Роджер Шерман Грин: Америкалық дипломат және Қытайдағы денсаулық сақтауды жаңғыртушы.

Кіріспе

Роджер Шерман Грин (1881–1947) – Қытайдағы дипломат, қорының өкілі, медициналық әкімші және Шығыс Азия мәселелеріндегі ұлттық лидер. Ол – сегіз баланың төртіншісі және алтыншысы, Дэниел Кросби Гриннің, конгрегациялық пастор, және Мэри Джейн (Форбс) Гриннің ұлы. Оның ата-анасы, колониялық Массачусетс отбасыларының ұрпақтары, 1869 жылы Жапонияға келген және қайтыс болғанға дейін қызмет еткен алғашқы американдық миссионерлердің қатарында болды (анасы 1910 жылы, әкесі 1913 жылы); олар Мейдзи дәуірінде жапондықтарға заманауи батыс білімін таратуға белсенді қатысты. Олардың тағы екі баласы танымал болды, Евартс Бутелл Колумбияда американдық тарихшы, ал Джером Дэвис Грин – қорының әкімшісі, банкир және Гарвард университеті корпорациясының хатшысы. Роджер Грин Вестборо қаласында (Массачусетс штаты) туған, ата-анасы АҚШ-та демалыста болған кезде. Жапонияда білім алғаннан кейін Гарвард университетіне түсіп, 1901 жылы бакалавр, келесі жылы магистр дәрежесін алды. Содан кейін ол консулдық қызметке орналасып, келесі он екі жылда Бразилияда, Жапонияда, Сібірде және Қытайда жұмыс істеді; Ханкоуда (1911–1914 жж.) Қытай революциясы кезінде бас консул ретінде өте жақсы қызмет етті. Оның миссионерлік тарихының нәтижесінде Грин АҚШ мүдделерін қорғаушы рөлінде өзін ыңғайсыз сезініп, адамзаттың жалпырақ түсінігіндегі міндетін сезінді. Сондықтан ол 1914 жылы Рокфеллер қорының қайырымдылық қызметіне қатысуға мүмкіндік алып, дипломатиялық мансабынан бас тартты, оның ағасы Жером сол кезде хатшы болып жұмыс істеді. Грин Қытайдың медициналық және денсаулық сақтау қажеттіліктерін зерттеген қорының комиссия мүшесі ретінде жұмысын бастады. Комиссияның ұсыныстары 1914 жылы Қытай медициналық кеңесінің құрылуына әкелді, ол ауруханалар мен медициналық мектептерді жақсарту және миссионерлер мен қытай дәрігерлеріне стипендиялар беру арқылы Қытайда медициналық білімді дамытуға көмектесті. Жалпы білім беру кеңесінің Уоллес Баттрик директорлық кеңеске қабылданды, ал Грин Қытайда резидент директор болып тағайындалды. Ол 1935 жылға дейін Қытайда қалды, 1921 жылы Қытай медициналық кеңесінің директоры болды және 1927 жылдан 1929 жылға дейін Қиыр Шығыстағы Рокфеллер қорының вице-президенті қызметін атқарды. Ол сондай-ақ кеңестің жобаларының бірі – Пекин одағы медициналық колледжіне ерекше қызығушылық танытты және 1927 жылы директор міндетін атқарушы болды. Қытай медициналық кеңесінде жұмыс істеген жылдары Грин Қытайдың батысқа қарай дамыған зиялыларымен, әсіресе философ-дипломат Ху Шимен тығыз қарым-қатынас орнатты. Ол Қытайды жаңғыртуға бағытталған жобаларға, әсіресе денсаулық сақтау саласында, белсенді қатысты. Ол сондай-ақ АҚШ-тың Қытайға қатысты саясатына жауапты Мемлекеттік департамент мүшелерімен тұрақты хат алмасып отырды. 1920 жылдары Қытайда азаматтық соғыс болған кезде Грин қытайлықтардың 1860 жылдары американдықтардың пайдаланған бостандығына құқығы бар екенін айтып, араласпау саясатын ұсынды: бір жақ шешуші жеңіске жетіп, елдің болашағын біріктіріп, анықтай алғанға дейін азаматтық соғыста күресуге бостандық. 