Куәгерлер тарихы: Қудалау мен қысымға ұшыраулар

Кіріспе

Ехоба куәгерлерінің сенімдері мен тәжірибелері тарихы бойына дау тудырып келді. Осының салдарынан, бұл діни ағым жергілікті үкіметтер, қоғамдар және діни топтар тарапынан қарсылыққа ұшырады. Көптеген христиан діндері Ехоба куәгерлерінің түсіндірулерін және ілімдерін еретик деп санайды, ал кейбір дін мамандары осы ағымды культ деп жіктеді. Құқық профессоры Арчибальд Кокс айтқандай, Ехоба куәгерлері АҚШ-та "діни қуғын-сүргіннің басты құрбандары болды, олар 1930 жылдары жаңа мүшелерді көптеп тарту және өз сенімдерін тарату арқылы назар аудара бастады, соның нәтижесінде қудалауға ұшырады". Кейде Ехоба куәгерлеріне қарсы саяси және діни антагонизм АҚШ, Канада және нацистік Германия сияқты түрлі елдерде халық наразылығына және үкіметтік қуғын-сүргінге әкеп соқты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ехоба куәгерлері АҚШ-та, Канадада және көптеген басқа елдерде саяси бейтараптық доктриналарына байланысты әскери қызметке барудан немесе соғысқа көмектесуден бас тартқандары үшін мақсатталған қудалауларға ұшырады. Канадада Ехоба куәгерлері саяси оппозициямен және жапон ұлтының өкілдерімен бірге лагерьтерге қамалды. Ехоба куәгерлерінің мүшелері көптеген елдерде әскерге шақырудан немесе міндетті әскери қызметтен бас тартқандары үшін түрмеге қамалды. Олардың діни қызметі Сингапур, Қытай, Вьетнам, Ресей және көптеген мұсылман көпшілік елдері сияқты кейбір елдерде тыйым салынған немесе шектелген.

Австралия

1930 жылы «Күзет мұнарасы» қоғамы Австралиядағы бірнеше радиостанциялардың бақылау үлесіне ие болды, оның ішінде 5KA радиостанциясы да бар еді. Онда хабар берушілерге уағыз айту тапсырылды және 1931 жылы Джозеф Франклин Рутерфордтың үгіттері таратыла бастады. 1933 жылы Австралия үкіметі Рутерфордтың католик шіркеуіне, Британ империясына және АҚШ-қа қарсы шабуылдарға толы үгіттерін тыйым салды. 1941 жылдың 8 қаңтарында «Күзет мұнарасы» қоғамының радиостанциялары ұлттық қауіпсіздікке қатерлі деп танылып жабылды. 1941 жылдың 17 қаңтарында «Ехоба куәгерлері» ұйымы заңсыз деп жарияланды, ал Екінші дүниежүзілік соғыс «бұрыннан бері бұзық деп есептелген лицензия иелерінен құтылуға тамаша мүмкіндік» ретінде сипатталды.

Бенин

Матье Кьерэку президенттігінің алғашқы кезеңінде, Құдай куәгерлерінің қызметіне тыйым салынды және олардың мүшелері "нанымдарын жоққа шығару" мақсатындағы "оқу курстарынан" өтуге мәжбүр болды.

Болгария

Болгарияда Ехоба куәгерлері ИМРО – Болгар Ұлттық Қозғалысы сияқты оңшыл ұлтшыл топтардың зорлық-зомбылық шабуылына ұшырады. 2011 жылдың 17 сәуірінде Бургастағы Патшалық залына шамамен алпыс бетперделі адамдар қоршау салды, осы кезде Мәсіхтің өлімін еске алуға арналған жылдық жиын өтіп жатқан болатын. Шабуылдаушылар тас лақтырып, жиһаздарды бүлдіріп, ішіндегі кем дегенде бесеуін жарақаттады. Оқиға жергілікті телеарнаға түсіріліп алынды. Болгариядағы Ехоба куәгерлеріне тиісті мемлекеттік рұқсатсыз дінге шақыруы үшін айыппұл салынды, сондай-ақ кейбір муниципалитеттерде олардың уағыздау құқығын шектеу немесе тыйым салу туралы заңдар бар.

Канада

1984 жылы Канада бұрын құпия сақталған бірнеше құжатты жариялады, онда 1940 жылдары "дені сау жас Ехоба куәгерлері" "лагерьтерге" жіберілгені және "дінін ұстанған бүкіл отбасылар түрмеге қамалғаны" көрсетілген.

Қытай

Қытайда Ехоба куәгерлерінің қызметі заңсыз деп есептеледі. Бұрынғы канадалық-американдық Ехоба куәгері миссионері Амбер Скора 2000 жылдардың басында күйеуімен бірге Қытайда заңсыз уағыздау үшін қандай қиындықтарға тап болғанын айтып берді. Ол, жергілікті Ехоба куәгерлері әр апта сайын әртүрлі жерде жасырын жиналуға мәжбүр болғанын, шақырулар тек ауызша таратылғанын сипаттады. Сондай-ақ, олар жаңа мүшелерді тексеріп, олардың коммунистік байланыстары немесе ұстанымдары жоқ екеніне көз жеткізетін еді.

Куба

Фидель Кастроның коммунистік режимі тұсында, Куәгерлер (Ехоба куәгерлері) "әлеуметтік бұрмалаушылар" саналатын топтардың қатарына енгізіліп, "қайта тәрбиелеу" мақсатымен мәжбүрлі еңбек лагерьлеріне жіберілді. 1974 жылдың 1 шілдесінде бұл ұйым ресми түрде тыйым салынды және олардың құлшылық орындары жабылды. Тыйым салынғаннан кейін, әскери қызметтен бас тартқан мүшелері үш жылға бас бостандығынан айырылды; сондай-ақ, мүшелерінің балаларының туға салют жасаудан бас тартқаны үшін де түрмеге қамалғандары хабарланды.

