Жапон халық ертегісіндегі құлағы жоқ Хоичи туралы мақала. Лафкадио Хернның "Квайдан" кітабындағы әйгілі оқиға, "Гаю кидан" шығармасы негізінде жазылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон халық мұрасындағы кейіпкер
Figure in Japanese folklore
Құлағы жоқ Хойчи (耳なし芳一) – жапон халық мұрасындағы белгілі бір тұлғаның аты. Оның әңгімесі Жапонияда кеңінен танымал, ал ең танымал ағылшын тіліне аудармасы алғаш рет Лафкадио Хернның «Кваидан: Ғажайып оқиғалар мен зерттеулер» кітабында жарияланған. Осы әңгіменің нұсқасы «Квайдан» фильмінде, сондай-ақ Хернның еңбегіне негізделген «Жазғы күннің арманы» пьесасында кездеседі. Херн қолданған бастапқы мәтін – Иссеки Сандзиннің (一夕散人) «Юрейдің азасын келтірген құпия бива музыкасы (琵琶秘曲泣幽霊)» атты еңбегі екені анықталды, ол «Гаю кидан» (臥遊奇談) жинағының 2-томында (жарық көрген жылы 1782) жарияланған.
Hoichi the Earless (耳なし芳一) is the name of a well known figure from Japanese folklore. His story is well known in Japan, and the best known English translation first appeared in the book Kwaidan: Stories and Studies of Strange Things by Lafcadio Hearn. A version of this story appears in the film Kwaidan, as well as the play The Dream of a Summer Day, which are both based on Hearn's work. The source text Hearn used has been identified as the work of Isseki Sanjin (一夕散人), entitled "The Secret Biwa Music that Caused the Yurei to Lament (琵琶秘曲泣幽霊)", in the series Gayū kidan (臥遊奇談), vol. 2, (pub. 1782).
Аңыздың қысқаша мазмұны
Аңыз бойынша, Хоичи – биуа (жапондық лютнясы, құрма пішіндес) ойнауға ерекше қабілеті бар соқыр музыкант (немесе бива хоши). Ол әсіресе император Антокудың құлдырауы туралы «Хейке туралы әңгіме» эпосын шебер орындады, ол Амидаджи ғибадатханасында жерленген. Оның орындауы соншалықты әсерлі болды ki, «тіпті әулиелер де көз жасына алды». Өнеріне қарамастан, Хоичи өте кедей болды және мейірімді монахтың қамқорлығында Амидаджи ғибадатханасында тұруға мәжбүр болды. Бір күні кешке, Хоичиге қатыгез самурай келді де, музыкантты монахтың білмейтін жерде лорды үшін ойнауға талап етті. Самурай соқыр Хоичиді белгілі бір күшті даймёның үйіне алып барды, онда «Хейке туралы әңгіме» орындалуы сұралды. Хоичидің орындауына жоғары баға берілді, тыңдаушылар көз жасына алды, және оны келесі күні кешке қайтадан концерт беруге шақырды. Самурай оны ғибадатханаға қайтармас бұрын, Хоичиге ойнаған ақсүйек жасырын сапарда жүргені және кешкі оқиға туралы ешкімге айтпауы ескертілді. Келесі күні кешке самурай Хоичидің жатақханасына оралып, оны ақсүйекке алып барды. Бірақ бұл жолы Хоичидің жоқтығын монах байқады. Монах Хоичиді іздеу үшін адамдарды жіберді, соңында ол Амидаджи зиратының ортасында ашуланып биуасын ойнап тұрғанын тапты. Оны ғибадатханаға сүйреп келгенде, Хоичи монахқа өткен түні болған оқиғаны түсіндірді. Хоичидің әулиелердің құрбаны болғанын түсінген монах, досын одан әрі алдаудан сақтауға ант берді. Ол Хоичидің денесін қорғаныш үшін «Жүрек Сутрасының» канджи таңбаларымен бояды және оған әулиелер шақырғанда үнсіз және қозғалмай тұруды бұйырды. Сол күні кешке самурай бұрынғыдай Хоичиді шақырды, бірақ жауап алмағанына ашуланды. Самурай, көшпенді әуе болғаны белгілі болды, Хоичиге жақындады, бірақ оның құлақтарынан басқа ештеңе көре алмады. Сутра Хоичидің қалған денесін көрінбейтін етіп қойған еді. Бұйрығын орындауға тырысып, самурай Хоичидің құлақтарын жұлып алды, бұл оның лютнисттің жалғыз көрінетін бөлігі екенін дәлелдеді. Әулие кеткеннен кейін, Хоичи әлі де қорқып, әрекет ете алмады, бас жараларынан қан ағып жатса да. Монах келгенде, ол Хоичидің құлақтарына сутра жазуды ұмытып кеткенін, осылайша оларды әулиеге осал қалдырғанын түсінді. Жарақаттанған күйі Хоичи әулиенің билігінен босады, жараларын жазып, әйгілі музыкантқа айналды.
