Макс Фюрбрингер: Немец анатомы және орнитологы

Кіріспе

Неміс анатомы және орнитологы (1846–1920)

Макс Карл Антон Фюрбринджер (30 қаңтар 1846 – 6 наурыз 1920) – неміс анатомы, омыртқалы жануарлардың анатомиялық зерттеулерімен және әсіресе құстардың морфологиясы мен жіктелуіне арналған орнитологиялық зерттеулерімен белгілі. Ол қаңқа, морфологиялық және анатомиялық ерекшеліктерді жиынтық зерттеуге негізделген құс топтарының алғашқы маңызды филогенетикалық жіктелуін жасауға жауапты болды.

Өмірбаян

Макс Герминя мен Карл Фюрбрингердің тұңғыш ұлы еді. Виттенбергте дүниеге келгенімен, әкесінің мемлекеттік қызметі саяхаттармен байланысты болғандықтан, ол Герада туыстарының тәрбиесінде өсті. Макс құстарға ғашық болған Карл Теодор Либеден білім алып, оның ықпалына ішкі тілекпен бой ұсынды. Бала кезінде Макс монеталар, көбелектер, аралар, мүктер мен папоротниктерді жинауға құмар еді. Макстың інісі Пол кейін көрнекті физик атанды. Макс Берлин және Йена университеттерінде оқыды, онда Карл Гэггенбаурдың студенті болды. Фюрбрингер Гэггенбаурдың ең жақын шәкірттерінің бірі және сергек қолдаушысы еді. Фюрбрингердің ұстаздарының бірі Эрнст Геккель болды, ол туралы ол құлшыныспен жазды: "Ол аудиторияға профессордың салмақты қадамымен емес, аполлониялық жастың жеңіске толы шабуылымен кірді, соборға асықты, биік, нәзік, әсерлі тұлға; алтын, желбіреген шаштар, үлкен, көк, жарқыраған көздер – мен көрген ең әдемі адам болуы мүмкін, және бөлме, бұрыннан жарық болғанымен, айқын түрде жарқырап көрінді." Ол динозаврлардың бұлшық еттері мен сүйектері туралы диссертация қорғап, докторлық дәрежесін алды. Кейін Гейдельберг университетінде Гэггенбаурдың жанында просектор болып жұмыс істеді, одан кейін Амстердам, Йена (1888 жылдан бастап) және Гейдельбергте (1901 жылдан бастап) профессорлық қызмет атқарды. 1901 жылы Гейдельбергте Гэггенбаурдың орнына профессор болып тағайындалды және 1912 жылға дейін қызмет етті, содан кейін оның шәкірті (кейін күйеу баласы) Герман Браус оның орнын басты. Одан кейін Марбург университетінде ерекше профессор болып жұмыс істеді. 1888 жылы Фюрбрингер құстар тобының жүйесіне арналған екі томдық монументалды еңбек жариялады. Бірінші том омыртқалылардың алдыңғы аяқтары мен иық белдеуіне, ал екіншісі құстар тобының ерекшеліктері мен жүйесіне арналған. Ол нервтің бұлшыққа қосылуы эволюция барысында сақталады деген идеяны қолданды. Ол 51 анатомиялық және морфологиялық белгіні пайдаланып, құстар тобының әрбір жұбын салыстырып, барлық қазіргі және жойылған құстар тобының эволюциялық ағашын құрды. Оның эволюциялық ағашы үш өлшемді болды, оны бүйірлік және қималық көріністер арқылы бейнеледі. Бұл бейнелеуге Адольф Энглердің өсімдіктер туралы жұмысының әсері болған болуы мүмкін. Бұл құстар жүйесіндегі маңызды жұмыс болды, ол Ханс Гадоу және басқалардың өзгерістерінен өтіп, молекулалық техникалар пайда болғанға дейін құстардың эволюциялық ағашы бойынша жұмыстар үшін берік негіз болды. Гэггенбаурдың қорғаушысы ретінде Фюрбрингер 1901 жылы Карл Рабльге қарсы шықты. Анатомия мен эмбриологиядан алынған қарама-қайшы деректерге негізделген архиптеригиумға, яғни қанаттар мен аяқ-қолдардың қалай байланысты екендігіне қатысты бұл ұзаққа созылған жанжал бір-біріне қарсы шабуылдарға ұшырады.

Max was the first son of Hermine and Karl Fürbringer. Although he was born in Wittenberg, his father's government employment involved travel and he was raised by relatives in Gera. Max was taught and influenced by Karl Theodor Liebe, a bird enthusiast who kept many kinds of birds. Max spent his early childhood collecting coins, butterflies, bees, mosses and ferns. Max's brother Paul would later become an eminent physicist. Max studied at the universities of Berlin and Jena, where he was a student of Carl Gegenbaur. Fürbringer would be one of Gegenbaur's most ardent disciples and supporters. One of Fürbringer teachers was Ernst Haeckel about whom he wrote glowingly:
"He stepped into the auditorium, not with the measured step of the professor, but with the triumphant charging along of an Apollonian youth, hurrying toward the cathedral, a tall, slender, impressive form; golden, flying locks, large, blue, flashing eyes—probably the most beautiful man that I had ever seen, and it seemed to me as if the room, which had already been bright, became noticeably brighter "
He obtained his doctorate with a thesis on the muscles and bones of dinosaurs. He later worked as a prosector under Gegenbaur at the University of Heidelberg, followed by professorships in Amsterdam, Jena (from 1888) and Heidelberg (from 1901). In 1901 he replaced Gegenbaur at Heidelberg as professor and stayed on until 1912 when his student (and later son in law) Hermann Braus took over. He then served as an außerordentliche (=extraordinary) professor at the University of Marburg. In 1888 Fürbringer published a monumental two volume work on the systematics of birds groups. The first volume was on the forelimbs and shoulder girdle of vertebrates while the second examined the characters and systematics of bird groups. One of the ideas that he used was that the connection of the nerve to a muscle tends to be conserved with evolution. He made use of 51 anatomical and morphological characters and compared every pair of bird group and deduced an evolutionary tree of all the extant and extinct bird groups. His evolutionary tree branched in three dimensions which he represented by means of side and cross sectional views. This representation was probably influenced by the work of Adolf Engler on plants. This was a seminal work in bird systematics which underwent modifications by Hans Gadow and others to become a definitive basis for subsequent work on the avian evolutionary tree well until the arrival of molecular techniques. As a defender of Gegenbaur, Fürbringer went against Carl Rabl in 1901. This long drawn conflict relating to the archipterygium or how the fin and the limb were related based on conflicting evidence from anatomy and embryology descended into polemical attacks on each other.

Таңдалған жазбалар

"Шыланға ұқсас кесірткелердің аяқ-қолдарының сүйектері мен бұлшық еттері" (1870). "Қоссайбандылардың бүйрек дамуы" (1877). "Омыртқалылардың экскреция мүшелерінің салыстырмалы анатомиясы және даму тарихы" (1878). "Құстардың морфологиясы және жүйелемесі туралы зерттеулер" (1888). (екі томдық) "Шамалы және голоцефалдың тікен-бас жүйкелері және олардың салыстырмалы морфологиясы туралы" (1897). "Жорғалаушылардың жүйелемесі мен генеалогиясына үлес" (1900). "Кеуде-иық аппараты мен иық бұлшық еттерінің салыстырмалы анатомиясы" (4 және 5-томдар, 1900–1902). "Морфологиядағы даулы мәселелер" (1902). "Сүтқоректілердің тегі" (1905).