Эритрея

Эритреяда Ехоба куәгерлері 1994 жылы сайлауға қатысудан және әскери қызметтен бас тартқандықтан азаматтық және саяси құқықтарынан айырылды. Кез келген жастағы мүшелер діни жиналыстарға қатысқандары үшін тұтқындалды. 1994 жылдың 24 қыркүйегінде үш адам тұтқындалып, сот процесіз түрмеге қамалды. Халықаралық құқық қорғау ұйымдары Эритреядағы Ехоба куәгерлерінің жағдайынан хабардар.

2016 жылдың шілде айына қарай 55 мүше түрмеде отырды. «Күзет мұнарасы» қоғамының мәліметінше, 2020 жылдың 4 желтоқсанында 28 мүше босатылды, ал 2021 жылдың басында тағы төртеуі босатылды.

Франция

Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Франция үкіметі Ехоба куәгерлерінің қауымдастығын Францияда тыйым салды және Күзет мұнарасы, Киелі кітап және трактаттар қоғамының француздық кеңселерін босатуды бұйырды. Соғыстан кейін Ехоба куәгерлері Францияда өз қызметін қайтадан бастады. 1952 жылдың желтоқсан айында Францияның ішкі істер министрі "Құлақ мұнарасы" журналының әскери қызметке қатысты ұстанымын негізге ала отырып, оны жариялауға тыйым салды. 1974 жылдың 26 қарашасында тыйым алынды. 1990 және 2000 жылдары Франция үкіметі Ехоба куәгерлерін "культтар" тізіміне енгізді, ал үкімет министрлері Ехоба куәгерлері туралы жұрт алдында қарапайымдықтан шыққан сөздер айтты. Францияда бір ғасыр бойы қызмет етіп келгеніне қарамастан, Францияның Қаржы министрлігі осы діннің ресми танылуына қарсы болды; Францияның Жоғарғы әкімшілік соты, Мемлекеттік кеңес, 2000 жылдың 23 маусымында ғана Ехоба куәгерлері француз заңнамасы бойынша дін ретінде қарастырылуға лайық екенін шешті. Францияның Ішкі істер министрлігі осы діннің ұйымдарына берілген қайырымдалықтың 60%-ын жинауға тырысты; Куәгерлер бұл салық салуды "конфискациялық" деп атады және Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сотқа шағымданып арыз берді. 2011 жылдың 30 маусымында Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот Францияның әрекеттері Ехоба куәгерлерінің діни бостандығын бұзды деген үкім шығарды. Франциядағы Ехоба куәгерлері өздерінің жатақтарына және құдайға табыну орындарына қарсы жүздеген қылмыстық шабуылдарды хабарлады.#tag:ref "Ехоба куәгерлері қауымдастығының өкілдерінің мәлімдемесіне сәйкес, желтоқсан айына дейін елде оларға қарсы 65 акт вандализм жасалған, соның ішінде Ехоба куәгерлерінің мүліктеріне қаратылған Молотовы коктейлі лақтырылған. Елдегі Ехоба куәгерлері қауымдастығының басшыларының мәлімдемесіне сәйкес, 2006 жылы 98 акт, ал 2007 жылы 115 акт адамдарға қарсы жасалған." Реюнионда бұл журнал "Bulletin intérieur" деген атпен жарияланды.

Грузия

1996 жылы, Грузия КСРО құлағаннан кейінгі Конституциясын қабылдағаннан кейін бір жыл өткен соң, елдің Ішкі істер министрлігі Ехоба куәгерлеріне тиесілі діни әдебиеттерді тәркілеу науқанын бастады. Жеке куәгерлер діни босқын мәртебесін алу үшін Грузиядан қашып, басқа елдерде пана сұрады. Үкімет шенеуніктері Ехоба куәгерлеріне жиналыстар ұйымдастыруға рұқсат бермеді, ал құқық қорғау органдары заңды жиналыстарды таратып жіберді. 2000 жылдың қыркүйек айында AP және Кавказ пресс агенттігі хабарлағандай, "Грузия полициясы мен қауіпсіздік қызметкерлері 8 қыркүйекте Грузияның солтүстік-батысындағы Натулики қаласында 700-ге жуық Ехоба куәгерінің ашық аудандағы жиынына қарсы танкіге қарсы пулеметтерден оқ атып, күш қолданды". 2002 жылы Ехоба куәгерлеріне қарсы зорлық-зомбылық ұйымдастырған дін қызметкерін сотқа беруге үкімет пен құқық қорғау органдарының арасындағы ынтымақтастық болмағандықтан кедергі келтірілді. 2004 жылы Forum 18 1999 жылдан бері Ехоба куәгерлері мен басқа да діни азшылықтарға қарсы "бес жылдық үрей билігі" орнағанын мәлімдеді. Amnesty International былай деп атап өтті: "Грузияда Ехоба куәгерлері жиі зорлық-зомбылықтың нысанына айналады. Көптеген жағдайларда полиция сенушілерді қорғауға күш салмайды, тіпті физикалық және сөздік зорлық-зомбылыққа қатысқан деген айыптар да бар". 2007 жылдың 3 мамырында Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот Грузия үкіметінің Ехоба куәгерлеріне қарсы діни зорлық-зомбылыққа жол бергені үшін кінәлі деп тапты және құрбандарға моральдық зиянды өтеу беруге және сот шығындарын төлеуге міндеттеді. 2014 жылдың 7 қазанында Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот Грузиядағы Ехоба куәгерлеріне қарсы 2000-2001 жылдары жасалған зорлық-зомбылыққа қатысты шешім шығарып, Грузияның мемлекеттік қызметкерлері Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияның 3, 9 және 14-баптарын бұза отырып, осы шабуылдарға тікелей қатысқан немесе жеке тұлғалардың діни топ мүшелеріне қарсы зорлық-зомбылығына жол бергенін бірауыздан мойындады.

