Кіріспе

1950 жылы Агата Кристинің "Қылмыс жарияланды" романы – Агата Кристидің детективтік жанрдағы туындысы. Ол алғаш рет Ұлыбританияда 1950 жылдың маусымында Collins Crime Club баспасынан, ал АҚШ-та сол айда Dodd, Mead and Company баспасынан жарық көрді. Ұлыбританиядағы басылымы сегіз шиллинг пен алты пенске (8/6) сатылды.

Роберт Барнард Кристидің алғашқы романы "Стайлстағы құпия оқиға" туралы: «Бұл уақыт пен кеңістікке тікелей байланысты Кристидің сирек туындыларының бірі: оқиға Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Эссекс округінде өтеді» дейді. Оның Кристидің барлық романдары мен әңгімелеріне жасаған талдауында "Қылмыс жарияланды" романындағы уақыт пен орынға байланысты маңызды жайттар назардан тыс қалған сияқты.

Басқа шығармаларға сілтеме

Эдмунд Светтенхам "Сарылар ұмытады" атты "үш актідегі қызықты комедия" жазғанын хабарлады. Агата Кристи кейіннен Геркуль Пуаро қабілетін көрсететін "Сарылар есте сақтайды" атты роман жазды. "Шерц" – 1944 жылы неміс тілінде "Бес кішкентай шошқа" кітабын жариялаған швейцариялық баспа (Шерц Верлаг) атауы. "Алыстан туыс" сюжет желісі бұрын Кристидің "Мисс Марпл" әңгімесіндегі "Серік" деген атпен белгілі болған, онда кейіпкерлер Кішкентай Паддоктар деп аталатын үйде тұрды. Морис Ричардсон 1950 жылғы 4 маусымдағы "The Observer" басылымында былай деді: "Өзінің елуінші кітабы үшін ол өзінің сүйікті детективі, күміс шашты, өткір ойлы Мисс Марплмен бірге жайлы, тұрғын ауылды таңдады. Бұл оның ең жақсы туындыларының бірі емес, бірақ өте жақсы ойын-сауық. Оған құрметпен қарайтын премьер-министр (Клемент Атли) осы мерейтойды оны ханымдар қатарына қосып атап өтуі мүмкін". (Кристиге DBE ордені 1971 жылға дейін берілді). Норман Шрапнел "The Guardian" басылымының 1950 жылғы 9 маусымдағы санында бұл Кристидің 50-ші кітабы екенін айта келіп, кісі өлтірушінің "тамаша ұйымдастырылған салондық ойынмен ұсталғанын" атап өтті. 1950 жылғы 30 қыркүйектегі "Toronto Daily Star" газетіндегі аты-жөні көрсетілмеген сыншы: "Жарланған кісі өлтіру" Агата Кристиден күтілетін шеберлік пен әдептілікке толы екенін айтты. Роберт Барнард: "Кристинің стандартты сценарийі мен процедурасын тамаша қайта жаңарту, бірақ соңындағы шамадан тыс кісі өлтірулер бұзып жіберді. Бұл кітап "Оқырманға сыр" жинағындағы "Серік" әңгімесімен алыстан байланысты". "Entertainment Weekly" журналының #1343–44 санындағы ("Бинге!") мақаласында (26 желтоқсан 2014 – 3 қаңтар 2015) жазушылар "Жарланған кісі өлтіру" кітабын "Агата Кристидің тоғыз ұлы романы" тізімінен "EW сүйіктісі" деп таңдады.

АҚШ теледидарындағы бейімдеуі

NBC антологиялық сериясы "Goodyear Playhouse" 1956 жылдың 30 желтоқсанында Уильям Темплтонның бейімдеуін көрсетті, онда Грейси Филдс Мисс Марпл рөлінде, Роджер Мур Патрик Симмонс рөлінде, ал Джессика Тэнди Летиция Блэклок рөлінде ойнады.

Британдық театралды бейімдеу

Лесли Дарбон романды 1977 жылы сахналық пьесаға бейімдеді. Ол алғаш рет Брайтон қаласындағы «Theatre Royal» театрында Питер Сондерс қойды – ол Кристидің «The Mousetrap» пьесасын сахнаға шығарған еді, содан кейін 1977 жылдың 21 қыркүйегінде Лондондағы «Vaudeville» театрында, ол сол кезде оған тиесілі болғанда көрсетілді. Пьеса алғаш рет 2013 жылы Австралияда Джуди Фарр Мисс Марпл рөлінде, Роберт Грабб инспектор Крэддок рөлінде және Либби Мунро Филлипа Хеймс рөлінде Даррен Яп режиссерлігімен сахналанды.

BBC теледидарынан бейімделген

Романды Алан Плэтер бейімдеп, 1984 жылы Джоан Хиксон Мисс Марпл рөлінде, ал Урсула Хауэллс Мисс Блэклок рөлінде түсірді. Режиссерлік жұмысын Дэвид Джайлс «Мисс Марпл» Би-би-си сериалы үшін жасады. Тек бірнеше өзгеріс енгізілді: Мици Ханна деп өзгертілді және оның швейцариялық болуы мүмкін делінген (кітапта оның ұлты белгісіз), сондай-ақ кітапта пастордың мысығы еркек және Тиглат Пайлезер деп аталған. Ал телеверсияда мысық әйел болып, оның аты Делила.

BBC радиосы бейімделген

Роман Майкл Бэйкуэлл тарапынан радиоға бейімделді, онда Джун Уитфилд Мисс Марпл рөлін, ал Сара Лоусон Мисс Блэклок рөлін сомдады, режиссерлік Эйнд Уильямс жасады, бес жарты сағаттық бөлімнен тұрады. Алғаш рет 1999 жылдың тамызында BBC Radio 4 арнасында эфирге шықты.

ITV-ны бейімдеу

2005 жылы ITV телеарнасында көрсетілген «Агата Кристинің Марпл» сериалының бірінші маусымында Джеральдин Макьюэн Мисс Марпл рөлінде, Зоэ Ванамейкер Летиция Блэклок рөлінде, Кили Хоуес Филлипа Хаймс рөлінде, Элейн Пейдж Дора Баннер рөлінде, Фрэнсис Барбер Хинчклиф рөлінде, Шери Лунги Сейди Светтенхэм рөлінде, Кэтрин Тейт Мици рөлінде және Александр Армстронг инспектор Краддок рөлінде ойнады.

Француз теледидарындағы бейімдеуі

Роман 2015 жылы француз телесериалы "Агата Кристидің кішкентай қылмыстары" сериясының бір бөлімі ретінде бейімделді.

Корея теледидары

Роман 2018 жылы "Мисс Ма, Немезис" корей телесериалының бір бөлігі ретінде бейімделді.

Жапондық теледидар бейімделуі

TV Asahi романы 2019 жылы Айки Савамура мен Мао Дайчидің басты рөлдерде ойнауымен "Драмалық арнайы: Агата Кристидің "Жартылай өлтіру туралы хабарлама"" (ドラマスペシャル アガサ・クリスティ 予告殺人) деп бейімдеді. Бұл драмада басты рөл Токио қалалық полиция департаментінің бас инспекторына өзгертілді.