Панамалық диктаторды ұстау жоспары: «Жылтыр бума» операциясы

Кіріспе

Панамалық диктаторды ұстау жоспары. "Нифти Пакеті" операциясы – 1989 жылы Панама басшысы Мануэль Нориеганы ұстау мақсатымен АҚШ Delta және Navy SEAL жасақтары жүзеге асырған жоспар. Нориега Ватиканның Апостолдық нунциатурасына (дипломатиялық ауданға) синып қорғанған кезде, оны сыртқа шығарып, өзін-өзі тапсыруға көндіру үшін керемет дауысты музыка мен басқа да психологиялық соғыс тактикалары қолданылды. АҚШ он күндік психологиялық мазалаудан кейін Папаның нунциосы (елшісі) Монсеньор Лабоа, егер Нориега АҚШ-қа бағынбаса, оған берілген баспананы қайтарып алатынын айтқан деді, бірақ Лабоа шіркеудің баспана құқығын жою туралы ешқандай қорқытпағанын, керісінше, өзінің "дәл бағаланған психологиялық науқанын" қолданып, Нориеганы кетуге мәжбүрлегенін мәлімдеді. Операция сәтті аяқталғанымен, Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесші Брент Скоукрофт кейіннен Папа нунциосына жасалған психологиялық қысымды "АҚШ армиясы тарихындағы қаралы күн" деп атап, олардың әрекеттері ақымақтық, жарасымсыз және ар-ұятсыз болғанын айтты.

Әскери операция

"Әділ себеп" операциясының бастапқы сағаттарында іске қосылған бұл операцияны "Теңіз пілдесі" (SEAL) тобы-4 жүзеге асырды. 48 АҚШ Теңіз күштерінің "Теңіз пілдесінен" (SEAL) (үш "Теңіз пілдесі" взводы: "Гольф", "Браво" және "Дельта") құралған, команданы лейтенант-коммандер Патрик Тухи (Топ-4-тің штаб-басшысы және бұрынғы "Теңіз пілдесі" (SEAL) тобы-6 офицері) басқарды. Бұл командаға Норьеганың жеке әуе кемесін – 1980 жылы жасалған Learjet 35 (тіркеу нөмірі N930GL, сериялық нөмірі 35A 330) Панама қаласындағы жағалау әуежайы – Пунта-Пайтилья әуежайында жою міндеті жүктелді. "Теңіз пілдесінің" (SEAL) негізгі күштері шамамен 00:30-да әуежайдың оңтүстігіне қонды, бұл Панама қаласының өзіндегі алғашқы жауынгерлік операциялар басталғанға дейін болды. Жау қозғалысын анықтау үшін әуежайдың солтүстік жағында бірнеше барлау тобы жасырылды. "Теңіз пілдесі" (SEAL) жасағы қонғаннан кейін лейтенант-коммандер Тухи ұшу-қону жолағының оңтүстік жиегінде басқару пунктін құрды. Осы кезде, бірнеше операцияларды үйлестіріп, жағалаудағы патрульдік қайықта орналасқан "Теңіз пілдесі" (SEAL) офицері коммандер МакГрат, ұшақтың жойылғаннан гөрі "ең аз зақыммен" (яғни, доңғалақтарын тесіп, басқару кабельдерін кесіп) істен шығару туралы ақпаратты жеткізді. Пайтилья әуежайындағы операция кезінде "Теңіз пілдесі" (SEAL) тобы-2-ден келген тағы бір "Теңіз пілдесі" (Navy SEAL) тобы, төрт су астында жүзуші және "Зодиак" қанатты қайықтарындағы адамдардан тұратын, Норьеганың ауыр қаруланған канонерлік қайығы "Президент Порас" (1982 жылы Луизиана штатындағы Swiftships компаниясымен жасалған 65 футтық алюминий қайық) саботаждау үшін тағайындалды, ол арнадағы пирске байланған болатын. Жоспар бойынша, су астында жүзушілер қайықтың түбіне жарылғыш заттарды орнату керек еді, бұл үшін олар көпіршік шығармайтын Дрейгер респираторларын қолданды. Суға түсушілер бірнеше резеңке шапқыншылық кемелерімен нысанадан шамамен 150 метр қашықтықтағы мангр ағаштарының тоғайындағы орналасу нүктесіне жеткізілді. Норьега Апостолдық нунциатураға, яғни Ватиканның Панамадағы де-факто елшілігіне қашып, бас сауғалады, оныңмен бірге төрт адам болды: Панаманың құпия полициясының бастығы, подполковник Нивальдо Мадринан; Норьеганы қорғаумен айналысатын арнайы күшті басқарған капитан Елиэсер Гайтан; иммиграция департаментінің бұрынғы басшысы Бельгика де Кастильо және оның күйеуі Карлос Кастильо. Ол қару-жарағының көп бөлігін тапсырып, ішкі баспана сұрады. АҚШ армиясы психологиялық соғысқа көшті, "аса қатты" дыбыспен тауықтардың дыбыстарын шығарып, Нунциатураның қоршауына қарсы бронетранспорттық машиналарын қозғалтты, сондай-ақ көрші алаңға от қойып, оны бульдозермен тегістеп, "тікұшақтарға қону алаңы" жасады. The Clash тобының "I Fought the Law" әні AC/DC-нің "You Shook Me All Night Long" және Guns N' Roses-тың "Welcome to the Jungle" әндерімен бірге қайталап ойнатылды; басқа әндердің ішінде Jethro Tull-дің "Too Old To Rock 'N' Roll", Van Halen-нің "Panama" және Rick Astley-дің "Never Gonna Give You Up" әндері де болды. 27 желтоқсанда психологиялық соғыс 4-ші психологиялық операциялар тобының арнайы операциялар басқармасына берілді. Норьега Куба елшілігінде бас сауғалаған әйелі мен үш қызымен телефон арқылы сөйлесуге рұқсат сұрады; ол бас тартса, олар Доминикан Республикасына қашып кететініне көз жеткізді.

