Кіріспе

Ролдік ойын моделі

Ролдік ойынның үштік моделі немесе GDS теориясы – рөлдік ойындардағы үш түрлі мақсатты ажыратуға жасалған тытыру. Оның бастапқы түрінде бұл мақсаттар: драма, симуляция және ойын. Бұл GNS теориясы сияқты кейінгі теорияларға шабыт берді, ол үш бөлімді сақтап қалды, бірақ модельдің басқа да жақтарын өзгертті.

Үлгі

Ең ресми мағынасында үштік модель, кез келген ойын шеберінің (GM) шешімі (ойын ішіндегі оқиғалардың шешілуіне қатысты) драма, симуляция немесе ойын мақсаттарын ілгерілету үшін қабылдалуы мүмкін деп санайды. Одан әрі, шешімдер тізбегі үш мақсаттың біріне немесе екеуіне, түрлі дәрежеде ұмтылуы мүмкін. Бұл теңқабырлы үшбұрыз ретінде бейнеленеді, әр төбесінде мақсат тұрады, ал олардың арасындағы нүктелер әртүрлі мақсаттардың салмағын көрсетеді. Осының салдарынан, ойыншы немесе GM өздерінің қалаулы ойын стилін осы үшбұрыздың бір нүктесі ретінде сипаттауы мүмкін, немесе (ешқандай нақтылық қажет болмағандықтан) "көбінесе геймист", "біршама симуляционистпен драматург" немесе "ортасында" деп айтуы мүмкін. Модельдің тағы бір салдары – мақсаттардың біріне қарай жылжу, басқа екеуінен алшақтау деген пікір. Демек, өте драматикалық ойын жақсы симуляция да, қиын ойын да болмайды, және т.б. Бұл тұжырым кеңінен сынға ұшырады және модельдің сынауға түсуіне әкелді.

Шарттар

Үштік терминологиясында драма, симуляция және ойын мақсаттарының нақты мағыналары бар. Драма ойынның повестволық ерекшеліктерімен айналысады, мысалы, оқиға, мағынаның күрделілігі, тақырыптарды зерттеу сияқты. Бұл алдын ала белгіленген оқиғаны ұстануды емес, жақсы немесе мұқият құрылған оқиғалар мен болып жатқан оқиғалардың мағынасын табуға деген ынтаны білдіреді. Ойын ойын барысында ойыншылардың кездесетін қиындықтардың мөлшері мен түріне қатысты. "Тепе-теңдік", "әділдік" және "жеңіс" сияқты ұғымдар осы салада қарастырылады. Симуляция ойын әлеміндегі оқиғалардың ішкі үйлесімділігімен және олардың тек ойын ішіндегі факторлардың нәтижесінде туындауын қамтамасыз етумен айналысады, яғни ойыннан тыс мәселелерді (мысалы, драма мен ойын) жою. Симуляция міндетті түрде нақтылықты модельдеумен байланысты емес; ол кез келген ойдан туған әлемнің, космологияның немесе сценарийдің өзінің қағидалары бойынша модельдемесі болуы мүмкін.

Үштік моделінің тарихы

Үштік модель 1997 жылдың жазында rec.games.frp.advocacy Usenet тобында өткен кең ауқымды талқылаулардың нәтижесінде әзірленді. Мэри Кухнер көптеген негізгі идеяларды жасады, ал Джон Х. Ким кейінрек модельді ұйымдастырып, кеңейтті. Үштік, бір рөлдік ойын стилі екіншісінен "жақсырақ" па деген ұзақ пікірталастар мен қарым-қатынастардан кейін пайда болды. Атауды Кухнер 1997 жылдың шілдесінде модельдің принциптерін баяндаған хабарламасында берді. 1998 жылдың қазанында Кимнің үштік модельге арналған "жиі қойылатын сұрақтар" (FAQ) құжатында: "Модельдің маңызды бөлігі – ойынның әртүрлі мақсаттары болуын мойындау" делінген. Одан бері ол түрлі орындарда таратылды. Бұл сондай-ақ Рон Эдвардстың The Forge рольдік ойын талқылау сайтында жариялаған "GNS теориясы" деп аталатын байланысты модельге шабыт берді.