Оңтүстік Осетия

2017 жылдың шілдесінде Оңтүстік Осетияның Жоғарғы соты Ехоба куәгерлерін экстремистік ұйым деп шешім шығарды. Сот "жиналыстар өткізу және әдебиет тарату сияқты діни қызметтің кез келген түрі үшін" он жылға бас бостандығынан айыру жазасын белгіледі.

Германия

1931 және 1932 жылдары Германияда Ехоба куәгерлеріне қарсы 2000-нан астам сот ісі қозғалып, топ мүшелері жұмыстан босатылды. 1933 жылы Адольф Гитлер канцлер болып тағайындалғаннан кейін қуғын-сүргін күшейіп, 1945 жылға дейін жалғасты. 1933 жылдың 25 маусымында Берлинде өткен Ехоба куәгерлерінің съезінде топтың саяси бейтараптығын жариялап, үкімет тарапынан қарсылықты тоқтатуға шақыратын «Фактылар туралы мәлімдеме» жарияланды. Мәлімдеменің 2,1 миллионнан астам данасы Германия бойынша таратылды, бірақ оның таралуы Германиядағы дін өкілдеріне қарсы қуғын-сүргіннің жаңа толқынына әкеп соқты, олардың нацистік сәлем беруден, нацистік ұйымдарға қосылудан немесе әскери қызметтен бас тартуы ұлттық-социалистік тоталитарлық идеологияға қарсылықты білдірді. 1934 жылдың 4 қазанында Германиядағы Ехоба куәгерлерінің қауымдары Гитлерге наразылық білдіріп, ескертулер жіберді. «Құдайдың Патшалығы» қоғамы сол кездегі Германияның мемлекеттік қызметкері Карл Р. А. Виттигтің сөзін келтіре отырып, Гитлерге үшінші рейхтің Киелі кітапты зерттеушілерді қуғындауына қарсы наразылық білдіретін бірнеше телеграмма көрсетілгенін хабарлады. Виттиг былай деп мәлімдеді: «Гитлер аяғына тұрып, ырысынан айқайлап: «Бұл әулет Германияда жойылсын!» деді. Осы әңгімеден кейін төрт жыл өткен соң, мен өзімнің бақылауым арқылы Гитлердің ашуының тек қана бос әңгіме емес екеніне көз жеткіздім. Концентрациялық лагерьдегі тұтқындардың ешқайсысы да СС әскерлерінің қатыгездігіне Киелі кітапты зерттеушілер сияқты төтеп берген жоқ. Бұл – әлемдегі ешбір тіл сипаттай алмайтын, дене және психикалық азаптардың аяқталмайтын тізбегінен тұратын қатыгездік еді». Шамамен 10 000 куәгер түрмеге қамалды, оның ішінде 2000-ы концентрациялық лагерьлерге жіберілді, онда олар күлгін үшбұрыштармен таңбаланды; 1200-ге жуық адам қайтыс болды, оның ішінде 250-і өлім жазасына кесілді. 1935 жылдан бастап гестапо офицерлері мүшелерге өздерінің сенімінен бас тарту, мемлекеттік билікке бағыну және неміс әскерін қолдау туралы құжатқа қол қоюды ұсынды. Тарихшы Детлеф Гарбе соғысқа дейін «өте көп» адамдар мәлімдемеге қол қойғанын, бірақ кейінгі жылдары концентрациялық лагерьдегі «Киелі кітапты зерттеушілердің саны өте аз болғанын» айтады. Германияда Ехоба куәгерлерінің белсенді қызметі бір ғасырдан астам уақытқа созылғанмен, олар 2005 жылдың 25 наурызында Берлинде ғана заңды түрде танылды; 2006 жылы Германияның Федералдық әкімшілік соты Лейпцигтегі жергілікті шешімді бүкіл елге таратуды ұзартты.

During 1931 and 1932, more than 2000 legal actions were instigated against Jehovah's Witnesses in Germany and members of the group were dismissed from employment. Persecution intensified following Adolf Hitler's appointment as chancellor in 1933 and continued until 1945. A "Declaration of Facts" was issued at a Jehovah's Witness convention in Berlin on June 25, 1933, asserting the group's political neutrality and calling for an end to government opposition. More than 2.1 million copies of the statement were distributed throughout Germany, but its distribution prompted a new wave of persecution against members of the denomination in Germany, whose refusal to give the Nazi salute, join Nazi organizations or perform military service demonstrated their opposition to the totalitarian ideology of National Socialism. On October 4, 1934, congregations of Jehovah's Witnesses in Germany sent telegrams of protest and warning to Hitler. The Watch Tower Society reported that according to Karl R. A. Wittig, a government officer in Germany at the time, Hitler was shown a number of telegrams protesting the Third Reich's persecution of the Bible Students. Wittig reported: "Hitler jumped to his feet and with clenched fists hysterically screamed: 'This brood will be exterminated in Germany!' Four years after this discussion I was able, by my own observations, to convince myself that Hitler's outburst of anger was not just an idle threat. No other group of prisoners of the named concentration camps was exposed to the sadism of the SS soldiery in such a fashion as the Bible Students were. It was a sadism marked by an unending chain of physical and mental tortures, the likes of which no language in the world can express." About 10,000 Witnesses were imprisoned, including 2000 sent to concentration camps, where they were identified by purple triangles; as many as 1200 died, including 250 who were executed. From 1935 Gestapo officers offered members a document to sign indicating renouncement of their faith, submission to state authority, and support of the German military. Historian Detlef Garbe says a "relatively high number" of people signed the statement before the war, but "extremely low numbers" of Bible Student prisoners did so in concentration camps in later years. Despite more than a century of conspicuous activity in the country, Jehovah's Witnesses in Germany were not granted legal recognition until March 25, 2005, in Berlin; in 2006 Germany's Federal Administrative Court in Leipzig extended the local decision to apply nationwide.

