Еуропалық орта ғасырлық қалқан: Қыран пішіндес қалқан тарихы
Kite shield
Еуропалық орта ғасырлық қалқан: қалқанның пішіні, нормандардың соғыс тактикасы, атты әскерге арналған қорғаныс. Тарих пен әскери жабдықтар туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Еуропаның ортағасырлық қалқаны
European medieval shield
Қайық пішіндес қалқан – жоғарғы жағы дөңгелектелген және төменгі жағы нүктеге немесе дөңгелектелген нүктеге дейін иілген үлкен, бадам пішіндес қалқан. "Қайық пішіндес қалқан" термині қалқанның ерекше пішініне сілтеме жасайды және оның ұшып бара жатқан қағаз үйірге (кайт) ұқсас болуынан туындаған, алайда "жапырақ пішіндес қалқан" және "бадам пішіндес қалқан" терминдері де соңғы әдебиеттерде қолданылады. Осы қалқанның ең айқын мысалдары Байо тапсырмасында (Bayeux Tapestry) көрсетілгендіктен, қайық пішіндес қалқан нормандердің соғысымен тығыз байланысты болды.
A kite shield is a large, almond shaped shield rounded at the top and curving down to a point or rounded point at the bottom. The term "kite shield" is a reference to the shield's unique shape, and is derived from its supposed similarity to a flying kite, although "leaf shaped shield" and "almond shield" have also been used in recent literature. Since the most prominent examples of this shield have appeared on the Bayeux Tapestry, the kite shield has become closely associated with Norman warfare.
Тарих
Қалқан атты әскер үшін жасалған. Оның өлшемдері шамамен аттың мойны мен аттының сандары арасындағы кеңістікке сәйкес келеді. Төменгі тар бөлігі аттының сол аяғын, ал жоғарғы иісті бөлігі иығы мен денесін қорғайтын. Байе гобеленінде ағылшындардың көпшілігі аяқ киімдерімен және желкен тәрізді қалқандармен бейнеленген, ал азын қалғандары дөңгелек қалқандарды қолданған. Нормандиядан басқа, олар Испанияның кейбір аймақтарында және Киелі Рим империясында да ерте пайда болды. Бұл үш аймақтың қайсысынан пайда болғандығы белгісіз. Бір теория бойынша, нормандықтар бұл қалқанды викинг ата-бабаларынан мұра еткен. Дегенмен, викинг дәуірінен желкен тәрізді қалқанның ешқандай құжаттары немесе қалдықтары табылған жоқ, және олар викингтердің жоғары жылдамдығы бар жеңіл жаяу әскеріне тиімді болмаған. Желкен тәрізді қалқандар негізінен 11-шы ғасырдың суреттерінде, көбінесе Батыс Еуропа мен Византия империясында, сондай-ақ Кавказда, Фатимид халифатында және Киев Русінде бейнеленген. Мысалы, Грузияның Бохорма қаласынан табылған 11-шы ғасырға жататын Әулие Георгийдің күміс өрнегінде, сондай-ақ 12-ші және 13-шы ғасырларға жататын грузин өнерінің басқа да жекелеген туындыларында желкен тәрізді қалқан бейнеленген. 1087 жыл шамасында салынған Каирдегі Баб әл-Наср есігінде де осындай қалқандар бейнеленген. Араб тарихшылары оларды көбінесе тариқа немесе жанувия деп сипаттаған. Желкен тәрізді қалқандар Бірінші крест жорығы кезінде көптеп Таяу Шығысқа әкелінді, осы кезде араб және византиялық әскерлер нормандық крестшілердің қолданып жүрген түрін алғаш рет көрді; бұл Византияда соншалықты жақсы әсер қалдырды, олар 12-шы ғасырдың ортасына қарай Комнин армиясындағы дөңгелек қалқандарды толыққанды алмастырды. 12-шы ғасырдың ортасынан соңына қарай дәстүрлі желкен тәрізді қалқандардың орнына жоғарғы бөлігі дөңгелек емес, жалпақ болатын түрлері қолданыла бастады. Бұл өзгеріс сарбазға қалқанды тік ұстауды жеңілдетіп, көру қабілетін шектемеді. Жалпақ жоғарғы бөлігі бар желкен тәрізді қалқандар кейіннен Батыс Еуропа армияларының көпшілігі үшін әлдеқайда кіші, ықшам жылытқыш қалқандармен алмастырылды. Алайда, византиялық жаяу әскерлері оларды 13-шы ғасырға дейін қолдана берді.
