Кіріспе

Қытай жекпе-жек өнерінің бір саласы.

Ең кең мағынасында, Солтүстік Шаолин – Солтүстік Қытайдың сыртқы (ішкі емес) жекпе-жек өнерлері. Бұл Хэнань провинциясындағы Солтүстік Шаолин монастырының стильдеріне және әсіресе Гу Рючжан (顧汝章 1894–1952; Ку Юйчжун деп те аталады) жүзеге асырған стильдік практикасына, Суншань Ши Лу Шаолинкван (嵩山十路少林拳) / Сонг Тауының Он Жолы Шаолин Жұмырына қатысты. 20 ғасырда бұл стиль жай ғана Солтүстік Шаолин немесе Солтүстік Шаолин Бокс мектебі ( ) деп белгілі болды.

Солтүстік стильдер

Солтүстік стильдер / Běi pài (北派) ат, садақ, құлау және айдаһар тұрулары сияқты терең созылған тұруларды қамтиды, олар жылдам және ағылшын ауысулармен байланысты, күштің бағытын жылдам өзгертуге мүмкіндік береді. Солтүстік жекпе-жек өнеріне Багуажан, Баджикван, Чакан, Чуочьяо, Бүркіт тырнағы, Мизонги, Солтүстік Дұғалы Мантис және Тайджикван сияқты көптеген танымал стильдер кіреді. Чанкван көбінесе Солтүстік стильдің өкілі ретінде танылады және қазіргі заманғы Ушу бағдарламасында жеке бөлімді құрайды. Солтүстік стильдер Оңтүстіктегі жекпе-жек өнерінен айқын ерекшеленеді. Жалпы алғанда, солтүстік стильдердегі жаттығулар аяқ жұмысына, тепкілерге және акробатикаға көбірек назар аударады. Солтүстік стильдердің ықпалы дәстүрлі корей жекпе-жек өнерінде және жоғары деңгейдегі тепкілерге баса назар аударуында байқалады. Оңтүстік стильдерде, Окинава жекпе-жек өнерінде, сондай-ақ каратэ және таэквондо сияқты қазіргі қытай емес стильдерде (және одан әрі заманауи кикбоксингте) кездесетін жоғары және ұшқыш тепкілердің болуы 20-шы ғасырдың бірінші жартысында солтүстік стильдердің ықпалынан туындаған болуы мүмкін.

Сипаттамалары

Солтүстік Шаолин стилі – Қытайдың ең белгілі дәстүрлі солтүстік стилінің бірі. Солтүстік стильдегі кунг-фу әдетте ұзақ қашықтықтағы техникаларға, жылдам шабуылдар мен кері шегінуге, кең тұру қалыптарына, тепкілеу және секіруге, айналмалы дөңгелек қорғанысқа, жылдамдыққа, ептілікке және шабуылға шығуға баса назар береді. Жүйе бос қолмен жасалатын техникаларды және қару-жарақтарды алдын ала белгіленген комбинациялар арқылы үйретеді, олар формалар, тізбектер немесе қозғалыс жиынтығы деп аталады. Оқушылар негізгі жаттығуларды қозғалыстарды инстинкт бойынша табиғи түрде орындай алатынша үйренеді. Содан кейін, екі немесе бірнеше негізгі жиынтықтар техникаларды қолдану және жауап беру үшін жаттығылады. Оқу-жаттығу жиынтығы/тізбегі тек қана практикалық ғана емес, сонымен қатар көркемдік және әдемілік қасиеттерімен де ерекшеленеді. Қозғалыстардың ағылшын сипаты мен акробатикалық техникалардың үйлесімі Солтүстік Шаолин жиынтықтарының айрықша белгісі болып табылады. Солтүстік Шаолин стилінің танымалдылығын Гу Ю Чжэн қалыптастырды. Гу туралы көптеген аңыздар бар; оның жақын шәкірттерінің айтуынша, Гудің әкесі «көктемгі аяқ» («Тан Туй») формасының шебері болған. Гу жас кезінде Солтүстік Қытайды аралап, солтүстік кунг-фуының барлық жүйелерін үйренді. Ол «Темір ладонь» техникасымен және ұзын найзаны қолданудағы шеберлігімен танымал болды. Ол барлық білімін бүгінгі Солтүстік Шаолин стиліне біріктірді.

