Юдит Бавариялық: Каролинг әйелі және оның өмірі

Кіріспе

Каролинг патшайымы, Людовик ІІІ-нің екінші әйелі Юдиф (797 – 19 сәуір 843) – Людовик ІІІ-нің екінші әйелі ретінде Каролинг патшайымы болды. Людовикке үйленуі Каролингтер сарайындағы ықпалды тұлға ретінде оның өрлеуінің бастамасы болды. Олардың Луистен Гизела және Шарль есімді екі баласы болды. Ұлының дүниеге келуі императорлық таққа таласқа және Луидің бірінші некесінен туған балаларымен, яғни Карл мен оның ағалары арасындағы шиеленіске себеп болды. Ақырында, Шарльдің әйелі Орлеандық Эрментруда билікке келген соң, оның құрметі төмендеді. 843 жылы Тур қаласында жерленді.

Ерте өмір

Юдит Бавария графы Вельф пен саксондық ақсүйек әйелдің қызы болды. Оның туған күні мен жылы туралы нақты мәліметтер жоқ. Юдит шамамен 797 жылы туған болуы мүмкін. Каролингтер әлеміндегі қыздардың көпшілігі жасөспірім шағында үйленетін, ал ең кіші жасы он екіге толған болу керек еді. Бірақ оның 41 жастағы король Луиге үйленуі 819 жылы болды, ол кезде Юдит шамамен 22 жаста болған. Вельфтер ақсүйек болғанымен, Каролинг империясының билік басындағы "Императорлық аристократиясының" (Reichsaristokratie) құрамына кірмеген. Вельф тайпасының басшылары өздерінің туған жері Алеманнияда (қазіргі Оңтүстік-Батыс Германия және Солтүстік Швейцария) ықпалын жоғалтқаннан кейін, 770 жылдары Каролинг императорлық аристократиясымен туыстық байланыстарды нығайту арқылы билікке жетті. 819 жылы Рождестводан кейін көп ұзамай ол Аахенде (Солтүстік Рейн-Вестфалия, Германия) Юдитке үйленді. Көптеген патшалық үйленулер сияқты, Юдитті де үйлену алдында тойға қатыстыру арқылы таңдады. Ол қырық бір жасында жас Юдитті "өзінің сарайына барлық аймақтардан әкелінген ақсүйек қыздарды қарап шыққаннан кейін" таңдады. Франк қоғамында тек ақсүйек әйелдер ғана бәсекелесе алатын болды; бұл ерекшелік Regesta Imperii-де аталып өтеді, онда Юдиттің ақсүйек тегінен шыққандығы (Edlen Geschlecht) көрсетілген. Эрмольд Нигель, Валафрид Страбон және Луидің өмірбаянының авторы Теган сияқты замандастары Юдиттің таңдалуын оның ерекше сұлулығымен, зиялылығымен және музыкалық қабілетімен байланыстырды. Қазіргі деректерге сәйкес, қалыңдық неке шын мәнінде "Vollehe" (толық неке) болғанымен, бұл қалыңдық мәңгілікке патшайымның иелігінде қалады дегенді білдірмейді. Ол саяси жағдайға байланысты одан алынуы мүмкін еді, бұл кейін Юдиттің өмірінде, билік пен ықпалынан айырылғаннан кейін орын алды. Бұл міндеттерді орындау үшін Юдиттің жеке сарай қызметкерлері болған болуы мүмкін. Бұл ерекше емес, өйткені деректерге сәйкес, ол меровингтер дәуірінен бері бар болған. Екінші жүктілігінің көп бөлігін Франкфуртта өткізгеннен кейін, ол 823 жылдың 13 маусымында Карл есімді тағы бір балаға ие болды. "Шарльз Тік шашты" деп белгілі болған ол әкесі Луидің ізімен император атанды. Карлдың тууы Юдиттің өміріне маңызды әсер етті, өйткені Карл Луидің екінші некесінен туған жалғыз ер баласы болды. Оның тууы Ordinatio Imperii және мұрагерді тағайындау мәселесін көтерді. Ordinatio imperii тек толыққанды мұрагер ғана билік ете алатынын көрсетеді, бірақ талаптарға сай келетін бірнеше үміткер болды (негізінен Эрменгардтан Лотар, Пеппин және некеден туған неміс Луиі және Юдиттен Карл), сондықтан заңды мұрагерлікке қатысты келешектегі қиындықтар болмай қойған жоқ. Сондықтан Юдит үшін ұлына тақты қамтамасыз ету және оны әкесінің ағаларының шабуылдары мен қауіп-қатерінен қорғау өте маңызды болды. Лотар, Эрменгардтың ең көрнекті және ең үлкен баласы, Юдит пен Карл үшін ең үлкен қауіп-қатер болды. Бірақ мұны түсінген Юдит Карлды Лотардың крест әкесі етіп таңдады. Бұл стратегиялық қадам Карлдың Луидің өлімінен кейін болашақ мұрагерлік дауларында саяси байланысы болатынын білдірді.