1927–1928 жылдары ол Пекиндегі американдықтардың, негізінен миссионерлердің тобын басқарып, американдық министрдің басқа ірі державалармен бірлесіп араласу жоспарына қарсылық көрсетті. Гриннің пікірі бұл кезде ерекше салмақты болды, өйткені Нельсон Т. Джонсон, оның консулдық қызметтегі бұрынғы қорғауы, Мемлекеттік департаментте Шығыс Азия мәселелеріне жауапкершілікті өз мойнына алды. Алайда Грин мен Рокфеллер қоры арасында шиеленіс пайда болды. Бұл Гриннің мінезі мен стиліне байланысты болды. Көптеген адамдар үшін ол Жаңа Англияның үлгілі өкілі, қатал, әділ және қатал адам болып көрінді; және ол шынымен де қатаң принципті және келісімсіз адам болды. Ол Джон Д. Рокфеллер ІІІ-нің Қытай медициналық кеңесінің істеріне араласуын сынға алып, жас жігіттің сезімталдығын басу үшін ештеңе істемеді. Қаржылық мәселелер, кеңестің күйзеліске ұшыраған шығындарды қысқарту қалауынан туындаған, ашуландырды, бірақ негізгі мәселе Пекин одағы медициналық колледжінің дін кафедрасының болашағы болды. 1916 жылы колледжді құрған Джон Д. Рокфеллер кенжесі британдық миссионерлік медициналық мектептің ғимараттарын сатып алып, мектептің діни атмосферасын сақтау ниетін білдірген болатын. Алайда Грин медицина және медбикелік мамандығын оқып жатқан студенттерге христиан дінін үйрету қазіргі Қытайда ескірген нәрсе деп ойлады. 1920–1930 жылдары қытайлық ұлтшылдық күшейген сайын, студенттер мен оқытушылар дін кафедрасына қарсылық білдірді. Бюджеттік дағдарыс кезінде кафедраны қажетсіз деп есептеген Грин өз нанымы үшін күресті, бірақ Рокфеллерлермен болған қақтығыста жеңіліске ұшырады. Ол 1934 жылы Қытай медициналық кеңесінен кетіп, содан кейін сол жылы кеңестің шешімімен 1935 жылдың шілдесінен бастап Пекин одағы медициналық колледжінен де кетті. Грин 1930 жылдардың соңында Жапония мен Германияға қарсы Қытай мен Ұлыбританияны қолдау үшін құрылған ұйымдарда лидерлік қызмет атқара бастады. 1938 жылдан 1941 жылға дейін ол Жапондық агрессияға қатыспау жөніндегі американдық комитеттің төрағасы, ал 1940 жылдан 1941 жылға дейін Уильям Аллен Уайттың Одақтастарға көмектесу арқылы Американы қорғау комитетінің орынбасары болды. Екі ұйым үшін де ол АҚШ-тың Қытайға көмектесуі үшін федералдық шенеуніктермен лоббиледі. Гриннен басқа ешкім де Мемлекеттік департаменттің алыс Шығыс істері жөніндегі ықпалды аға кеңесшісі Стэнли К. Хорнбектің назарына ілікпеді. Ол Одақтастарды қорғау комитетінің барлық күшін Еуропадағы соғысқа жұмсауына жол бермеді. Денсаулығының нашарлауы Гриннің қызметін Перл-Харборға дейін шектеді, бірақ ол соғыс кезінде Мемлекеттік департаменттің Мәдени қатынастар бөліміне жартылай штаттан консультант ретінде жұмыс істей алды. Ол қытай мәселелеріне қызығушылығын жоғалтпады, және ол Гоминьданды Қытайдың ең жақсы үміті деп санады, бірақ Джон С. Сервис және қытай коммунистерінің қызметі туралы жағымды баялдаған басқа американдықтарға жасалған шабуылдарға ашуланды. Ол сондай-ақ АҚШ-тағы Шығыс Азия зерттеулерін дамытуға белсенді көмек көрсетті. Гриннің үйі соңғы жылдары Массачусетс штатындағы Вустер қаласында болды. Ол Флорида штатындағы Уэст-Палм-Бич қаласында жүрек жеткіліксіздігінен және созылмалы нефриттен қайтыс болды және Массачусетс штатындағы Вестборо қаласына жерленді. Ол әйелі Кейт Браунды, оған 1920 жылдың 8 мамырында үйленген, және екі баласын – Эдвард Форбс және Катарин Кертистің өмір сүруіне куә болды. Ол сондай-ақ американдық мемлекеттік құрылтайшы Роджер Шерманның шөбересі болды.

