Кіріспе

Солтүстік-батыс Англиядағы бұрынғы көпір

Виднес-Ранкорн транспортерлік көпірі Мерси өзені мен Манчестер кеме каналын кесіп өтіп, Ранкорн және Виднес қалаларын байланыстырды. 1905 жылы салынған бұл көпір Ұлыбританиядағы алғашқы транспортерлік көпір және әлемдегі осы типтегі ең ірі көпір болды. Ол 1961 жылдың 22 шілдесіне дейін пайдаланылды, содан кейін күміс юбилей көпірі деп аталатын аркалық көпірмен ауыстырылды. Транспортерлік көпір сосын бұзылып жатыр.

Тарих

20 ғасырдың басында Ранкорн Gap-те Мерси өзенінен өтудің жалғыз жолы Ранкорн теміржол көпірінен теміржолмен (онда жаяу жүргіншілерге арналған жол да болған) немесе ежелгі паромды (құрама қайықты) пайдалану арқылы болатын. 1890 жылдары Манчестер кеме каналы салынды, бұл пароммен саяхатты екі кезеңге бөлуді қажет етті, кезеңдер арасында канал қабырғасынан өтуге тура келді. Жол көпірі қажет болды, бірақ ол мұхит кемелерінің өтуіне мүмкіндік беру үшін каналдан жеткілікті биіктікте болуы керек еді. Мұндай құрылыстың құны тым жоғары деп есептелді. 1899 жылы сэр Джон Брюннердің төрағалығымен Уиднес және Ранкорн көпір компаниясы құрылды, оның мақсаты – мүмкіндіктерді зерттеу болды. Олардың шешімі – транспортерлік көпір салу. Бұл көпір дәстүрлі типтегі көпірге қарағанда арзанға түсер еді, ал транспортерлік вагонның қозғалысын кемелердің өтуіне сәйкес реттеуге болар еді. Әлемдегі алғашқы транспортерлік көпір 1893 жылы Испанияның Бильбао қаласында ашылды. 1898 жылы Руан (Франция) және Бизертада (қазіргі Тунис) да осындай көпірлер салынды. Парламент Монмутширдегі Ньюпорт қаласында Уск өзені арқылы транспортерлік көпір салуға рұқсат берді. Содан кейін 1911 жылы Миддлсбро қаласында Тис өзені арқылы көпір құрылысы басталды. 1900 жылы парламент актісі қабылданды, ол көпірді мақұлдады және паромды ресми түрде тоқтатуға рұқсат берді. Оны Джон Вебстер мен Джон Вуд жобалады. Құрылыс 1901 жылдың желтоқсанында басталды және 1905 жылы аяқталды. Құны 130 000 фунт стерлингті құрады (1905 жылғы 130 000,0 сомасы қазіргі жылдарда шамамен <есептелген сомаға> тең). Транспортерлік көпірді (Едуард VII патшаның денсаулығы нашар болғандықтан қатыса алмаған жағдайда) сэр Джон Брюннер 1905 жылдың 29 мамырында ашты. Келесі жылдары көпірдің жұмыс істеуі және оны қаржыландыру мәселелері туындады. Компания кіріс таба алмады және 1911 жылы ол Виднес қалалық әкімшілігіне сатылды. Көптеген жылдар бойы көпірде бірнеше жақсартулар жасалды. Соңғы жылдары ол жыл сайын 49 000 рейс жасап, 280 000 автокөлік, 145 000 жүк көлігі және 2 миллионнан астам жолаушыны тасымалдады. Дегенмен, ол аймақтың өсіп келе жатқан қажеттіліктерін қанағаттандыра алмады және оның физикалық жағдайы нашарлап бара жатты. 1961 жылдың 21 шілдесінде ашылған жоғары деңгейлі көпір қажет болды. Транспортерлік көпір келесі күні жабылды.

Құрылымы

Екі мұнараның биіктігі 55 метр (180 фут), ал арақашықтығы 305 метр (1000 фут) болатын. Фермамен байланыстырылған кабельдердің салмағы 250 тоннаны құрады. Құрылыстың астыңғы жағы жоғары су деңгейінен 25 метр (82 фут) биіктікте орналасқан. Көліктік вагоның ұзындығы 17 метр (55 фут), ені 7 метр (24 фут) болатын және 4 атты екі шаруа вагоны мен 300 жолаушыны тасымалдауға арналған. Жолаушылар үшін жабық аймақ қарастырылған. Вагонның төменгі бөлігі жоғары су деңгейінен 4 метр (12 фут) биіктікте орналасқан және кеме каналының қабырғасынан 1 метр (4.5 фут) жоғары тұрды. Ол 23 метр (77 фут) ұзындығындағы жылжымалы арбаға ілінген. Қолайлы ауа райы мен жүктеме жағдайында саяхат 2,5 минутқа созылды. Жүргізуші вагонның үстіндегі кабинада отырды, одан барлық бағытта көрініс толық болды. Энергия стансасында орналасқан тұтқамен тартылатын үздіксіз сым арқан, арбаны Мерси өзені арқылы жылжытуға қажетті күшті қамтамасыз етті. Виднес жағындағы тұтқа арбаны кезекпен Виднес және Ранкорнға қарай тартты. Виднес жағында 98 метр (320 фут) және Ранкорн жағында 143 метр (470 фут) ұзындығындағы кіріс жолдары салынды.

Қазіргі күн

Ватерлоо жолының, Ранкорн және Мерси жолының, Виднес түбіндегі транспортер көпіріне бұрынғы кіреберіс жолдары әлі де көрініп тұр. Виднес жағындағы электр станциясы сақталған және ол Англия мұрагерлігімен ІІ* санаттағы ескерткіш ретінде тіркелген. Мерси жолындағы бұрынғы кеңсе ғимараты – Транспортер ғимараты да жақын маңда сақталған.