Launched in the starting hours of Operation Just Cause, this operation was handled by SEAL Team4. Consisting of 48U. S. Navy SEALs (three SEAL Platoons; Golf, Bravo, and Delta) under the command of Lt. Cmdr. Patrick Toohey (executive officer of Team4 and former SEAL TeamSix officer), this team was tasked with destroying Noriega's private jet, a Learjet 35 build of 1980, immatriculation N930GL, serial 35A 330, on the ground at the Punta Paitilla Airport, a coastal airport in Panama City. The main force of SEALs landed just south of the airport at approximately 0030, shortly before the initial combat operations started within Panama City itself. Several reconnaissance teams were hidden on the north side of the airfield to provide real time data on enemy movements. Once the SEALs landed, Lt. Cmdr. Toohey established a command post near the southern edge of the runway. At this time Cmdr. McGrath, a SEAL officer stationed on a patrol boat offshore coordinating several operations, passed on information implying that the aircraft was to be disabled with "minimal damage" (defined as shot out tires and cut control wires), rather than destroyed. During the Paitilla Airfield operation, another Navy SEAL group from SEAL Team 2, consisting of four divers and men on Zodiac inflatable boats, was assigned to conduct a combat swimmer attack and sabotage Noriega's heavily armed gunboat, Presidente Porras, a 65 foot aluminum gunboat built in 1982 in Louisiana by Swiftships, while it was tied to a pier on the canal. The plan called for the divers to plant explosives on the bottom of the boat, using Dräeger rebreathers, which do not give off exhalation bubbles, for added secrecy. The divers were transported by several combat rubber raiding craft to an insertion point located in a grove of mangrove trees roughly one hundred fifty yards away from the target. Noriega fled to the Apostolic Nunciature, the de facto embassy of the Holy See, and took refuge there with four others: Lieutenant Colonel Nivaldo Madrinan, head of Panama's secret police; Captain Eliecer Gaitan, who led the special force charged with protecting Noriega; Belgica de Castillo, the former head of the immigration department; and her husband Carlos Castillo. He turned over the majority of his weapons, and requested sanctuary within. The U. S. Army turned to psychological warfare, blaring disturbing chicken noises at "deafening levels", gunning the engines of armored vehicles against the Nunciature's fence, and setting fire to a neighboring field and bulldozing it to create a "helicopter landing zone". Reportedly the version of the song "I Fought the Law" performed by The Clash was played repeatedly along with "You Shook Me All Night Long" by AC/DC and "Welcome to the Jungle" by Guns N' Roses; other songs in the line up were "Too Old To Rock 'N' Roll" by Jethro Tull, "Panama" by Van Halen, and "Never Gonna Give You Up" by Rick Astley. On 27 December, the psychological warfare was turned over to the control of the 4th Psychological Operations Group of Special Operations Command. Noriega asked permission to phone his wife and three daughters, who had taken refuge in the Cuban embassy; he was assured that they would be flown to exile in the Dominican Republic if he surrendered.