Үндістан

Ехоба куәгерлерінің қоғамдық ақпараттар басқармасы Үндістанда бірнеше рет ұйымдасқан шабуылдарды құжаттады. Олардың мәлімдемесіне сәйкес, осы зорлық-зомбылық оқиғалары "елдің өзінің азаматтарына, атап айтқанда христиандарға деген жаугершілігін көрсетеді". Сонымен қатар, полицияның Ехоба куәгерлеріне жасалған шабуылдарға араласып, куәгерлерге айып тағып, ал басқа қатысушыларға айып тақпаған жағдайлар да тіркелген. 2010 жылдың 20 желтоқсанында Давангереде екі әйел куәгерге бір топ адам шабуыл жасады. Шабуылдаушылар бірінің үйіне кіріп, олар паналаған жерін қоршады. Мүлік зақымдалды және бір куәгерге дене жарақаты келтірілді. Полиция келген кезде куәгерлер тұтқындалып, дінге қарсы сөздер айтқан деп айыпталды. 2011 жылдың 6 желтоқсанында Мадикериде үш куәгерге бір топ адам шабуыл жасады. Еркек куәгер "тебіліп, ұрып-соғылды, содан кейін жақын жердегі ғибадатханаға сүйреп әкетілді", ал әйел куәгерлерге "әдепсіз сөздер айтылып, киімдерін жыртуға тырысты". Күзет мұнарасы қоғамының хабарлауынша, полиция "үш куәгерді полиция бөлімшесіне алып барып, шабуыл жасаған топқа емес, оларға айып тақты". 2012 жылдың шілдесінде Мадикериде 15 адам төрт куәгерге шабуыл жасады. Топ полиция бөлімшесіне жеткізіліп, "басқа діннің немесе діни сенімдерін қорлау" айыбы тағылды, содан кейін кепілдікпен босатылды. 2023 жылдың қазан айында Кералада Ехоба куәгерлерінің жылдық жиынында бомба жарылып, 7 адам қаза тауып, 50-ге жуық адам жарақат алды. Күдікті өзін Ехоба куәгерлерінің бұрынғы мүшесі деп мәлімдеп, куәгерлердің ұлтқа қарсы доктриналарын жек көретінін айтты.

Қазақстан

Қазақстандағы Ехоба куәгерлерінің қызметі 1997 жылға дейін тыйым салынған болатын. Тыйым алынғаннан кейін де, олардың мүшелері полицейлердің бұзушылықтарына және түрмеге қамалуға ұшырады. Қазіргі таңда олардың қызметі Қазақстанның кейбір өңірлерінде ғана тіркелген, ал «Күзет мұнарасы» қоғамы олардың әдебиеттерін пайдалану шектеулі екенін хабарлайды.

Малави

1967 жылы Малавидегі мыңдаған Ехоба куәгерлері Малави Конгресс партиясын қолдайтын карта сатып алудан бас тартқандары үшін полиция мен азаматтар тарапынан ұрып-сапаланып, өлтірілді. Олардың бұрынғы отарлық үкімет кезіндегі саяси бейтараптығы қарсылық актісі ретінде қарастырылса, жаңа тәуелсіз үкіметке қатыспауы сатқындық деп есептелді. Ұйым заңсыз деп жарияланып, елдегі шетелдік мүшелері қуылды. 1972 жылдың қыркүйегінде Малави Конгресс партиясының өткен жиналысында "барлық куәгерлер жұмыстан шығарылуы керек; осы талапты орындамаған кез келген компанияның лицензиясы алынып тасталады" делінген қаулы қабылданды. 1973 жылдың қараша айына дейін 21 000 Ехоба куәгері көршілес Замбияға қашып кетті. 1993 жылы көппартиялық жүйеге өту және басшылықтың ауысуы кезінде үкімет ұйымға салған тыйымды жойды.

