Кіріспе

Британ жазушысы Уильям Хейл Уайт (22 желтоқсан 1831 – 14 наурыз 1913), Марк Рутерфорд псевдонімімен танымал, британ жазушысы және мемлекеттік қызметкер болған. Оның "Таймс" газетіндегі некрологында «псевдонимді, кейде екі псевдонимді пайдалануы (кейбір «Марк Рутерфордтың» еңбектерін оның досы Рубен Шапкотт өңдеген) – зейнетке шегінуге бейімділігін көрсетеді, ал мистер Хейл Уайт жеке өмірімен көп көзге түспеген» делінген. Оның парламенттік очерктерінің іріктемесі 1897 жылы ирланд ұлтшыл депутаты Джастин Маккарти тарапынан «Парламенттің ішкі өмірі» деген атпен жарияланды. Уайт өзі Бедфордта Бедфорд қазіргі заманауи мектебінде (кейін Англия мектебі деп аталды) білім алған, содан кейін отбасымен Лондонға көшіп келген. 1848 жылы ол Ханттингдон графинясының колледжіне, Чешунтқа, діни қызметкерлікке дайындалу үшін түсті. Ол бұрынғыдан өзгеше көзқарастар қалыптастырып, 1850 жылы Томас Карлайлға хат жазды, ол оған толық жауап беріп, өз нанымдарында тұруға шақырды. Уайт кейін Лондонның Жаңа колледжіне оқуға түсті, бірақ оның көзқарастарының одан әрі дамуы оған сол мансапты алуға кедергі келтірді және ол кітаптардың кейбір аспектілерін сұраққа салғаны үшін қуылды. Хейл Уайт диссидент ретінде танымал болды. 1852 жылы Джон Чапман оны "Вестминстер шолуында" жеке көмекші және абоненттерді іздеуші ретінде жұмысқа алды. «Вестминстер шолуында» Джордж Элиотпен бірге жұмыс істеген Уайт олармен Джон Чапманға тиесілі Лондонның 142 Strand мекенжайында бірге тұрды. Уайт Джордж Элиот туралы «Кітапшы» журналында 1902 жылдың тамызында «Мен білген Джордж Элиот» деген мақала жазды. 1854 жылы Уайт мемлекеттік қызметке кірісті, бастапқыда Сомерсет Хаустағы Бас тіркеуші кеңсесінде, кейін Адмиралтействода кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді. Он төрт жыл бойы ол «Бирмингем Пост» газеті үшін парламенттік очерктер жазды. Джордж Оруэлл «Құтқарылуды» «ағылшын тіліндегі ең жақсы романдардың бірі» деп сипаттады. Өзінің атымен Уайт Спинозаның «Этикасын» (1883) аударды. Оның кейінгі кітаптарына «Мириамның мектептегі оқуы және басқа да еңбектері» (1890), «Кэтрин Фурз» (2 том, 1893), «Клара Хопгуд» (1896), «Журналдан алынған беттер, басқа да еңбектермен» (1900) және «Джон Буньян» (1905) кіреді. Мистер Уайттың романдарының өкінішті, бірақ сонымен бірге асыл және әдемі сапасы бар. Ол жанның тәжірибесінің ашылуын жазып жатқандай көрінеді, ал оның қарапайымдылығы мен тікелей баяндауында ол үлкен орыс романистеріне ұқсайды.

Андре Жид 1915 жылдың 4 қазанында жазған хатында Арнольд Беннеттке Уайттың еңбектерін ұсынғаны үшін алғыс білдірді. Жид «Марк Рутерфордтың өмірбаяны» мен «Марк Рутерфордтың құтқарылуына» қатты риза болды, сондықтан оларды француз тіліне аударуды жоспарлады. Мен әрқашан Марк Рутерфордты құрметтеймін: менің ойымша ол өте жақсы, өте мұқият, өте дұрыс және өте әдемі. Чарльз Диккенс пен Томас Хардидің өмірбаянын жазған Клэр Томалин Уайттың романдары жеке естеліктер мен эмоциялардың қорына тікелей сүйенеді, және сіз оның бетперде киіп, басқаша қол жеткізе алмайтын түрде ашық мойындау үшін маска кигенін қатты сезінесіз. Бедфордтағы Марк Рутерфорд мектебі оның есімімен аталады және Каршалтондағы 19 Парк-Хиллде оның еске алу тақтасы бар. Сондай-ақ, оның туған жері Бедфордта оның ұлы сэр Уильям Хейл Уайт ашқан тақташа бар. 1892 жылы Адмиралтействодан зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол бірнеше жыл Гастингсте тұрды, онда оны еске алу тақтасы орнатылды. Дороти Уайтқа үйленген кезде ол одан қырық бес жыл кіші болған. Үшінші ұлы инженер болды, ал Уайттың қызы Молли әкесіне күтім жасау үшін үйде қалды. Спинозаның этикасы, латын тілінен аударған, Трубнер және Co., Лондон, 1883 Марк Рутерфордтың құтқарылуы, Трубнер және Co., Лондон, 1885 Таннердің жолындағы революция, Трубнер және Co., Лондон, 1887 Мириамның мектептегі оқуы Кеган Пол, Trench, Trubner және Co., Лондон, 1890 Кэтрин Фурзе, Т. Фишер Унвин, Лондон, 1893 Клара Хопгуд, Т. Фишер Унвин, Лондон, 1896 Вордсвортқа қарсы еректен бас тарту туралы айыпты тексеру, Лонгман, 1898 Журналдан басқа мақалалармен, Т. Фишер Унвин, Лондон, 1900 Журналдан басқа беттер, Оксфорд университетінің баспасы, 1910 Марк Рутерфордтың ерте өмірі (У. Уайт), Оксфорд университетінің баспасы, 1913 Оксфорд университетінің баспасы, 1915 жылғы журналдан соңғы беттер. Өлгеннен кейін жарық көрген және оның жесірі Дороти алдын ала жазған.

Редактор немесе жазбалар құрастырушы ретінде таңдалған жұмыс

Вордсворт пен Колридж қолжазбаларының Т. Нортон Лонгманның меншігіндегі сипаттамасы, Лонгман, 1897. В. Хейл Уайттың жазбалары
Джонсон, Сэмюэл. Доктор Сэмюэл Джонсонның «Рамблер» журналынан таңдамалар, Кларендон баспасы, Оксфорд, 1907. В. Хейл Уайттың алдын ала сөз және жазбаларымен өңделген
Карлайл, Томас. Джон Стерлингтің өмірі, Оксфорд университетінің баспасы, 1907. В. Хейл Уайттың кіріспесімен