Judith was the daughter of Count Welf of Bavaria and Saxon noblewoman Hedwig. No surviving sources provide a record of Judith's exact date and year of birth. Judith was probably born around 797. Most girls in the Carolingian world were married in adolescence, with twelve years as the minimum age, though her marriage to the 41 year old King Louis occurred in 819, when she was probably around 22 years old. Though the Welfs were noble, they were not part of the '"Imperial Aristocracy'" (Reichsaristokratie) that dominated high office throughout the Carolingian empire. The Welf clan's leaders, having lost influence in their home region of Alemannia (present day southwestern Germany and northern Switzerland) eventually rose to power through cementing familial ties with the Carolingian Imperial Aristocracy in the 770s. Shortly after Christmas in 819 he married Judith in Aachen (North Rhine Westphalia, Germany). Like many of the royal marriages of the time Judith was selected, prior to the marriage through a bridal show. It is at the bride show that, at the age of forty one, Louis chose the young Judith "after inspecting noble maidens who were brought to his court from all districts". In Frankish society, only women of the nobility were eligible to compete; this specific trait is highlighted in the Regesta Imperii, where Judith is referred to as stemming from a noble lineage (Edlen Geschlecht). Contemporary witnesses such as Ermoldus Nigellus, Walahfrid Strabo, and Louis' biographer Thegan attributed Judith's selection to her extraordinary beauty, intelligence, and musical ability. Although, according to modern sources, the dowry was indicative that the marriage was in fact a "Vollehe" (full marriage), it did not mean that the dowry was static, insofar as it would remain solely within the possession of the Queen in perpetuity; rather it could be taken from her depending on the political climate, as would later be the case in Judith's life, after her fall from power and influence. It is not unlikely that, in order to complete these tasks, Judith would have had her own court personnel. This was not an uncommon phenomenon, it having existed according to sources since the time of the Merovingians. After having spent most of her second pregnancy in Frankfurt, she had another child named Charles, who was born on 13 June 823. More commonly known as "Charles the Bald", he would eventually become emperor, following in the footsteps of his father Louis. The birth of Charles had a significant effect on Judith's life, because Charles was the only male heir of Louis' second marriage. His birth put the Ordinatio Imperii and its designations for successor under question. The ordinatio imperii outlined that only a full heir could rule, but since there were several viable candidates that met the requirements, (mainly Lothar, Peppin and Louis the German from the marriage to Ermengard and Charles from the marriage to Judith) an eventual strain on rightful succession was inevitable. Consequently, it became of the utmost importance for Judith to secure the throne for her son and protect him from the attacks and threats that his paternal brothers posed. Lothar, being the most prominent and the oldest of Ermengard children, presented the greatest threat to Judith and Charles. Yet, realizing this, Judith selected Lothar as Charles' godfather. This strategic move meant Charles would have a political tie in the eventual disputes succession that would inevitably follow Louis' death.

