая Рамасвами пікірінше, күмәнді мәлімдеме) патша Деванга тоқымашыларына яджнопавитаға (брахмандар киетін қасиетті жіпке), паланкинмен жүруге, өз туы мен белгісіне және т.б. құқықтар бергені айтылады. Бұл жеңілдіктердің көп бөлігі кейін Падмасали тоқымашыларына да берілді.

Эданга және Валанга

Рамасвамидің сөзінше, Салиялар әрқашан оң қол касталарының құрамында болған, ал Деванга, Кайккола Сенгунтар – сол қол касталарының құрамында болған.

Басқа малайлық касталармен қарым-қатынасы

Қаннурдағы Аштамачал Бхагавати ғибадатханасының Пайяннур Теру бөлігінде ежелгі теңіз саудасымен байланысты ерекше "Минамиритху" фестивалі дәстүрі бар. Бұл фестивальдің бұрын "Валанжияр" деп аталатын сол жақ касталық тобына жататын саудагер қауымына тиесілі болғаны айтылады. Қазіргі таңда бұл рәсімді "Салиялар" атқарады. Алайда, "Валанжияр" мен "Салия" қауымдарының қарым-қатынасы әлі де нақты белгісіз.

Қосымша сілтемелер

Г. С. Гурье "Индиядағы касталар мен нәсілдер" кітабы.
"Қол өнеркәсібі саласының өсуі мен перспективалары туралы" есеп.