SMS Friedrich der Grosse: Неміс темір кемесінің тарихы

Кіріспе

Неміс Императорлық Әскери-теңіз флотының темірмен қоршалған мұнаралы кемесі, сол аттас линкор.

SMS Friedrich der Grosse (немесе Große) – неміс Kaiserliche Marine (Императорлық Әскери-теңіз флоты) үшін салынған темірмен қоршалған мұнаралы кеме. Ол үш кемеден екіншісі болды. Фридрих Ұлының құрметіне аталған бұл кеме 1871 жылы Кильдегі Император кеме жасақтауында салынып, 1877 жылы аяқталды. Оның негізгі қаруы – төрт зеңбірек, олар кеменің орта тұсында орналасқан екі екі зеңбірек мұнарасына орнатылған. Фридрих дер Гросс кемесі жасақталғаннан бастап 1896 жылға дейін флотта қызмет етті, бірақ мансабы бойы жиі резервке жіберілді. Кеме жыл сайынғы флоттық оқу маневрлеріне тұрақты қатысты, 1880 жылдардың ортасында жаңа кемелермен уақытша алмастырылған кездерден басқа. Ол Балтық және Жерорта теңіздерінде бірнеше круиздерге қатысып, көбінесе император Вильгельм II-нің ресми мемлекеттік сапарларында сүйемелдеді. 1896 жылы кеме активтік қызметтен алынып, 1919 жылға дейін қосалқы рөлдерде пайдаланылды, содан кейін теңіз тізілімінен шығарылып, металл тескіштерге сатылып, келесі жылы металлға бөлді.

Дизайн

Преусен класының үш бронекорабы 1867 жылғы әскери-теңіз бағдарламасы бойынша бекітілді, оны Солтүстік Германия Федеративтік Әскери-теңіз флотын күшейту үшін Рейхстаг (Солтүстік Германия конфедерациясы) (Императорлық диета) мақұлдаған еді. Екінші Шлезвиг соғысынан кейін, әлсіз, сол кездегі пруссиялық флот Дания флотының салған блокадасын бұза алмағандықтан, бұл қажеттілік туды. Бастапқыда казематтық кемелер ретінде тапсырылған кемелер мұнаралы кемелер ретінде қайта жобаланды; олар неміс флоты үшін салынған темір кемелердің бірінші бірыңғай класы болды. «Фридрих дер Гроссе» кемесінің жалпы ұзындығы және ені болды, ал суға бату тереңдігі алдыңғы бөлігінде құрады. «Фридрих дер Гроссе» бір 3 цилиндрлі, біржақты кеңейтімді бу машинасымен қозғалды, ол бір бұрандалы винтті қозғалтқышты итерді. Буды алты көмірмен жұмыс істейтін көлденең қазандықтармен қамтамасыз етілді, олар бір түтік арқылы шығарылды. Кеменің ең жоғары жылдамдығы болды. Сондай-ақ, ол толық кемелік жабдықпен жабдықталған. Оның штаттық құрамында 46 офицер мен 454 сарбаз болды. Ол төрт L/22 зеңбірегінен тұратын негізгі қаруландырумен жабдықталды, олар кеменің орта бөлігінде орналасқан екі зеңбірек мұнарасында орналастырылған. Салынған кезде кеме екі RK L/25 қуғын зеңбірегімен де жабдықталған, біреуі мұрын бөлігінде, екіншісі корма бөлігінде орналасқан. 1888–1890 жылдары қайта жаңартылғаннан кейін, оның қарулануы алты, кейін он L/30 жылдам атушы зеңбірек, бір жұп пулемет және кеменің су сызығының астындағы корпусындағы бес торпедалық түтікпен арттырылды. «Фридрих дер Гроссе» кемесінің бронясы ұнтақ темірден жасалған және терек ағашымен нығайтылған. Бронелық белдеу екі қатарға бөлінген. Жоғарғы қатардың қалыңдығы болды; ал төменгі қатардың қалыңдығы екі жағында да терек ағашымен нығайтылған. Зеңбірек мұнаралары жағынан бронямен қоршалған, олардың арты 260 мм терек ағашымен нығайтылған.