Императорлық мұрагерлік және бөліну

817 жылдың 9 сәуірінде Аахенде Луи мен оның серіктеріне ағаш шатыр құлады. Оқиға Луиді қатты дүрбелеңге түсірді және императорды өзінің билігін және мұрагерлерінің тағдырын қайта қарастыруға мәжбүр етті. Ordinatio Imperii – бұл Карл Ұлының мұрасын бөлісу жолындағы жаңаша құру және ойдағы жаңару, ол әрқашан армандаған, бірақ толыққанды іске асыра алмаған. Ordinatio imperii-де Луидің үлкен ұлы Лотар Карл Ұлы қайтыс болғаннан кейін бірлескен император болып, Франкияның барлық жерін иеленеді деп көрсетілген. Сондай-ақ, Лотардың кіші әйелдері, 19 жастағы Пиппин және 10 жастағы Людовик Неміс Аквитания мен Баварияны (regna) мұраға алатыны айтылды. Лотарды алаңдатқан маңызды мәселе – Луидің 19 жасар туысы Бернард Италиялықтың билікке жолына кедергі келтіруі еді. Бернард 810 жылдан бері Италияны басқарып келген. Бірақ Ordinatio imperii Бернардты Италияның тікелей мұрагері және билеушісі деп нақты көрсетпеді. Сондықтан Бернард өзінің болашақ мұрасы қауіпте екенін сезіп, Луиге қарсы көтерілді. Луидің әскерлері көтерілісті жылдам басып тастады. Бернард соқыр қылынды және 818 жылдың 17 сәуірінде қайтыс болды. Карлдың дүниеге келуі және Лотардың 821 жылы үйленуі екі императорлық үйдің билік үшін күресуіне әкелді. Папа Николай I-ге жазған хатында Юдит, Карл туған кезде Реймстің архиепископы Эббоға сақина жіберіп, Карлдың денсаулығы үшін дұға етуін сұрады, сонымен қатар қиын жағдайда сақинаны қайтарса, оған көмектесетінін уәде берді. Бұл Юдиттің Карл өміріндегі маңызды рөлін ғана емес, сонымен қатар, әкесі Луидің ізімен жүретін амбициялы жас Карл екенін де көрсетеді. 826 жылғы Эрмольдтың өлеңдерінің бірінде Юдит ұлын процессияда ертіп келе жатқаны, екі жағынан Лотардың қайын атасы Гю де Турс және Орлеан графы Матфрид тұрғаны суреттеледі. Екі графтың да Лотармен тығыз байланыста болғанын ескерсек, Юдит Лотардың қолдауын алуға және өзін және ұлын саяси тұрғыдан тиімді жағдайға қоюға тырысқанын көрсетеді, сондай-ақ оның "жақсылықтары" үшін. Луи келесі жылды Лотардың тұтқыны ретінде Аахенде өткізді. Алайда Пиппин мен Людовик Неміс Лотардың әкесіне жасаған қатыгездігіне наразылық білдіріп, 834 жылы Лотарға қарсы көтерілуге Аквитаниялықтар, баварлықтар, аустразиялықтар, саксондықтар, алемандар және франктерден әскер шақырды. Лотарға үлкен әскерлер жақындап келе жатқанын естіп, қашып кетті, әкесін тастап кетті. Луи осылайша билікті қайта алып, Лотардың іс-әрекеттерін кешіруге ұсыныс жасады. Бірақ Лотар бұл ұсынысты қабылдамады. Осы алабұрлы саяси оқиғалар кезінде Италиядағы Луидің адалдары, епископ Ратольд, граф Бонифаций және Пиппин Юдитті өлтіру жоспары туралы естіді. Олардың көмегімен Юдит қашып, сол жылы Аахенге оралды. 840 жылы Луи Ингельхаймдағы сарайында қайтыс болды, Юдит жесір қалды. Алайда ол 841 жылы Аквитаниядан әскер жинап, ұлы Карлдың әскери науқандары мен әрекеттеріне қолдау көрсетуін жалғастырды. Сол жылдың сәуір айында Карл патшалық тәжін және барлық патшалық киімдерін алды, сол кездегі замандастары бұл құдайдың іс-әрекеті деп жариялады. Дегенмен, Юдит Карлдың қайда екенін білген болуы мүмкін және патшалық артефактілерді ұлымен кездесуге жіберген. 842 жылы Карл Эрментрудаға үйленді және 844 жылы анасының құрметіне аталған Фландрияның Юдит деген қызы дүниеге келді. Алайда бұл неке Юдиттің мансабы, билігі және ықпалы үшін сәтсіз аяқталды. Жаңа патшайымның келуімен Юдиттің мәні жойылды, нәтижесінде ол зейнетке шығуға мәжбүр болды, сондай-ақ оның бақылауындағы жерлер мен байлықтары тартылып алынды. 842 жылы денсаулығы нашарлай бастады және 843 жылдың 19 сәуірінде Турда қайтыс болды. Ол күйеуінен үш жылға артық өмір сүрді, бір жылдан астам уақыт бойы аурумен, соның ішінде жөтел мен бас айналумен күресті. Ол қайтыс болғанда шамамен 46 жаста болған, ал күйеуі 62 жасқа жуық болған. Ол Турдағы Сен-Мартин базиликасына жерленді.