Ресей

2004 жылы Мәскеу қалалық соты Ехоба куәгерлерінің қызметін тоқтатып, олардың заңды тұлғасын таратуды бұйырды. 2007 жылы Ресейдің экстремизмге қарсы заңдары зорлық көрсетпеген топтарға да қолданыла бастады. 2009 жылы Таганрог портындағы Ехоба куәгерлерінің қызметіне тыйым салынды, себебі жергілікті сот олардың діни сенімдерінің "екіленуін және жоғарылығын" насияттау арқылы діни жекқорлықты қоздырғаны үшін кінәлі деп тапты. 2009 жылдың желтоқсанында Ресей Жоғарғы соты төменгі соттардың Ехоба куәгерлерінің 34 әдебиетін, соның ішінде "Құлақ мұнарасы" журналын экстремистік деп жариялаған шешімін растады. Бұл шешім Таганрогтағы Ехоба куәгерлерінің мүлкін тәркілеуді де растады. 2015 жылдың желтоқсанында Ростов облыстық соты Таганрогта 16 Ехоба куәгерін экстремистік қызметпен айналысқандары үшін кінәлі деп тапты, бесеуіне 5,5 жылға шартты жаза берілді, ал қалғандарына төлемеген айыппұл салынды. 2017 жылдың наурыз айында Ресейдің ТАСС ақпарат агенттігі Ресей Әділет министрлігінің экстремистік қызметке қатысқандары үшін Ресейдегі Ехоба куәгерлерінің басқару орталығының қызметін тоқтатқанын хабарлады. 2017 жылдың сәуір айында БҰҰ-ның Пікір және сөз бостандығы жөніндегі арнайы хабаршысы Дэвид Кей, Бейбіт жиналыс және қауымдастық бостандығы жөніндегі арнайы хабаршысы Майна Киаи және Дін және сенім бостандығы жөніндегі арнайы хабаршысы Ахмед Шахид Ресейдің Ехоба куәгерлеріне тыйым салуға тырысуын айыптады. 2017 жылдың 20 сәуірінде Ресей Жоғарғы соты Ехоба куәгерлерінің қызметі "экстремизмге" қарсы заңдарды бұзады деген елдің Әділет министрлігінің талабын қанағаттандырып, үкім шығарды. Бұл үкімге сәйкес, Санкт-Петербургтегі ұйымның Ресейдегі бас кеңсесі және оның 395 жергілікті діни ұйымы таратылды, олардың қызметіне тыйым салынды және олардың мүлкі мемлекетке берілді. Forum 18 адам құқықтары жөніндегі ұйымның мәлімдемесіне сәйкес, бұл соттың тіркелген ұлттық діни ұйымды "экстремистік" деп тануының алғашқы жағдайы. Көптеген елдер мен халықаралық ұйымдар Ресейдің Ехоба куәгерлеріне қатысты діни құқық бұзушылықтарына қарсы шықты. Әртүрлі діни конфессиялардың басшылары да Ресейдің конфессияны тыйым салу шешіміне қарсылық білдірді. Newsweek журналында жарияланған мақалада былай делінген: "Ресейдің Ехоба куәгерлеріне тыйым салу шешімі Владимир Путин үкіметінің 'сасқаниясын' көрсетеді", - деді АҚШ Халықаралық діни бостандық жөніндегі комиссиясының (USCIRF) төрағасы. АҚШ Холокост еске алу мұражайы да Ресейдің Ехоба куәгерлеріне қатысты әрекеттеріне қатты алаңдаушылық білдірді. 2017 жылдың мамыр айында қарулы Федералдық қауіпсіздік қызметінің (ФСБ) қызметкерлері 46 жастағы Дания азаматы Денис Кристенсенді Орелдегі бір залда экстремизмге қатысты айыптаулар бойынша ұстады. 2019 жылдың 6 ақпанында ол кінәлі деп танылып, алты жылға бас бостандығынан айырылды. 2019 жылы Сургутта Ехоба куәгерін ұстаған кезде оған азаптау жасалғаны туралы мәлімдемелер жасалды. 2021 жылдың ақпанында Хакасия Республикасындағы Ресей соты 69 жастағы Валентина Барановскаяны Ресейде тыйым салынған діни қызметке қатысқаны үшін екі жылға бас бостандығынан айырды. Ол 2017 жылы олардың қызметіне тыйым салынғалы бері Ресейде түрмеге қамалған бірінші әйел мүше болды. Оның 46 жастағы ұлы Роман Барановский де алты жылға бас бостандығынан айырылды. Күзет мұнарасы қоғамының хабарлауынша, Жоғарғы сот 2021 жылдың 24 мамырында олардың шағымын қабылдамады және босатылғаннан кейін оларға қосымша шектеулер қойды. Үкімге пікір білдірген USCIRF Twitter-де нашар денсаулығы бар қарт әйелдің сотталуы "Ресейдің діни бостандыққа қарсы қатыгез науқанындағы жаңа төмендік" деп мәлімдеді. 2022 жылдың қазан айында үш Ехоба куәгері Украинаның Ресейге қосылған бөлігіне жататын Севастополь қаласында алты жылға бас бостандығынан айырылды. Украинада діни ұйымның қызметі заңды болғанымен, шешім "Мәскеу соты" тарапынан қабылданды, олар Ехоба куәгерлері үшін қызметтер ұйымдастырғаны үшін кінәлі деп танылды.

In 2004, the Moscow City Court banned the activities of Jehovah's Witnesses in Moscow and their legal entity was liquidated. Russian anti extremism laws were extended to non violent groups in 2007 and Jehovah's Witnesses were banned in the port city of Taganrog in 2009 after a local court ruled that the organization was guilty of inciting religious hatred by "propagating the exclusivity and supremacy" of their religious beliefs. In December 2009, the Supreme Court of Russia upheld the ruling of the lower courts which pronounced 34 pieces of Jehovah's Witness literature extremist, such as their magazine The Watchtower. The ruling upheld the confiscation of property of Jehovah's Witnesses in Taganrog. In December 2015, a Rostov Regional Court convicted 16 Jehovah's Witnesses of practicing extremism in Taganrog, with five given 5 1/2 year suspended sentences and the remainder were issued fines they were not required to pay. In March 2017, the Russian News Agency TASS reported that Russia's Justice Ministry had suspended the activities of the Administrative Center of Jehovah's Witnesses in Russia due to extremist activities. In April 2017, UN Special Rapporteur on Freedom of Opinion and Expression David Kaye, UN Special Rapporteur on Freedoms of Peaceful Assembly and Association Maina Kiai, and UN Special Rapporteur on Freedom of Religion and Belief Ahmed Shaheed condemned Russia's desire to ban Jehovah's Witnesses. On April 20, 2017, The Supreme Court of Russia issued a verdict upholding the claim from the country's Justice Ministry that Jehovah's Witnesses' activity violated laws on "extremism". The ruling liquidated the group's Russian headquarters in Saint Petersburg and all of its 395 local religious organizations, banning their activity and ordering their property to be seized by the state. According to the human rights organization Forum 18, this is the first time a court has ruled a registered national centralized religious organization as "extremist". Many countries and international organizations have spoken out against Russia's religious abuses of Jehovah's Witnesses. Leaders of various denominations have also spoken out against Russia's decision to ban the denomination. An article in Newsweek stated, "Russia's decision to ban Jehovah's Witnesses in the country shows the 'paranoia' of Vladimir Putin's government, according to the chair of the United States Commission on International Religious Freedom (USCIRF)." The United States Holocaust Memorial Museum also expressed deep concern over Russia's treatment of Jehovah's Witnesses. In May 2017, armed Federal Security Services (FSB) officers arrested Dennis Christensen, a 46 year old Danish citizen, at a hall in Oryol on charges related to extremism. On February 6, 2019, he was found guilty and sentenced to six years in prison. A 2019 arrest in Surgut of a Jehovah's Witness has been alleged to involve torture. In February 2021, a Russian court in the Republic of Khakassia sentenced 69 year old Valentina Baranovskaya to two years in prison for taking part in religious activities that have been banned in Russia. She is the first female member of the denomination to be imprisoned in Russia since their activities were banned in 2017. Her 46 year old son Roman Baranovsky was also sentenced to six years in prison. According to the Watch Tower Society, the Supreme Court denied their appeal on May 24, 2021, and added restrictions to be imposed on them after their release. Commenting on the sentence, the USCIRF tweeted that the sentencing of an elderly woman in poor health marks a "new low in Russia's brutal campaign against religious freedom." In October 2022, three Jehovah's Witnesses were sentenced to six years in prison in Sevastopol, a city that belongs to a part of Ukraine annexed by Russia. Although the denomination's activities are legal in Ukraine, the decision was made by "a Moscow imposed court" that found them guilty of organizing activities for Jehovah's Witnesses.