Құрылыс 1881

Фридрих дер Гроссе императорлық флоттан Кильдегі Кайзерлихе Верфт Киль (Корольдік кеме жасақтауы) 1870 жылғы 9 қаңтарда тапсырыс алды, бірақ құрылыстың басталуы сол жылы басталған Франко-пруссия соғысынан кейін кешіктірілді. Кеменің қазығы 1871 жылғы 15 сәуірде 1-нөмірлі құрылыс бойынша салынды. Пруссия патшасы Ұлы Фридрихтің құрметіне аталған кеме 1874 жылғы 20 қыркүйекте суға түсірілді, ал суға түсіру рәсімінде император Вильгельм I кемеге шомылдыру рәсімін жасады. Кеме 1877 жылғы 22 қарашада теңіз сынақтарын бастау үшін тапсырылды. Өзінің әпкесінен бір жыл бұрын салынған болса да, Фридрих дер Гроссе бір жылдан кейін ғана аяқталды, себебі ол жаңадан құрылған және тәжірибесіз Императорлық кеме жасақтауында салынды, ал «Преуссен» тәжірибелі жеке кеме жасаушы AG Vulcan компаниясымен салынды. Оның алғашқы сынақтары Балтық теңізінде жүргізілді, бірақ 1878 жылдың қаңтар айының басында сынақтар тоқтатылды, себебі Фридрих дер Гроссе Вильгельмсхафенге ауыстырылды, онда ол корветтен капитан Густав Штемпельдің басқаруымен төмендетілген экипажбен резервке қойылды. Мұнда соңғы жабдықталу аяқталды, содан кейін сынақтар қайта басталды және 19 мамырда Кильде аяқталды. Сол кезде капитан зур Зе (KzS – Теңіздегі капитан) Пол фон Рейбниц Штемпельді кеме командирі лауазымынан босатты. Бір ай бұрын Фридрих дер Гроссе Контр-адмирал Карл Фердинанд Батштің басқаруымен жылдық жазғы флоттық маневрлерге қатысу үшін «Темір кемелерді даярлау эскадрильясына» тағайындалды. Оның жаңадан тағайындалған әпкесі эскадрильяға маневрлер басталар алдында қосылды. Ол кезде Фридрих дер Гроссе механикалық проблемаларға тап болды. 22 мамырда Кильден Вильгельмсхафенге нашар ауа-райында келе жатқанда, ол Ньборг маңында жағаға тірелді. Кемені босату үшін сүйреу қажет болды, соның салдарынан корпусына ауыр зақым келді, оның ішінде қос қабатты түбінің сыртқы қабығына ұзын жара пайда болды. Бұл зақым мен оның созылмалы қозғалтқыш проблемалары флоттық маневрлерге қатысудан айырды, олар «Гроссер Курфюрст» кемесінің апаттан зардап шегуінен кейін жақын арада тоқтатылды. «Гроссер Курфюрст» кемесін жоғалтқаннан кейін Әскери-теңіз күштері 1878 жылғы жазғы маневрлерді жойды. Шағын «Темір кемелерден» басқа барлық бронекемелер келесі жылға дейін резервке қойылды. 1879 жылғы мамыр айында Контр-адмирал Франц Киндерлинг басқаруымен бронекемелер эскадрильясы қайтадан іске қосылды. Фридрих дер Гроссе 5 мамырда Рейбниц басқаруымен қайтадан іске қосылды, сондай-ақ «Преуссен» және ескі «Темір кемелер» де оған қосылды. Киндерлинг өзінің төрт кемесін маусым айында Норвегияға сапар шегу үшін Солтүстік теңізіне шығарды. 23 маусымда Кильден шығып бара жатқанда Фридрих дер Гроссе бір винтін жоғалтты. Төрт кеме қыркүйек айында Кильге оралды, содан кейін эскадрилья қысқа уақытқа таратылды. Кемелерге 19 қыркүйекте император келді, ал Фридрих дер Гроссе алты күннен кейін қызметтен шығарылды. 1880 жылдың көктемінде эскадрилья қайта құрылды, ал Фридрих дер Гроссе 3 мамырда оған қосылды, Рейбниц үшінші рет кеме капитаны болып қызмет етті. Ол қысқа уақытқа теңіз сынақтарын жүргізді, 13 мамырда басталып, 24-сі күні эскадрильяның қалған бөлігіне қосылды. Жаңа бронекорвет сол жылы эскадрильяда «Кронпринцтің» орнын алды. Бұрынғы австриялық теңіз офицері Вильгельм фон Викеде Киндерлингтің орнына эскадрилья командирі болды. Маусым айында итальяндық винтті корвет «Кристофоро Коломбо» Кильдегі бронекемелер эскадрильясына келді. Эскадрилья тағы да жазғы круизге Балтық теңізінде болды, тамыз айында Вильгельмсхавен мен Куксхавенге қысқа сапардан басқа. Осы жылғы оқу-жаттығу шараларына Батыс Балтық теңізіндегі ұрыс жаттығулары, содан кейін Солтүстік және Балтық теңіздеріндегі ауқымды маневрлер кірді. Кеме қысқа уақытқа қызметтен шығарылды және 1881 жылғы оқу циклы үшін 3 мамырда қайтадан қызметке кірісті. Сол кезде кеме капитаны болып KzS Эдуард фон Норр тағайындалды. Сол жылғы жазғы круиз алдыңғы жылғы үлгіде өтті, бірақ «Кронпринц» қозғалтқыш проблемаларына тап болған «Саксеннің» орнына қайтып келді. Викеде қайтадан командир болып қызмет етті. Шілдеде кемелер британдық резервтік эскадрильяның келуіне куә болды, оның құрамында алғашқы британдық бронекеме «Преуссен» және эскадрильяның қалған бөлігі император Вильгельм I мен орыс патшасы Александр III кездесуі кезінде қыркүйек айында Данцигке барды. Содан кейін Фридрих дер Гроссе Кильден Вильгельмсхафенге ауыстырылды, онда ол Солтүстік теңіз әскери-теңіз станциясына қосылды және 30 қыркүйекте онда қызметтен шығарылды.

