Кіріспе

Ламиацея тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктердің түрі.

Mentha longifolia, сондай-ақ ат мүңі, бұлақ мүңі, fillymint немесе Сент-Джонс ат мүңі деп те аталады, Ламиацея тұқымдасына жататын өсімдік түрі. Ол Ұлыбритания мен Ирландияны қоспағанда Еуропаға, Батыс және Орталық Азияға (Непал мен Қытайдың қабатыс бөлігіне дейін), Солтүстік және Оңтүстік (бірақ тропикалық емес) Африкаға тән.

Сипаттама

Бұл өте өзгергіш, көп жылдық шөптесін өсімдік, жалбыз иісімен ерекшеленеді. Көптеген жалбыз сияқты, оның 40–120 см биіктікте тік немесе жатқан сабақтары бар, жер астындағы сабақтары (желімдері) бар. Жапырақтары сопақша-эллипстік немесе ланцет пішіндес, 5–10 см ұзындықта, 1,5–3 см енінде, жұқадан тығыз томентті, жоғары жағы жасылдан сұрғылт-жасылға дейін, ал төменгі жағы ақ түсті. Гүлдері 3–5 мм ұзындықта, лила, қызғылт немесе ақ түсті, биік, бұтақты, конус тәрізді гүлшоғырларында (вертикилластерде) жинақталған; маусымның ортасынан соңына дейін гүлдейді. Жер астындағы сабақтары арқылы таралып, клоналды топтарды құрайды.

Таксономия

Mentha longifolia түрі Mentha spicata түрінің томенттозалық варианттарымен жиі шатастырылады; оларды M. spicata түрінің тармақты түктерінен айырмашылығы, қарапайым және тармақталмаған түктерімен ажыратуға болады. Mentha longifolia var. amphilema Briq. ex Rech. f. Батыс Азия
Mentha longifolia var. asiatica (Boriss.) Rech. f. Батыс Азиядан Батыс Қытайға дейін
Mentha longifolia var. austroafghanica Rech. f. Ауғанстан
Mentha longifolia subsp. capensis (Thunb.) Briq. Оңтүстік Африка
Mentha longifolia var. chlorodictya Rech. f. Кавказдан Батыс және Орталық Азияға дейін
Mentha longifolia var. kermamensis Rech. f. Иран
Mentha longifolia var. kotschyana (Boiss.) Briq. Шығыс Түркия, Иран
Mentha longifolia subsp. longifolia (L.) L. Еуропа, Солтүстік-Батыс Африка
Mentha longifolia var. muqarrabica Shinwari & Chaudhri Пәкістан
Mentha longifolia subsp. noeana (Briq.) Briq. Түркияның шығысынан Иранға дейін
Mentha longifolia var. petiolata Boiss. Солтүстік Ирактан Солтүстік және Батыс Иранға дейін
Mentha longifolia var. schimperi (Briq.) Briq. Синайдан Арабия түбегіне дейін
Mentha longifolia var. swatica Shinwari & Chaudhri Пәкістан
Mentha longifolia subsp. typhoides (Briq.) Harley. Солтүстік-Шығыс Африка, Оңтүстік-Батыс Азия
Mentha longifolia subsp. wissii (Launert) Codd. Оңтүстік-Батыс Африка

Гибридтер

Мента лонгифолия басқа мента түрлерімен будандасады. Гибридтері:
Мента × villosa nervata Opiz. (Мента иістісімен гибрид) қабыршақты тісті минт
Мента × rotundifolia (L.) Huds., 1782 (Мента жұмсағымен гибрид) жалған алма минті

Түрлері мен тұқымдары

Менттің басқа кең таралған түрлері мен гибридтерінен өзгеше, M. longifolia-ның бау-бақшада өсірілетін сорттары аз. Назар аударуға лайықтары:
M. longifolia Buddleia Mint Group (син. M. longifolia 'Buddleia') – күміс жапырақтары бар. Сонымен қатар, Mentha longifolia, басқа Mentha түрлері сияқты, маңызды емдік қасиеттерімен белгілі.