Сингапур

1972 жылы Сингапур үкіметі Ехоба куәгерлерінің тіркеуін алып тастады және олардың қызметін тыйым салды, себебі олардың мүшелері әскери міндеттен бас тартуға (барлық ер азаматтар үшін міндетті), мемлекеттік туға салам беруге немесе мемлекетке адалдық серт беруге бас тартады. Бұл діни ұйымның жарияланымдарына да тыйым салынды, ал тыйым салынған әдебиеттерді иеленген адамға алғашқы рет сотталғанда 2000 долларға дейін айыппұл салынып, 12 айға дейін түрмеге жабылу жазасы беріледі. 1994 жылы Сингапурдың Жоғарғы соты «Чан Хианг Ленг Колинге қарсы Прокурор» ісін қарастырып, Ехоба куәгерлеріне тыйым салу Сингапур Конституциясының 15(1)-бабында кепілденген дін бостандығы құқығын бұзбайтынын анықтады. Бас судья Юн Пун Хоудың шешіміне сәйкес, олардың әскери қызметтен бас тартуы қоғамдық тәртіпке, қауіпсіздікке және әл-ауқатқа қайшы келеді, ал қоғамдық тәртіпке қатысты заңдар Конституцияның 15(4)-бабында көрсетілген дін бостандығына ерекшеліктер болып табылады. 1995 жылдың ақпан айында Сингапур полициясы «Үміт операциясы» деген кодолық атаумен топ мүшелері діни жиналыстар өткізген жеке үйлерге шабуыл жасады. Полиция қызметкерлері Киелі кітаптарды, діни әдебиеттерді, құжаттар мен компьютерлерді тәркіледі, содан кейін 69 Ехоба куәгеріне қарсы қылмыстық іс қозғалды, олардың көпшілігі түрмеге қамалды. 1995 жылдың наурыз айында 74 жастағы Ю Нгук Дин «керексіз жарияланымдар» деп танылған екі кітапты алып жүргені үшін тұтқындалды, олардың бірі – «Мұнаралық қоғамның» басып шығарған Киелі кітап еді. 1996 жылы он сегіз Ехоба куәгері Сингапур пәтерінде заңсыз жиналғандары үшін айыпты деп танылды және бір аптадан төрт аптаға дейін түрмеге қамалды. Канада патшасының кеңесшісі Глен Хоу Ехоба куәгерлеріне қатысты шектеулер олардың конституциялық құқықтарын бұзады деп мәлімдеді. Кейін бас судья Йонг Пун Хоу Хоудың саналылығына күмән келтіріп, оны «мультфильм әлемінде өмір сүруде» деп айыптады және «ерекше, ақылсыз діни топтарға» сілтеме жасап, апелляцияны қабылдамады. 1998 жылы Ехоба куәгері ұлттық әнұранды орындаудан немесе мемлекеттік туға салам беруден бас тартқаны үшін мемлекеттік мектептен орынсыз босатылғаны үшін сотқа шағымданды. 1999 жылдың наурыз айында Апелляциялық сот оның шағымын қабылдамады. 2001 жылдың сәуір айында Ехоба куәгері болып табылатын мектеп мұғалімі ұлттық әнұранды орындаудан бас тартқаны үшін жұмыстан босатылатыны туралы ескертілген соң, қызметінен кетті. Қарсылық көрсеткені үшін 15 айлық түрме жазасы көзделеді, ал екінші рет бас тартқан жағдайда – 24 айлық жаза. Бастапқы екі жылдық міндетін орындаған барлық азаматтар үшін қажетті жылдық әскери резервтік міндетті орындамау 40 күндік жазамен, ал төрт рет бас тартқан жағдайда – 12 айлық жазамен қорқытылады.