Friedrich der Grosse was ordered by the Imperial Navy from the [[Kaiserliche Werft Kiel (Royal Dockyard) in Kiel on 9 January 1870, but the beginning of construction was delayed by the Franco Prussian War that broke out later that year. The ship's keel was laid down on 15 April 1871 under construction number 1. The ship, named for the Prussian king Frederick the Great, was launched on 20 September 1874, and at the launching ceremony, Kaiser Wilhelm I christened the ship. She was commissioned to begin sea trials on 22 November 1877. Although laid down a year before her sister , Friedrich der Grosse was not completed until a year after; this was because she was built at a newly established and inexperienced Imperial Dockyard, while Preussen was built by AG Vulcan, an experienced private shipbuilder. Her initial testing was carried out in the Baltic Sea, but trials were interrupted in early January 1878, when Friedrich der Grosse was transferred to Wilhelmshaven, where she was placed in reserve with a reduced crew under the command of Korvettenkapitän (Corvette Captain) Gustav Stempel. Here, final fitting out was completed, after which she resumed trials, which concluded on 19 May in Kiel. At that time, Kapitän zur See (KzS—Captain at Sea) Paul von Reibnitz relieved Stempel as the ship's commander. The month before, Friedrich der Grosse was assigned to the Ironclad Training Squadron to participate in the annual summer fleet maneuvers, under the command of Konteradmiral (Rear Admiral) Carl Ferdinand Batsch. Her newly commissioned sister ship, , joined the squadron shortly before maneuvers were scheduled to begin. At the time, Friedrich der Grosse suffered from mechanical problems, and on 22 May, while steaming in bad weather from Kiel to Wilhelmshaven, she ran aground off Nyborg. The ship had to be towed free, and suffered serious damage to her hull, including a long gash in the outer skin of her double bottom. The damage, coupled with her chronic engine problems, forced her to miss the fleet maneuvers, which were cancelled soon after following the accidental sinking of her sister Grosser Kurfürst in a collision with the ironclad Friedrich der Grosse was decommissioned for repairs on 8 June. In the aftermath of the loss of Grosser Kurfürst, the Navy canceled the summer 1878 maneuvers. Apart from the small ironclad , all armored warships were put in reserve until the following year. In May 1879, the armored squadron was reactivated, under the command of Konteradmiral Franz Kinderling. Friedrich der Grosse was recommissioned, still under Reibnitz's command on 5 May to join the unit, which also included Preussen and the older ironclads and The squadron remained in the Baltic for the majority of the training period. Kinderling took his four ships out into the North Sea in June for a visit to Norway. While leaving Kiel on 23 June, Friedrich der Grosse lost one of her propellers. The four ships returned to Kiel in September, when the squadron was disbanded for the winter. The ships were visited by the Kaiser on 19 September, and Friedrich der Grosse was decommissioned six days later. In the spring of 1880, the squadron was again reestablished, and Friedrich der Grosse was recommissioned to join it on 3 May; Reibnitz served a third stint as the ship's captain. She briefly conducted sea trials, beginning on 13 May, before joining the rest of the squadron on the 24th. The new armored corvette replaced Kronprinz in the squadron that year. Wilhelm von Wickede, a former Austrian naval officer, replaced Kinderling as the squadron commander. In June, the Italian screw corvette Italian corvette Cristoforo Colombo visited the armored squadron in Kiel. Again, the squadron remained in the Baltic for the summer cruise, with the exception of a short visit to Wilhelmshaven and Cuxhaven in August. The year's training activities included battle practice in the western Baltic, followed by large scale maneuvers in the North and Baltic Seas. The ship was decommissioned for the winter and recommissioned for the 1881 training cycle on 3 May. KzS Eduard von Knorr became the ship's captain at that time. The summer cruise that year followed the same pattern as the previous year, though Kronprinz returned in place of Sachsen, which was plagued with engine problems. Wickede again served as the commander. In July, the ships hosted a visit by the British reserve squadron, which by this time included the first British ironclad, Preussen and the rest of the squadron visited Danzig in September during a meeting between Kaiser Wilhelm I and the Russian Tsar Alexander III. Friedrich der Grosse was thereafter transferred from Kiel to Wilhelmshaven, where she joined the North Sea Naval Station, being decommissioned there on 30 September.