According to legend, Hoichi was a blind minstrel (or biwa hōshi) with an amazing gift for the biwa (a loquat shaped Japanese lute). He was particularly good at performing The Tale of the Heike, an epic describing the fall of Emperor Antoku, who is buried at Amidaji Temple. His performances were so wonderful that "even the goblins could not refrain from tears". Despite his talents, Hoichi was very poor and was forced to live at Amidaji Temple under the care of a friendly priest. As the story goes, Hoichi was approached late one night by a gruff samurai who demanded that the minstrel play for his lord without the priest's knowledge. The retainer led the blind Hoichi into what appeared to be the home of some powerful daimyō, where a performance of The Tale of the Heike was requested. Hoichi's performance was met by high praise and moved his audience to tears, and he was asked to return the next evening for a follow up recital. Before the retainer returned him to his temple, Hoichi was told that the nobleman for whom he had been playing was traveling incognito and was warned not to speak of the evening's events. The following evening, the samurai returned to Hoichi's quarters and led him back to the nobleman. However, this time Hoichi's absence was discovered by the priest. The priest then had searchers sent to find Hoichi; he was eventually found playing his biwa furiously in the middle of the Amidaji cemetery. When they dragged him back to the temple, Hoichi explained the previous night's events to the priest. Realizing that Hoichi had been bewitched by ghosts, the priest vowed to save his friend from further trickery. He painted Hoichi's body with the kanji characters of the Heart Sūtra for protection and instructed him to remain silent and motionless when he is called upon again by his ghostly audience. That evening the samurai called for Hoichi as before and was angered when he received no response. The retainer, revealed to be a wandering spirit, approached Hoichi but was unable to see anything but his ears. The sutra had rendered the rest of Hoichi's body invisible. Attempting to comply with his orders, the samurai ripped Hoichi's ears off as proof that they had been the only portion of the lute player that he could see. After the ghostly retainer had left, Hoichi was still too frightened to react, despite the blood gushing from the wounds on his head. When the priest returned, he realized in dismay that he had neglected to write the sutra on Hoichi's ears, which had left them vulnerable to the spirit. Despite his injury, Hoichi's ordeal had freed him from the spirit's power, and he went on to recover from his wounds and become a famous musician.
Орнату және нұсқалары
Ежелгі мәтінде Хоичи биуа тартып ойнайтын басты кейіпкер ретінде көрсетілген, оқиға Акама секи, Чошудағы Амидажи будда ғибадатханасында өтеді (бәрі Херн нұсқасындағыдай). Бұл орын бүгінгі Шимоносеки, Ямагучидегі Акама киіз үйі ретінде танылады. Фольклоршылар жинаған нұсқасы Мимикири Дан'ичи (「耳切り団一」) деп аталады, ол Токусима префектурасынан (Даннураның жанынан) алынған және Кюнио Янагитаның «Хитоцуме козо соно та» (『一つ目小僧その他』) еңбегінде еске алынған.
The vintage text also names Hōichi as the biwa strumming protagonist, and is set in Akama seki, Chōshū, at the Buddhist temple named Amidaji (all as in Hearn's version). This locale is identifiable as today's Akama Shrine in Shimonoseki, Yamaguchi. A variant version collected by folklorists is called Mimikiri Dan'ichi (「耳切り団一」), taken down from Tokushima Prefecture (near Dannoura), and is mentioned by Kunio Yanagita in Hitotsume kozō sono ta (『一つ目小僧その他』).
Мәдени сілтемелер
Хойчи кейіпкері "Қан ниндзясы" және "Қан ниндзясы 2" кітаптарында жиі еске алынады, себебі Шусакудың өзін бояу арқылы басқа вампирлерден жасыру таңдауы Хойчи туралы әңгімемен салыстырылады.
Hoichi is often referenced in the book Blood Ninja and Blood Ninja 2, as the character Shusaku's choice to paint himself in order to hide from other vampires is compared to the tale of Hoichi.
Танымал мәдениетте
Бұл ертегідің фантастикалық нұсқасы 2003 жылғы "100 қорқынышты әңгіме" (怪談百物語, Kaidan Hyaku Monogatari) телесериасының бір бөлімі ретінде пайда болады. Аталған эпизодта Хоичидің өмірі Хейке әскерінің қарапайым сарбазы ретінде суреттеледі, оған ханшайымдардың біреуін күзету міндеті жүктелген – ол оны қинауға ұшырағандықтан өлтіреді. Содан кейін ол ханшайымның басын Гендзи қолбасшысына ұсынады, ол оны сеніміне кіргенге опасыздық жасағаны үшін айыптап, жаза ретінде соқыр етеді. Өз кінәсін өтеу үшін ол "Хейке тарихы" айтуды бастайды. Сюжет халық аңызының негізгі элементтерін сақтайды, бірақ бұл жолы ол қойылымын тыңдайтын әулет оның бұрынғы Хейке әріптестері екені белгілі болады, олар оны жібермес бұрын ақырғы жек көру актісі ретінде құлақтарын алып қояды. Оның кескіні "Нио" видео ойынында және оның жалғасында "Бива Боку Боку" (көңілді бива) атты йокай бейнесінде қолданылады.
A fictionalized version of this tale serves as an episode of the 2003 series 100 Tales of Horror (怪談百物語, Kaidan Hyaku Monogatari). In the particular episode, Hoichi's background was revised as having been originally a foot soldier of the Heike, tasked to guard one of their princesses—one he eventually kills due to being maltreated. Afterwards, he presents the princess's head to a Genji commander, who rebukes him for betraying his charge and eventually blinding him as punishment. As his atonement, he began to perform The Tale of the Heike. The storyline follows the original elements of the folktale—with the twist being the ghostly court he performs to is eventually revealed to be his former Heike compatriots, and who finally takes his ears as a final act of spite before letting him go. His reflection is also used by the yokai "Biwa Boku boku" (a haunted biwa) in the video game Nioh and its sequel.