In 1972, the Singapore government de registered and banned the activities of Jehovah's Witnesses on the grounds that its members refuse to perform military service (which is obligatory for all male citizens), salute the flag, or swear oaths of allegiance to the state. Literature published by the denomination was also banned, and a person in possession of the banned literature may be fined up to S$2,000 (US$1,333) and jailed up to 12 months for a first conviction. In 1994, the High Court of Singapore ruled on the case of Chan Hiang Leng Colin v Public Prosecutor, finding that banning the Jehovah's Witnesses did not violate the right to freedom of religion guaranteed by Article 15(1) of the Constitution of Singapore. According to the ruling by Chief Justice Yong Pung How, their refusal to perform military service was contrary to public peace, welfare and good order, and laws relating to public order are exceptions to freedom of religion set out in Article 15(4). In February 1995, Singapore police raided private homes where group members were holding religious meetings, in an operation codenamed "Operation Hope". Officers seized Bibles, religious literature, documents and computers, and eventually brought charges against 69 Jehovah's Witnesses, many of whom went to jail. In March 1995, 74 year old Yu Nguk Ding was arrested for carrying two "undesirable publications"—one of them a Bible printed by the Watch Tower Society. In 1996, eighteen Jehovah's Witnesses were convicted for unlawfully meeting in a Singapore apartment and were given sentences from one to four weeks in jail. Canadian Queen's Counsel Glen How argued that the restrictions against the Jehovah's Witnesses violated their constitutional rights. Then Chief Justice Yong Pung How questioned How's sanity, accused him of "living in a cartoon world" and referred to "funny, cranky religious groups" before denying the appeal. In 1998, a Jehovah's Witness lost a lawsuit against a government school for wrongful dismissal for refusing to sing the national anthem or salute the flag. In March 1999, the Court of Appeals denied his appeal. In April 2001, one public school teacher, also a member of Jehovah's Witnesses, resigned after being threatened with dismissal for refusing to participate in singing the national anthem. The initial sentence for failure to comply is 15 months' imprisonment, with an additional 24 months for a second refusal. Failure to perform annual military reserve duty, which is required of all those who have completed their initial two year obligation, results in a 40 day sentence, with a 12 month sentence after four refusals.

Оңтүстік Африка

1967 жылдың 7 маусымынан бастап апартеидтік Оңтүстік Африка үкіметі Қорғаныс заңына толықтырулар енгізіп, осылайша белгілі бір жасқа жеткен барлық ақ нәсілді ер адамдардың қарулы күштер қатарына міндетті түрде қатысуын бекітті. Әскерге шақыру Ехоба куәгерлерін үкіметпен қақтығысқа алып келді, ал әскери қызметтен бас тартқан жас жігіттерге 12 айдан кем емес мерзімге әскери қамау жазасы берілді, кейбір жағдайларда осы жаза қайталануы мүмкін еді. 1974 жылғы Оңтүстік Африкадағы нәсілдік қатынастар туралы шолуға сәйкес, 1973 жылы 158 Ехоба куәгері "діни нанымдарына орай қызмет көрсетуден немесе оқудан бас тартқаны үшін" сотталды. 1974 жылдың бірінші жартысында 120 Ехоба куәгері сотталды. Әскерге шақыру 1993 жылдың тамыз айының соңында ресми түрде тоқтатылды. Осы кезде Оңтүстік Африка Конституциясы әскери қызмет орнына балама азаматтық қызметке мүмкіндік беру үшін түзетілді.

Кеңес Одағы

1939 жылға дейін Кеңес Одағы Румынияның шығыс бөлігін, Молдавия мен Литваны күштеп қосып алғанға дейін, Ехоба куәгерлерінің қозғалысы кеңінен таралмаған еді. Олардың саны ешқашан көп болған жоқ (1968 жылы КГБ бағалауынша 20 000 адам), бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Ехоба куәгерлері Кеңес Одағындағы ең көп қуғын-сүргінге ұшыраған діни топтардың біріне айналды. Олардың мүшелері тұтқындалды немесе жер аударылды, ал кейбіреулері еңбек лагерлеріне жіберілді. Молдавия ССР-індегі куәгерлер Томск облысына, ал Кеңес Одағының басқа аймақтарынан келгендер Иркутск облысына жер аударылды. Ехоба куәгерлерінің қозғалысын таратуға міндеттелген КГБ қызметкерлері куәгерлердің тіпті еңбек лагерлерінде де өз дінін сақтағанын көріп, алаңдады. 1950 жылдың қазан айында Ішкі істер министрі Виктор Семенович Абакумов Сталинге Ехоба куәгерлерін жер аударуды ұсынды. Министрлер Кеңесі шешім қабылдады және 1951 жылдың наурыз айында Мемлекеттік қауіпсіздік министрлігі бұйрық шығарды. Молдавия КСР-і "Молдавия КСР-інен жер аударылған адамдардың мүлкін тәркілеу және сату туралы" декрет қабылдады, ол Ехоба куәгерлерін де қамтыды. Кеңес үкіметі Бруклиннен контрабанда арқылы әкелінетін діни әдебиеттерді алуын тоқтата алмай, Ехоба куәгерлеріне наразылық білдірді және КГБ-ға Бруклин штаб-пәтеріне тыңшылар жіберуге рұқсат берді. 1965 жылдың қыркүйек айында КСРО Министрлер Кеңесінің Президиумының декретімен Ехоба куәгерлеріне "арнайы қоныстану" шектеуі алынды, бірақ декретте (оны Анастас Микоян қол қойған) тәркіленген мүліктері үшін ешқандай өтемақы төленбегені айтылды. Дегенмен, Ехоба куәгерлерінің идеологиясы антисоветтік деп танылғандықтан, мемлекеттік қуғын-сүргінге ұшырауын тоқтатпады.

