Кіріспе

Микроскопиялық полиангит – грануломатоздық қабынудың клиникалық немесе патологиялық белгілері жоқ, жүйелік, иммундық жауабы нашар, некротизациялық, ұсақ қан тамырларының васкулитімен сипатталатын аутоиммундық ауру.

Белгілері мен симптомдары

Клиникалық белгілерге қызба, артралгия, миалгия, тәбет жоғалуы, салмақ төмендеуі және шаршау сияқты конституциялық симптомдар кіруі мүмкін. Әртүрлі органдар зардап шегуі мүмкін, бұл жөтел, тынысқырудың қиындауы, гемоптиз (қанмен жөтел), бүйрек жетіспеушілігінің белгілері, тері өзгерістері (сезімтал пурпура және ливедо рацемоза), ұстамалар немесе шеттік нейропатия, ішкі ауыру сияқты кең ауқымды симптомдарға әкеледі.

Бүйректерге шамамен 80% жағдайларда соққы тиеді, зәрде қан мен белок байқалады және бұл зақым жедел немесе баяу прогрессирлейтін бүйрек жетіспеушілігіне алып келуі мүмкін. Өкпелерге 20-50% жағдайларда соққы тиеді, нәтижесінде өкпелік қан кету немесе созылмалы өкпе фиброзы пайда болып, тыныс жетіспеушілігіне әкеледі.

Себептер

Аурудың механизмі әлі толық түсіндірілмеген, бірақ басты гипотеза – генетикалық көңілділігі бар пациенттерде AAV (ANCA-ға байланысты васкулит) белгісіз себеппен p ANCA өндірісін бастағанда дамиды. Бұл антиденелер қоршаған ортаның әсерінен, мысалы инфекция, қатерлі ісік немесе дәрілік ем салдарынан нейтрофильдердің деңгейі жоғарылайтынға дейін төмен деңгейде жүреді. Нейтрофильдер p ANCA-ға байланысып, содан кейін эндотелиалды зақымдануға алып келетін қабыну цитокиндерін, реактивті оттегі түрлерін және литикалық ферменттерді бөліп шығарады, нәтижесінде ұсақ қан тамырлары қабынып, некрозға ұшырайды. Бүйректерге тудырған зақым нақтырақ айтқанда некротизациялық және жарты айлы гломерулонефрит деп аталады.

Дифференциалдық диагностика

Микроскопиялық полиангиттің белгілері мен симптомдары гранулематоз полиангиітіне (ГПА) (тағы бір кіші тамырлар васкулитінің түрі) ұқсауы мүмкін, бірақ әдетте ГПА-мен ауыратын адамдарда жиі кездесетін жоғарғы тыныс алу жолдарының айқын зардап шегуі (мысалы, синусит) болмайды.

Емдеу

Иммунодепрессантты емдеу – белсенді микроскопиялық полиангитте пайда болатын қан тамырларының қабынуын басып, ремиссияға қол жеткізу үшін қабылданған алтын стандартты емдеу әдісі. Қазіргі иммунодепрессантты емдеу протоколы жоғары дозадағы глюкокортикоидтарды циклофосфамид немесе ритуксимабпен бірге қолдануды қамтиды. Егер ауру өмірге қауіп төндірсе, плазмаферез тағайындалуы мүмкін. Иммунодепрессантты емдеу бірнеше ай бойы біртіндеп азайтылады, алайда емдеудің жалпы мерзімі туралы әзірге бір пікірге келген жоқ. Иммунодепрессияны тоқтату аурудың қайталану қаупін арттыруы мүмкін.