On 9 April 817 a timber roof collapsed on Louis and his men in Aachen. The event shocked Louis and led the emperor to reconsider the distribution of his power and succession for his heirs. The ordinatio Imperii was a reconfiguration and re imagining of in the division of Charlemagne's inheritance, which he had always envisioned but never fully implemented. The ordinatio imperii stated that Louis oldest son Lothar would become co emperor upon the death of Charlemagne, and would receive the whole of Frankia. It also stated that Lothar's younger brothers, Pippin, aged 19, and Louis the German, aged 10, would inherit Aquitaine and Bavaria respectively (the regna). A major sticking point that concerned Lothar was Louis' nineteen year old nephew Bernard of Italy getting in the way of his eventual rise to power. Bernard had been ruling Italy since 810. Yet, the ordinatio imperii did not specify Bernard as the immediate successor and continued ruler of Italy. Consequently, Bernard, alarmed by the fact that his future inheritance was at stake, rose up against Louis. The rebellion was swiftly quelled by Louis' forces. Bernard was blinded and would eventually die on 17 April 818

The birth of Charles as well as Lothar's marriage in 821 meant that two imperial households were now vying for control. Outlined in a letter to Pope Nicholas I Judith, upon Charles's birth, sent a ring to Ebbo, the archbishop of Rheims, asking him to pray for the health of Charles, but also promising that if he ever sent the ring back to her in times of trouble she would help him. |sign=Ermoldus Nigellus|source=Agobard of Lyons
Not only does this highlight Judith's role as an influential force in Charles' life, but it also establishes an ambitious young Charles as a son that follows in the footsteps of his father Louis. Other poetry by Ermoldus from 826 describes Judith following her son in procession, flanked on either side by the magnates Count Hugh of Tours, who was Lothar's father in law, and Count Matfrid of Orleans. Given that both magnates had extremely close ties with Lothar, this suggests Judith was already attempting to cultivate Lothar's sympathies and place herself and her son in a politically favourable position. and for her "good works". Louis spent the next year in Aachen as a captive of Lothar. Pippin and Louis the German, however, condemned the treatment of their father by Lothar and in 834 summoned armies from Aquitaine, Bavarians, Austrasians, Saxons, Alemans and the Franks to rise up against Lothar. Hearing of the vast armies approaching him, Lothar fled, leaving his father behind. Louis thus regained control and offered to forgive Lothar for his actions. Lothar, however, scorned the offer. It was during this turbulent political to and fro that followers of Louis the Pious who were in Italy, Bishop Ratold, Count Boniface and Pippin among them, heard of a plot to kill Judith. With their help Judith escaped and returned to Aachen in the same year. Louis died in 840 at his palace in Ingelheim, leaving Judith a widow. She, however, continued to support her son Charles in his military campaigns and endeavours, gathering troops from Aquentine in 841. In April of that same year, Charles received his crown and all of his royal attire, which contemporaries of the time herald as a divine act. Most likely, however, Judith was well aware of Charles's location and had sent the royal artifacts to meet up with her son. Charles married Ermentrude in 842 and fathered a daughter, Judith of Flanders, in 844, named after his mother. This marriage, however, proved futile for Judith's career, power and influence. With the introduction of a new queen, Judith became of ex officio importance, resulting in her forced retirement as well as withdrawal of the lands and wealth under her control. Her health began to fail in 842, and she died on 19 April 843 in Tours, outliving her husband by three years, after more than a year of ill health, including coughing and dizziness. It is believed that she was around 46 years of age when she died, her husband had been closer to 62. She was buried at the Basilica of Saint Martin, Tours.