The shield was developed for mounted cavalry, and its dimensions correlate to the approximate space between a horse's neck and its rider's thigh. A narrow bottom protected the rider's left leg, and the pronounced upper curve, the rider's shoulder and torso. In the Bayeux Tapestry, most of the English are depicted on foot with kite shields, while a minority still use round shields. Aside from Normandy, they also appeared early on in parts of Spain and the Holy Roman Empire. It is unclear from which of these three regions the design originated. A theory is that the kite shield was inherited by the Normans from their Viking predecessors. However, no documentation or remains of kite shields from the Viking era have been discovered, and they were not ideally suited to the Vikings' highly mobile light infantry. Kite shields were depicted primarily on eleventh century illustrations, largely in Western Europe and the Byzantine Empire, but also in the Caucasus, the Fatimid Caliphate, and among the Kievan Rus'. For example, an eleventh century silver engraving of Saint George recovered from Bochorma, Georgia, depicts a kite shield, as do other isolated pieces of Georgian art dating to the twelfth and thirteenth centuries. Kite shields also appear on the Bab al Nasr in Cairo, which was constructed around 1087. Arab historians usually described them as tariqa or januwiyya. Kite shields were introduced in large numbers to the Middle East by the First Crusade, when Arab and Byzantine soldiers first observed the type being carried by Norman crusaders; these left such a favourable impression on Byzantium that they had entirely superseded round shields in the Komnenian army by the mid twelfth century. Around the mid to late twelfth century, traditional kite shields were largely replaced by a variant in which the top was flat, rather than rounded. This change made it easier for a soldier to hold the shield upright without limiting his field of vision. Flat topped kite shields were later phased out by most Western European armies in favour of much smaller, more compact heater shields. However, they were still being carried by Byzantine infantry well into the thirteenth century.
Құрылыс
Олардың қолайсыздығын толықтыру үшін, желкен тәрізді қалқандар enarmes-пен жабдықталған, ол қалқанды қолға міц бекітіп, қолды босаңсытқанда да оны орнында ұстауға көмектесетін; бұл бұрынғы дөңгелек қалқандардан, олар тек бір тұтқаға ие болған, елеулі айырмашылық еді. Кейбір мысалдарда, қолданылмағанда қалқанды бір иыққа асыруға мүмкіндік беретін қосымша гижелі бау да орнатылған. Византиялық әскерлер жиі желкен тәрізді қалқандарын арқаларына, кейде кері бұрып тағушы еді. Бірінші крест жорығы кезінде көптеген желкен тәрізді қалқандар әлі де дөңгелек металл орталық бөлігімен (қалқанның ортасы) жабдықталған, бірақ enarmes-тің қолданылуы оларды қажетсіз ететін еді. Қалқандар enarmes-пен қатар қосымша қол тұтқасымен де жабдықталған болуы мүмкін. Типикалық желкен тәрізді қалқан кем дегенде үш фут (бір метрден астам) биіктікте болып, қабатталған ағаштан, созылған жануар терісінен және темір бөлшектерден жасалған. 1200 жылдардағы Византия деректері қалқанның қаңқасы ағаш пен темірдің көп бөлігін құрағанын көрсетеді; ал оның корпусы барабан қабықтарында қолданылатын материалға ұқсас теріден, пергаменттен немесе қатайтылған былғарыдан жасалған.
To compensate for their awkward nature, kite shields were equipped with enarmes, which gripped the shield tightly to the arm and facilitated keeping it in place even when a knight relaxed his arm; this was a significant departure from most earlier circular shields, which possessed only a single handle. Some examples were apparently also fitted with an additional guige strap that allowed the shield to be slung over one shoulder when not in use. Byzantine soldiers frequently carried kite shields on their backs, sometimes upside down. At the time of the First Crusade, most kite shields were still fitted with a domed metal centrepiece (shield boss), although the use of enarmes would have rendered them unnecessary. It is possible that shields may have been fitted with both enarmes and an auxiliary hand grip. A typical kite shield was at least three feet high, being constructed of laminated wood, stretched animal hide, and iron components. Records from Byzantium in the 1200s suggest that the shield frame accounted for most of the wood and iron; its body was constructed out of hide, parchment, or hardened leather, similar to the material used on drum faces.