18821919 жыл

1882 жылғы оқу жылы бұрынғы жылдармен салыстырғанда ұқсас үлгіде өтті; кеме 2 мамырда Норрдың басшылығымен қайтадан қолданысқа енгізілді. Жазғы саяхатқа өткен жылғыдай төрт темір кеме қосылды және оны Уикеде басқарды, ол сол кезде контр-адмирал дәрежесіне көтерілген еді. Фридрих дер Гросс 1883 жылдан бастап жылдық жазғы маневрлер кезінде резервте қалды, себебі жаңа кемелер, оның ішінде қалғандары да қолданысқа енді. 1883–1885 жылдары кеме жаңа қазандықтар мен қайта құрылған корма палубасын қамтитын жаңартудан өтті. Су үстіне орнатылған екі Hotchkiss зеңбірегі мен бес торпеда түтігі қосылды. Осы кезеңде кемеге КзС Бартоломей фон Вернер бұйрық берілді, кемеде жұмыс жүргізілген кезде кеме мерзімді теңіз сынақтарынан өтті. 1888 жылдың 6 сәуірінде кеме оқу-жаттығу шараларына қатысу үшін қайта қолданысқа енгізілді. 22 мамырда Кильде эскадрильяның қалған бөлігіне қосылу алдында Джейд шығанағында сынақтар жүргізді. Кемелер шілде айында Балтық теңізінде жаңадан таққа отырған Вильгельм II үшін саяхат жасады, сол кезде КзС Эрнст фон Рейхе кеменің басшылығын алды. Саяхат барысында Санкт-Петербург, Стокгольм және Копенгаген қалаларына барды. Олар Александр III және швед королі Оскар II-мен кездесті, олар неміс әскери кемелерін тексеріп, жоғары офицерлерге ордендер тапсырды. Фридрих дер Гросс сол жылғы флоттық маневрлерге қатысып, 29 қыркүйекте кеме Балтық теңізінен Вильгельмсхавенге жол тартты. Ол 1 қазанда қайтадан қолданысқа енгізілгенге дейін уақытша қызметтен шығарылды. Осы рөлде ол Вильгельмсхавендегі күзет кемесі ретінде қызмет етті, KzS Оскар Клауса сол кезде кеме капитаны болды. Фридрих дер Гросс 1889 жылдың 4 мамырында Кильге оралды. 1889 жылдың тамызында Фридрих дер Гросс император Вильгельм II Ұлыбританияға жасаған сапарында қатысты. Кеме II дивизияға, оның қарындасы Преусс және орталық батареялық темір кемелерге, контр-адмирал Фридрих фон Холльманның басшылығымен тағайындалды. Содан кейін Германияға қайту алдында Солтүстік теңізде жаттығулар жүргізді. Эскадрилья тамыз айының соңында таратылды, ал Фридрих дер Гросс күрделі жөндеуге Вильгельмсхавенге барды. Бірақ жұмыс тоқтатылды, өйткені ол және қалған II дивизия 1889–1890 жылдары флоттың оқу эскадрильясы болу үшін қайта шақырылды, бұл Кайзерлік