Roger Sherman Greene (1881–1947) was a diplomat, foundation official, medical administrator in China and a national leader in affairs relating to East Asia. He was the fourth son and sixth of eight children of Rev. Daniel Crosby Greene, a Congregational minister, and Mary Jane (Forbes) Greene. His parents, descendants of colonial Massachusetts families, had been among the earliest American missionaries in Japan, arriving in 1869 and serving until their deaths (the mother's in 1910, the father's in 1913); they were deeply involved in bringing modern Western education to the Japanese during the Meiji era. Two of their other children achieved prominence, Evarts Boutell as an American historian at Columbia and Jerome Davis Greene as a foundation administrator, banker, and secretary of the Corporation of Harvard University. Roger Greene was born in Westborough, Mass., while his parents were on furlough in the United States. After earlier schooling in Japan, he entered Harvard, from which he received a B. A. degree in 1901 and an M. A. the following year. He then obtained a position with the consular service and over the next twelve years held posts in Brazil, Japan, Siberia, and China; at Hankou (1911–1914) he performed with distinction as consul general during the Chinese revolution. Perhaps as a result of his missionary heritage, Greene became uncomfortable in his role as agent of the interests of the United States, feeling an obligation to mankind more broadly conceived. He therefore surrendered a highly promising diplomatic career to accept in 1914, an opportunity to join in the philanthropic activities of the Rockefeller Foundation, of which his brother Jerome was then secretary. Greene began as a member of the foundation's commission which surveyed the medical and public health needs of China. The commission's recommendations led to the establishment, later in 1914, of the China Medical Board, to foster medical education in China through the improvement of hospitals and medical schools and the granting of fellowships to missionary and Chinese physicians. Wallace Buttrick of the General Education Board accepted the directorship of the board, and Greene was made resident director in China. He remained in China until 1935, becoming director of the China Medical Board in 1921 and serving from 1927 to 1929 as vice president of the Rockefeller Foundation in the Far East. He also took a particular interest in one of the board's projects, the Peking Union Medical College, and became acting director in 1927. During his years with the China Medical Board, Greene developed close ties with China's westernized intellectuals, most notably the philosopher diplomat Hu Shih. He was deeply involved in projects directed toward the modernization of China, especially in the field of public health. He also kept up a steady correspondence with members of the Department of State responsible for American policy toward China. With China torn by civil strife in the 1920s, Greene urged a policy of noninterference, arguing that the Chinese were entitled to the freedom that Americans had enjoyed in the 1860s: the freedom to fight their civil war until one side won a decisive victory and could unify and determine the future of the country. In 1927 1928 he led a group of Americans in BEIJING, mostly missionaries, who successfully opposed a plan by the American minister for intervention in cooperation with the other great powers. Greene's opinion carried special weight at this time because Nelson T. Johnson, his former protégé in the consular service, had taken over responsibility for East Asian affairs within the State Department. Tension developed, however, between Greene and the Rockefeller Foundation. This was partly the result of Greene's character and style. To many he seemed the archetypical New Englander, austere, righteous, and rigid; and he was, indeed, highly principled and uncompromising. He regarded with contempt the increasing involvement of John D. Rockefeller III in China Medical Board affairs and would do nothing to appease that young man's sensibilities. A host of financial issues, born of the board's depression ridden desire to cut expenses, served as irritants, but the major issue became the future of the department of religion at Peking Union Medical College. In founding the college in 1916, John D. Rockefeller Jr., had acquired the facilities of a British missionary medical school and had declared his intention to continue the school's religious atmosphere. Greene, however, had come to believe that the effort to instill Christianity in medical and nursing students was an anachronism in modern China. As Chinese nationalism grew more intense in the 1920s and 1930s, both students and faculty objected to the department of religion. Regarding the department as expendable during the budget crisis, Greene fought hard for his beliefs, but lost out in a confrontation with the Rockefellers. He resigned from the China Medical Board in 1934, and later the same year, by direction of the board, submitted his resignation from the Peking Union Medical College as of July 1935. Greene emerged from semi retirement in the late 1930s as a leader in organizations formed to work for the support of China and Great Britain against Japan and Germany. From 1938 to 1941 he served as chairman of the American Committee for Non Participation in Japanese Aggression and from 1940 to 1941 as associate director of William Allen White's Committee to Defend America by Aiding the Allies. For both organizations he lobbied with federal officials for American assistance to China. More than any other private citizen, Greene had the attention of Stanley K. Hornbeck, the State Department's powerful senior advisor for Far Eastern Affairs. Almost alone, he kept the Committee to Defend America from focusing its entire campaign on the war in Europe. Ill health curtailed Greene's activities shortly before Pearl Harbor, but he was able during the war to serve part time as a consultant to the State Department's Division of Cultural Relations. He maintained a deep interest in Chinese affairs, and while he gradually, with misgivings, came to regard the Kuomintang as China's best hope, he was outraged by the attacks on John S. Service and other Americans who had reported favorably on Chinese Communist activities. He also lent active encouragement to the development of East Asian studies in the United States. Greene's home in his later years was Worcester, Massachusetts. He died in West Palm Beach, Florida, of cardiac failure and chronic nephritis and was buried in Westborough, Mass. He was survived by his wife, Kate Brown, whom he had married on May 8, 1920, and their two children, Edward Forbes and Katharine Curtis. He was also the great great grandson of American founding father Roger Sherman.