Түрікменстан

Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі комитеті Түркменстандағы Ехоба куәгерлерінің әскери міндетті қызметтен бас тартқаны үшін қудаланып, түрмеге қамалғанын, ал Түркменстан конституциясы "әрбір адамның дінін жеке немесе басқалармен бірлесіп өзгелерге таңусыз ұстануға", сондай-ақ "сенім еркіндігі мен осы сенімдерін еркін білдіруге" құқығы бар екенін мәлімдеген. БҰҰ комитеті: "Мемлекеттік тарап баламалы әскери қызмет қарастырылатындай етіп заңнамасын қайта қарау үшін барлық қажетті шараларды қабылдауы керек. Мемлекеттік тарап сондай-ақ заңда азаматтардың ар-ождан негізінде әскери қызметке наразылық білдіру құқығы нақты көрсетілуін қамтамасыз етуі тиіс. Бұдан бөлек, мемлекеттік тарап ар-ождан себептерімен әскери қызметтен бас тартқандарды қудалауды тоқтатып, қазір түрмеде отырғандарды босатуы керек". 2021 жылдың мамыр айында "Күзет мұнарасы" қоғамы Түркменстанның ар-ождан негізінде әскери қызметтен бас тартқаны үшін түрмеге қамалған барлық Ехоба куәгерлерін босатқанын хабарлады. АҚШ Мемлекеттік департаментінің мәліметінше, Түркменстанның Әділет министрлігі Ехоба куәгерлерін шетелдік және қауіпті деп сипаттаған. АҚШ Мемлекеттік департаменті сондай-ақ Түркменстан үкіметінің Ехоба куәгерлерінің (және басқа да түрлі діни топтардың мүшелерінің) балаларын өз діни сенімдеріне сәйкес тәрбиелеу еркіндігіне шектеулер қойғанын мәлімдеді. 2003 жылы Ехоба куәгерлерінің діни әдебиеттері тәркіленді, олардың мүшелеріне виза берілмеді, ал басқаларын шекарадан өтіп бара жатқанда тоқтатып, елге қайтаруға мәжбүр етті. 2004 жылы бес Ехоба куәгері елден шығуға тыйым салынған азаматтардың "қара тізіміне" енгендіктен, басқа елге ұшатын рейске отырудан алдын алынды. 2015 жылы Түркменстандағы бір Ехоба куәгері жеке үйde өткен діни жиында араздық тудырды деген айыппен төрт жылға бас бостандығынан айырылды, ал жиынға қатысқан басқалар айыппұл төледі.

The United Nations Human Rights Committee has indicated that Jehovah's Witnesses in Turkmenistan have been prosecuted and imprisoned for refusing to perform compulsory military service, despite Turkmenistan's constitution guaranteeing the right to "practice any religion alone or in association with others" and the right to "freedom of conviction and the free expression of those convictions". The UN committee noted, "The State party should take all necessary measures to review its legislation with a view to providing for alternative military service. The State party should also ensure that the law clearly stipulates that individuals have the right to conscientious objection to military service. Furthermore, the State party should halt all prosecutions of individuals who refuse to perform military service on grounds of conscience and release those individuals who are currently serving prison sentences." In May 2021, the Watch Tower Society reported that Turkmenistan has released all Jehovah's Witnesses who had been imprisoned for conscientious objection to military service. According to the US Department of State, Turkmenistan's Ministry of Justice described Jehovah's Witnesses as foreign and dangerous. The US State Department also stated that the Turkmenistan government imposes restrictions on the freedom of Jehovah's Witness parents (and members of various other religious groups) to raise their children in accordance with their religious beliefs. In 2003, Jehovah's Witnesses' religious literature was confiscated, members of the denomination were denied exit visas, and others were stopped after crossing a border and forced to return. In 2004, five Jehovah's Witnesses were stopped and prevented from boarding a flight to another country because their names were included on a "black list" of citizens prohibited from leaving the country. In 2015, a Jehovah's Witness in Turkmenistan was sentenced to four years in prison for allegedly inciting hatred at a religious meeting held in a private home, and other attendees were fined.

Америка Құрама Штаттары

1930-1940 жылдары АҚШ-тың кейбір штаттары Ехоба куәгерлерінің әдебиеттерін таратуды заңсыз деп жариялаған заңдар қабылдады, ал кейбір штаттарда Ехоба куәгерлерінің балалары мемлекеттік мектептерге қабылданудан тыйым салынды. Ехоба куәгерлерінің туға салют айтудан бас тартуына байланысты қудалау "Туға салют ісі" деп белгілі болды. Олардың туға тағзым етуден бас тартуы, тудың символы болған бостандықтардың сынағы ретінде қарастырылды, атап айтқанда, әркімнің өз санасының талаптарына сәйкес дін тану бостандығы. Жоғарғы Сот, Minersville School District v. Gobitis (1940) ісінде, АҚШ-тың туға салют айтуды міндетті ету арқылы, адамның өз қалауынша дін тану құқығын шектегенін анықтады – бұл конституцияның Бірінші поправкасындағы дін бостандығын бұзу. Алайда, куәгерлерге қарсы 8:1 көпшілік пікірін білдірген судья Франкфуртер, "патриотизмді сіңіру мүддесі діни сенімге қатысты шағын шектеулерді ақтауға жеткілікті маңызды" деді. Бұл шешімнен кейін қудалау толқыны өршиді. Бұл шешімге қатысқан мектеп оқушыларының бірі Лилиан Гобитас: "Ехоба куәгерлеріне қарсы ашық шабуыл жарияланды" деді. Америкалық Азаматтық Бостандықтар Одағының мәліметінше, 1940 жылдың соңына қарай "АҚШ-та 1500-ден астам куәгер 335 жеке шабуылдың құрбаны болды". Мұндай шабуылдарға ұрып-сапалау, қараңғылату, асып өлтіру, оқтап жаралау, мүгедек ету және тіпті қауырсынға толу сияқты әрекеттер кірді. Ехоба куәгерлеріне қарсы шабуылдар туралы хабарлар келіп түскенде, "бірнеше судьялар өз пікірлерін өзгертті, ал West Virginia State Board of Education v. Barnette (1943) ісінде, сот мемлекеттің Бірінші поправканы бұзуға, рәсімдерді міндетті ету арқылы құқығы жоқ екенін жариялады". 1946 және 1953 жылдары Жоғарғы Соттың шешімдері олардың әскери қызметтен босатылу құқығын бекітті.