Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер түрі
Species of flowering plant
Centaurea calcitrapa – қызыл жұлдызды қарақұмық және қызғылт жұлдызды қарақұмық деп аталатын гүлді өсімдіктердің бір түрі. Бұл өсімдік Еуропаға тән, бірақ онда сирек кездеседі. Бүкіл әлемде әкелінген түр ретінде және көбінесе зиянды арамшөп ретінде танымал. "Кальцитрапа" түрінің атауы өткір тікендермен қапталған қару түрі – "кальтроп" сөзінен шыққан.
Centaurea calcitrapa is a species of flowering plant known by several common names, including red star thistle and purple star thistle. It is native to Europe but is rarely found there, it is known across the globe as an introduced species and often a noxious weed. The species name calcitrapa comes from the word caltrop, a type of weapon covered in sharp spikes.
Сипаттама
Бұл бір немесе екі жылдық өсімдік, ең биіктігі 1 метрден 1,3 метрге дейін жетеді. Сабақтары түксіз және ойықты. Кейде ол дөңгелек пішінге ие болады және ұсақ, тығыз түкті немесе тікенді болады. Жапырақтары шайыр бездерімен себілген. Ең төменгі жапырақтары 20 сантиметрге дейін жетеді және терең тілімделген. Гүл шоғырында бірнеше гүлшоғырлар болады. Әрқайсысының ұзындығы 1,5-2 сантиметр, пішіні жұмыртқа тәрізді. Гүлқалқаншалары жасыл немесе сабан түсті, ұштарында қатты, өткір сары тікендері бар. Гүлшоғырдың ішінде көптеген ашық қызғылт гүлдер орналасқан. Жемісі – бірнеше миллиметрлік ахений, оның папусы жоқ. Шілдеден қыркүйекке дейін гүлдейді, ал тұқымдары тамыздан қазанға дейін піседі. Қызыл жұлдызды қарақұмық Ұлыбританияның Биологиялық әртүрлілікті сақтау жөніндегі іс-қимыл жоспарында басымдыққа ие түр ретінде тіркелген. UNIC оны "әлсіз" деп санайды және Ұлыбританияның Қызыл кітабында ұлттық сирек кездесетін түр ретінде тізілген. Бұл түр үшін ұлттық немесе Сассекс АЖЖ жоспары жоқ.
This an annual or biennial plant growing erect to a maximum height of one to 1.3 metres. The stems are hairless and grooved. It sometimes takes the shape of a mound, and it is finely to densely hairy to spiny. The leaves are dotted with resin glands. The lowermost may reach a length of 20 centimeters and are deeply cut into lobes. The inflorescence contains a few flower heads. Each is 1.5 to 2 centimeters long and oval in general shape. The phyllaries are green or straw colored and tipped in tough, sharp yellow spines. The head contains many bright purple flowers. The fruit is an achene a few millimeters long which lacks a pappus. It flowers from July until September, and the seeds ripen from August to October. The Red Star thistle has been identified as a Priority Species by the UK Biodiversity Action Plan. It is identified as 'vulnerable' by the UNIC and is listed as Nationally Rare in the UK Red Data Book. There is no national or Sussex BAP for this species.
Қолданылуы
Грекияның батыс Критінде "гурунаки" (γουρουνάκι – "кішкентай шошқа") деп аталатын жергілікті сорттың жапырақтарын жергілікті тұрғындар қайнатып жейді. Осы түрдің оңтүстік Италиядағы нұсқасын дәстүрлі түрде этникалық албаниялықтар (Арберше халқы) Вультуре аймағында (оңтүстік Италия) тұтынады. Луканиядағы Арберше қауымдастықтарында Centaurea calcitrapa өсімдігінің жас орамдары қайнатылып, басқа да егілмеген, шөптесін жасылдармен қосылып қуырылады.
In western Crete, Greece a local variety called gourounaki (γουρουνάκι little pig) has its leaves eaten boiled by the locals. A south Italian variety of the species is also traditionally consumed by ethnic Albanians (Arbëreshë people) in the Vulture area (southern Italy). In the Arbëreshë communities in Lucania the young whorls of Centaurea calcitrapa are boiled and fried in mixtures with other weedy non cultivated greens.
Гербицидтер
Пиклорам + 2,4 D, төмен ұшқыш эфирлі 2,4 D, Дикамба және Флуроксипир + Аминопиралид Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында қолдануға ұсынылады, ал аминоциклопирахлор + хлорсульфурон, аминопиралид, хлорсульфурон, клопиралид, клопиралид + 2,4 D, дикамба, дифлуфензопир + дикамба, пиклорам және триклопир + клопиралид Солтүстік Американың Тынық мұхиты жағалауында қолдануға ұсынылады.
Picloram + 2,4 D, low volatile ester 2,4 D, Dicamba, and Fluroxypyr + Aminopyralid are recommended for use in New South Wales, and aminocyclopyrachlor + chlorsulfuron, aminopyralid, chlorsulfuron, clopyralid, clopyralid + 2,4 D, dicamba, diflufenzopyr + dicamba, picloram, and triclopyr + clopyralid for the Pacific Northwest of North America.
Гербицидтерге төзімділік
Пиклорам + 2,4 D, төмен буланатын 2,4 D эфирі, Дикамба және Флуроксипир + Аминопиралидтің бәрі C. calcitrapa-да қарсы тұру қабілетін дамытудың "орташа" тәуекелімен байланысты.
Picloram + 2,4 D, low volatile ester 2,4 D, Dicamba, and Fluroxypyr + Aminopyralid all carry a "moderate" risk of producing resistance in C. calcitrapa.
Ұқсас түрлер
Centaurea aspera, қалың қылқанды жұлдызша деп аталады. Басты ерекшелігі – гүлшоғырдың жапырақшалары қол тәрізді орналасқан. Centaurea solstitialis, сары жұлдызша деп аталады. Сары гүлдері қол тәрізді орналасқан, тікенді жапырақшалары бар, орталық тікені 1-2 см ғана.
Centaurea aspera, known as rough star thistle. The main difference is the bract appendages are palmately arranged. Centaurea solstitialis, known as yellow star thistle. Differs in having yellow flowers palmately arranged, spiny bract appendages, with middle spine only 1 to 2 cm.