Кіріспе

Дундреннан аббаттығы – Шотландияның Давид I королі (1124–53), Фергус Галлоуэй және Ривоулкс аббаттығының монахтары 1142 жылы құрған роман стиліндегі цистерциандық монастырь. Көп бөлігі қираған (негізгі сақталған бөліктері – трансепттер), Дундреннан архитектурасының тазалығымен және қарапайымдылығымен ерекшеленеді, ол цистерциандық идеалды көрсетеді. Бұл монастырь өте берік, ауа райына төзімді сұр құмтастан салынған, сондықтан бастапқы архитектуралық формалары мен өрнектері жақсы сақталған. Шотландия королевасы Мэри, Лэнгсайд шайқасынан кейін 1568 жылы Шотландиядағы соңғы түнін осы жерде өткізді. Жақын орналасқан Порт-Мэриден ол Солвей-Ферт арқылы Уоркингтонға өтіп, жақын арада ағылшындар тарапынан тұтқынға алынды. 1587 жылы Шотландия реформациясынан кейін жерлер коронаның меншігіне өтті. Кейіннен мал жаюға пайдаланылғаннан кейін, бұл орын уақыт өте келе қирап кетті. Бүгінде Historic Environment Scotland осы орынды ескерткіш ретінде сақтап тұрады.

Тарих

12 ғасырдың ортасында Фергус Галлоуэй Уиторн епископтығын қайта жандандырды, бұл ежелгі Галвегиялық епархияны алғаш рет экспансиялық Нортумбриандар Йорк архиепискобының билігінде құрған болатын. Уиторнның соңғы епискобы Бидвульф шамамен 803 жылы тіркелген. Содан кейін ештеңе естілмеді; және епископтық Нортумбрия билігімен бірге жойылған болуы мүмкін, бұл құлдырау 867 жылы Йорк қаласының тонауымен және одан кейін даниялықтардың басып алуымен белгіленді. Келесі екі жарым ғасыр бойы Галлоуэй, егер юрисдикция болған болса, батыста Ман епискобының, ал шығыста Дурхам және Глазгоның билігінде болған сияқты көрінеді. Епископтықты қайта жандандыру жөніндегі шаралар 1125 жылдың 9 желтоқсанында Рим папасы Хонорий II Уиторн епискобына хат жолдаған кезде басталды, оны Йорк архиепискобының алдына келуге бұйырды. Болашақ епископ Гилл Алдан есімді дін қызметкері болды, ал архиепископ – Турстан. Йорк Кентерберидің ұмтылыстарының күшейген қысымына тап болды, солтүстік ағылшын метрополитінде тек екі суфраган (Дурхам және Ман) болды. Архиепископ сайлауын дұрыс өткізу үшін оған үш суфраган қажет болды. Йорк пен Фергус келісімге келген болуы мүмкін. Король Дэвид I-нің қатысуын Йоркқа қарсы саясаты және ағылшын немесе француз дін қызметкерлерін тағайындауға бейімділігі, ал Гилл Алдан сияқты гаэльдіктер емес, оның себебімен жоққа шығаруға болады. Келісім Галвегия шіркеуі Фергустың Ман немесе Шотландиядан тәуелсіздігіне кедерес келтірмейтінін және жаңа корольдіктің солтүстік Британия мен аралдар аясындағы жеке ерекшелігін қамтамасыз етті.