Кіріспе

Өсімдіктер түрлері
Тағамдық шөп

Шервиль (Anthriscus cerefolium), кейде француз петрушкасы немесе бақша шервилі деп аталады (одан басқа шервиль деп те атайтын ұқсас өсімдіктерден ажырату үшін), петрушка туысына жататын нәзік бір жылдық шөп. Бұрын оны мирра деп атаған, себебі оның ұшқыш майының иісі мирра смоласына ұқсас. Ол көбінесе жеңіл дәмді тағамдарды дәмдеу үшін қолданылады және француздық шөптер қоспасы "fines herbes" құрамына кіреді.

Атауы

Шервиль атауы англо-норманд тілінен, латынша chaerephylla немесе choerephyllum сөздерінен келген, мағынасы "қуаныш жапырақтары"; латынша сөз ежелгі грек сөзі χαιρέφυλλον (chairephyllon) сөзінен құралған.

Сипаттама

Өсімдіктерге дейін өседі, үш қабатты жапырақтары болған, олар жиі бұйраланады. Шағын ақ гүлдері шағын шатырша тәрізді гүлшоғырларын құрайды, диаметрі шамамен. Жемісі шамамен 1 см ұзындықта, сопақша-жұмыртқа тәрізді, жіңішке, қабырғалы мүсікшесі бар. Ол сондай-ақ АҚШ-та жиі өсіріледі, онда кейде егістіктен тысқары өседі. Алайда, мұндай жағдайды анықтауға болады, себебі бақшалық шервиль Солтүстік Америкада өсетін басқа Anthriscus түрлерінен (атап айтқанда, A. caucalis және A. sylvestris) үшкір, сызықты қанатшаларымен және салыстырмалы түрде ұзын мүсікшесі бар жемісімен ерекшеленеді.

Өсіру

Шыршаның тамыры ұзын болғандықтан, оны көшіру қиынға соғады. Шервильдің биіктігі ... см, ені ... см жетеді. Шервиль – тархун, қияқ және петрушкамен бірге төрт дәстүрлі француздық хош иісті шөптердің бірі болып табылады, олар француз тағамдарын дайындауда маңызды рөл атқарады. Қайың мен розмарин сияқты, күшті хош иісі бар шөптерден айырмашылығы, оларды ұзақ пісіруге болады, ал хош иісті шөптерді соңғы минутта салаттарға, омлеттерге және сорпаларға қосады.

Химиялық құрамдас бөліктер

Табиғи түрік антрискусы (Anthriscus cerefolium) су дистилляциясы арқылы алынған эфир майы газ хроматография-масс-спектрометрия әдісімен талданды, нәтижесінде 4 құраушы зат анықталды: метил хавикол (83,10%), 1-аллил-2,4-диметоксибензол (15,15%), ундекан (1,75%) және β-пинен (<0,01%).

Бау-бақша шаруашылығы

Кейбірлердің пікірінше, құрттар аниске тартылады және кейде оларды жемдеу үшін бұл өсімдік қолданылады.

Денсаулық

Шервильді халық медицинасында түрлі мақсатта қолданған. Оның ас қорытуға көмектесетіні, жоғары қан қысымын төмендетуге жарамды екені, ал сірке суына салынғанда, қыжылды емдейтіні айтылған. Ас қорыту қасиеттерінен бөлек, ол жеңіл күштендіргіш ретінде де қолданылады.