Тарих

Хэнань провинциясындағы монастырь – түпнұсқа Шаолин монастырі. Монахтар әскери қару-жарақтарды Тан әулеті шамасында жаттығуға кірісіп, болашақ император Ли Шиминге көтерілісшіл күштерге қарсы күресте көмектесуімен танымал болды. Мин-Цин кезеңіне дейін монахтар негізінен найза мен таяқпен күресуде шеберлік танытты, ал кейін қарусыз жекпе-жекке маманданды. Шаолиннің жекпе-жек өнерінің атағы келесі ғасырларда артып, оның аты, жеке өнердің бастауы Хэнаньдағы Шаолин монастырімен байланысты болсын болмасын, күрестік өнердің мәніне айналды. Осының салдарынан "Шаолин" атауы күшті жекпе-жек өнерімен танымал басқа будда ғибадатханаларына да қолданыла бастады. Әр ғибадатханада үйретілетін жекпе-жек өнерінің ерекшеліктері соншалықты айқын болғандықтан, олар өздерінің туған жерімен байланыстырылды.

Гу Ружанның (Ку Ю-чжун) Солтүстік Шаолин оқу бағдарламасы

Аударма Аты Қытай Мандарин Пиньин Кантон Jyutping КомментарииҚақпаны ашу 開門 Kāimén Hoimun Негізгі кіру / бастапқы дағдылар. Жол көрсету 領路 Lǐnglù Linglou Қарсыласты жеңіліске жетелеу. Атқа міну 坐馬 Zuòmǎ Jomaa Қарсы шабуылдар. Жүрекке шаншу 穿心 Chuānxīn Cyunsam Күнқабатына шабуыл. Жауынгерлік өнер 武藝 Wǔyì Moungai Жауынгерлік техникалар. Жақын арадағы ұрыс 短打 Duǎndǎ Dyundaa Жақын арадағы ұрыс комбинациялары. Шапақ гүлі 梅花 Méihuā Muifaa Тыңғырықтарды бұзу. Қадамды тартып алу 拔歩 Bábù Batbou Ашық кеңістіктегі ұрыс комбинациялары. Сақиналар тізбегі 連環 Liánhuán Linwaan Бірнеше шабуылдарды тізбектеу. Үлгілер 式法 Shìfǎ Sikfaat Стильдің мәні. Гу Жужанның кейбір ізбасарлары осы жаттығуларды басқа тәртіппен оқытады, әсіресе Чан Коук Вай (陳國偉) ұрпақтарында. Бұл Гу стандарттаған 10 форма, олар жүйенің негізін құрайды, кейде Он классикалық форма деп аталады. Олар Гудың Солтүстік Шаолин кунг-фуының барлық тармақтарында стандартты. Дегенмен, жоғарыда айтылғандай, олар кейде әртүрлі тәртіппен оқытылады немесе үйреніледі. Көптеген жекпе-жек өнерлеріндегідей, ұрпақтан ұрпаққа қозғалыстардың орындалуында шамалы айырмашылықтар болуы мүмкін. Бұл стильді үйренетін оқушылар көбінесе тек 10 негізгі форманы ғана үйренбейді. Көбінесе кіріспе материалдар (Льенбукуан, Гонгликуан, Тантуй), бірнеше дәстүрлі қару түрлері, екі адаммен орындалатын цигун формалары [соның ішінде әйгілі Шаолин Алтын қоңырау цигун жүйесі] және т.б. сияқты қосымша оқулар болады.