теңіз күштері бронекеме күштерін жыл бойы сақтап қалған алғашқы жыл болды. Фридрих дер Гросс пен Преусс 26 қыркүйекте Вильгельмсхавеннен Ұлыбританияның Плимут қаласындағы эскадрильяға қосылу үшін кетіп, үш күннен кейін сол жерге келді. Эскадрилья Вильгельм II-нің императорлық яхтасын Жерорта теңізіне дейін сүйемелдеді; саяхат Италия мен Осман империясына мемлекеттік сапарларды қамтыды. Сонымен қатар, кемелер Вильгельмді Афинаға, Грекияға, оның әпкесі Софияның ханзада Константинге үйленуіне ертіп барды. Эскадрилья 1890 жылдың сәуір айына дейін Жерорта теңізінде болды, содан кейін Германияға кетті. Кемелер қайтып оралғанда Лиссабонда (Португалия) тоқтады, содан кейін 22 сәуірде Вильгельмсхавенге келді. Фридрих дер Гросс Вильгельмсхавендегі Кайзерлік Верфт Вильгельмсхавенге өткен жылдан кейінге қалдырылған күрделі жөндеуге оралды. Жұмыс 8 мамырға дейін аяқталды, Фридрих дер Гросс дереу Кильге оқу эскадрильясына қосылуға кетті. Бөлім 9 маусымнан бастап айдың соңына дейін маневрлер жүргізді, содан кейін Вильгельм II-ді Норвегияның Кристиания қаласына мемлекеттік сапармен алып барды. Ол шілде айында Гелголанд аралын британдықтардан неміс бақылауына беру рәсіміне қатысты. Ол қыркүйекте флоттық маневрлер кезінде болды, онда сегіз кемелі бронекеме эскадрильясы Кильді блокадалаудағы ресейлік флотты симуляциялады. II дивизия, оның ішінде Фридрих дер Гросс. Оқу-жаттығулар сонымен қатар Шлезвиг жағалауындағы әскер бөлімдерімен бірлескен операцияларды қамтыды. Маневрлер 11 қыркүйекте аяқталды, ал төрт күннен кейін кеме Вильгельмсхавенге оралды, онда ол 22 қыркүйекте толық жөндеу үшін қызметтен шығарылды. Фридрих дер Гросс 1891 жылдың 10 қазанына дейін қызметтен тыс қалды, содан кейін қайтадан жұмысқа алынып, оқу эскадрильясының II дивизиясына тағайындалды. Кеме командасын келесі екі жыл бойы Оскар фон Шукман басқарды. 1891–1892 жылдың қысында оқу-жаттығу операцияларына қатысып, 1892 жылдың қаңтарында Балтық теңізіне ауысу алдында Солтүстік теңізде жаттығулар өткізді. Ол 7 маусымда Кильде Александр III сапары үшін өткен әскери-теңіз парадына қатысты. 1892 жылғы маневрлер 23 тамыздан 28 қыркүйекке дейін созылып, Солтүстік және Балтық теңіздерінде жаттығулар өткізді. Әскери-теңіз флотына контр-адмирал Ханс фон Кёстер ман�...

The 1882 training year followed a similar pattern to previous years; the ship was recommissioned on 2 May, again under Knorr's command. The summer cruise included the same four ironclads from the previous year, and was again commanded by Wickede, who had by then been promoted to Konteradmiral. Friedrich der Grosse was kept in reserve during the annual summer maneuvers starting in 1883, as new ships, including the rest of the s entered service. From 1883 to 1885, the ship underwent a modernization that included new boilers and a reconstructed poop deck. Two Hotchkiss guns and five torpedo tubes were added in above water mounts. During this period, the ship was commanded by KzS Bartholomäus von Werner to undergo periodic sea trials as work on the ship was carried out. The ship was reactivated on 6 April 1888 to participate in the year's training activities. After conducting trials in the Jade Bay, before join the rest of the squadron in Kiel on 22 May. The ships embarked on a tour of the Baltic for the newly enthroned Kaiser Wilhelm II in July, by which time KzS Ernst von Reiche took command of the ship. The voyage included visits to St. Petersburg, Stockholm, and Copenhagen. They met Alexander III and the Swedish King Oscar II, who inspected the German warships and conferred decorations on the senior officers. Friedrich der Grosse participated in that year's fleet maneuvers, and on 29 September the ship departed the Baltic for Wilhelmshaven. She was decommissioned there temporarily before being reactivated on 1 October as the active ship of the newly created Reserve Division of the North Sea. In that role, she served as the guard ship in Wilhelmshaven, in company with the aviso KzS Oscar Klausa became the ship's captain at that time. Friedrich der Grosse returned to Kiel on 4 May 1889 to join the Training Squadron for the year; she arrived three days later. In August 1889, Friedrich der Grosse participated in Kaiser Wilhelm II's visit to Great Britain. The ship was assigned to II Division, along with her sister Preusse and the central battery ironclads and , under command of Konteradmiral Friedrich von Hollmann. The fleet then conducted maneuvers in the North Sea before returning to Germany. The squadron was initially disbanded at the end of August, and Friedrich der Grosse went to Wilhelmshaven to undergo an overhaul. But the work was interrupted when she and the rest of II Division were recalled to become the training squadron for the fleet in 1889–1890, the first year the Kaiserliche Marine maintained a year round ironclad force. Friedrich der Grosse and Preussen left Wilhelmshaven on 26 September to join the squadron in Plymouth, Britain, arriving there three days later. The squadron escorted Wilhelm II's imperial yacht to the Mediterranean; the voyage included state visits to Italy and the Ottoman Empire. The ships also escorted Wilhelm on a visit to Athens, Greece, for the marriage of his sister Sophie to Prince Constantine. The squadron remained in the Mediterranean until April 1890, when it departed for Germany. The ships stopped in Lisbon, Portugal, on the way back, before arriving in Wilhelmshaven on 22 April. Friedrich der Grosse returned to the [[Kaiserliche Werft Wilhelmshaven (Imperial Shipyard) in Wilhelmshaven for the overhaul that had been deferred from the previous year. The work was completed by 8 May, and Friedrich der Grosse immediately departed for Kiel to join the Training Squadron. The unit conducted maneuvers from 9 June to the end of the month before escorting Wilhelm II on a state visit to Christiania, Norway. She participated in the ceremonial transfer of the island of Helgoland from British to German control later in July. She was present during the fleet maneuvers in September, where the entire eight ship armored squadron simulated a Russian fleet blockading Kiel. II Division, including Friedrich der Grosse. The exercises also included joint operations with army units along the coast of Schleswig. The maneuvers concluded on 11 September, and four days later the ship returned to Wilhelmshaven, where she was decommissioned on 22 September for a more thorough overhaul. Friedrich der Grosse remained out of service until 10 October 1891, when she was recommissioned and assigned to II Division of the Training Squadron. KzS Oscar von Schuckmann took command of the ship for her next two years in service. She took part in training operations in the winter of 1891–1892, which began with exercises in the North Sea before transitioning to the Baltic in January 1892. She took part in a naval review held in Kiel for the visit of Alexander III on 7 June. The 1892 maneuvers lasted from 23 August until 28 September, which included exercises in the North and Baltic Seas. The fleet was commanded by Konteradmiral Hans von Koester for the duration of the maneuvers. Friedrich der Grosse thereafter returned to Wilhelmshaven to resume her old role as guard ship in the Reserve Division there. After returning to active service in 1893, Friedrich der Grosse embarked on a solo cruise in the Baltic before joining the rest of the fleet later that year. She participated in the 1893 maneuvers, which included a simulation of a French naval attack in the North Sea. In mid October, she joined II Division, but had to return to Wilhelmshaven on 2 December for periodic maintenance. The following year, Friedrich der Grosse, König Wilhelm, and Deutschland joined the new battleship in the II Division of what had been redesignated as the Maneuver Squadron, under the command of Konteradmiral Otto von Diederichs. In April 1894, II Division conducted a training cruise to prepare for the annual summer maneuvers. While steaming off Frisia, König Wilhelm ran aground and Friedrich der Grosse assisted in pulling her free. The ships then proceeded to Scotland via Oslo and Bergen. The division returned to Kiel at the end of May to replenish its stocks of coal and provisions for the summer exercises. KzS Wilhelm Büchsel then took command of the ship; he was to be her final commander. The ships simulated a Russian attack on Germany's Baltic coast in the 1894 maneuvers. The navy considered rebuilding the ship into an armored cruiser along similar lines to the s to relieve in East Asian waters, but the plans came to nothing. Friedrich der Grosse was instead decommissioned on 12 October 1894 and assigned to the inactive reserve. She was transferred from the list of warships to the list of special purpose ships on 16 November 1896, and thereafter became a harbor ship. She was struck from the list of active vessels on 21 May 1906 and from late 1906 served as a coal hulk for torpedo boats. Friedrich der Grosse served in this capacity until after the end of World War I; she was removed from the naval register on 27 January 1919. She was sold to shipbreakers and broken up for scrap the following year in Rönnebeck.