Генрих I Птицелов: саксонский герцог и король Восточной Франкии (919-936). Договор с Западно-Франкским королевством, захват Лотарингии. История Германии.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шығыс Францияның патшасы (919–936); Саксония герцогы (912–936) Генрих Фоллер (Генрих дер Фоглер немесе Генрих дер Финклер; Henricus Auceps) (шамамен 876 – 2 шілде 936) – 912 жылдан бастап Саксония герцогы болған.
King of East Francia (919–936); Duke of Saxony (912–936)
Henry the Fowler (Heinrich der Vogler or Heinrich der Finkler; Henricus Auceps) (c. 876 – 2 July 936) was the Duke of Saxony from 912
Лотарингия үшін соғыстар
920 жылы Батыс Францияның патшасы Қарапайым Карл Вормс қаласының жанындағы Пфеддерсхаймға дейін шабуыл жасап, жорыққа шықты, бірақ Генрих әскер жинап жатқанын естіген соң кері шегінді. 921 жылдың 7 қарашасында Генрих пен Карл кездесіп, Бонн шартын жасады, онда Генрих Шығыс Франк патшасы ретінде мойындалды және Карлдың Лотарингиядағы билігі расталды. Генрих, Батыс Францияда король Роберт І таққа отырғаннан кейін патшалық тағы үшін азаматтық соғыс басталғанда, Лотарингияны басып алуға мүмкіндік тапты. 923 жылы Генрих Рейн өзенін екі рет кесіп өтіп, герцогтіктің көп бөлігін жаулап алды. Лотарингияның шығыс бөлігі 924 жылдың қазанына дейін Генрихтің бақылауында болды. 925 жылы Лотарингия герцогы Гилберт көтеріліс ұйымдастырды. Генрих герцогтікті басып алып, Гилбертті Зюльпих (Толбиак) қаласында қоршап алды, қаланы жаулап алды және оның жерлерінің көп бөлігіне ие болды. Гилбертке герцогтік лауазымын сақтап қалуға рұқсат беріп, Генрих 928 жылы өзінің жаңа вассалымен қызы Герберганың некесін ұйымдастырды. Осылайша ол 910 жылы жоғалған бұл мемлекетті бес тұқымдық герцогтік ретінде қайтадан патшалық құрамына қосты.
In 920, the king of West Francia, Charles the Simple, invaded and marched as far as Pfeddersheim near Worms, but retreated when he learned that Henry was organizing an army. On 7 November 921, Henry and Charles met and concluded the Treaty of Bonn, in which Henry was recognized as the east Frankish king and Charles rule in Lotharingia was recognized. Henry then saw an opportunity to take Lotharingia when a civil war over royal succession began in West Francia after the coronation of King Robert I. In 923 Henry crossed the Rhine twice, capturing a large part of the duchy. The eastern part of Lotharingia was left in Henry's possession until October 924. In 925 Duke Gilbert of Lotharingia rebelled. Henry invaded the duchy and besieged Gilbert at Zülpich (Tolbiac), captured the town, and became master of a large portion of his lands. Allowing Gilbert to remain in power as duke, Henry arranged the marriage of his daughter Gerberga to his new vassal in 928. Thus he brought that realm, which had been lost in 910, back into the kingdom as the fifth stem duchy.
Мадьярлармен соғыстар
Мадьяр шабуылшыларының қатері оның жағдайын жақсартты, себебі барлық герцогтар мен ақсүйектер өздерінің жерлерін варварлардың шабуылдарынан тек күшті мемлекет ғана қорғай алатынын түсінді. 919 жылы Генрих Пюхен шайқасында мадьярлардан жеңілді, шайқаста қаза болмай қашып құтылды және Пюхен қаласына сиынып алды. 921 жылы мадьярлар тағы да Шығыс Франкияға және Италияға шабуыл жасады. Мадьярлардың үлкен күші Баварияның Каринтия маркасындағы Блейбург маңында Эберхард пен Меран графымен жеңілді, ал тағы бір топты Эльзас графы Лютфрид (французша оқылуы: Эльзас) талқандады, бірақ мадьярлар Шығыс Франкияға шабуылдауын тоқтатпады. Генрих венгр князін тұтқындағаннан кейін, 924 жылы жылдық салық төлеуге келісіп, он жылдық бітімге қол жеткізді. Осылайша ол және герцогтар жаңа бекіністі қалалар салуға және жаңа элиталық атты әскерді даярлауға уақыт алды. Генрих мадьярлар мен славяндардың шабуылына қарсы қорғаныс үшін бекіністі елді мекендер салды. 932 жылы Генрих мадьярларға жылдық салық төлеуден бас тартты. Олар қайтадан шабуылға кіріскенде, Генрих 933 жылы Риаде шайқасында күшейтілген әскерімен мадьярларды толығымен талқандады, содан кейін олар Генрих патшалығының солтүстік жеріне ешқашан оралмады.
The threat of Magyar raiders improved his situation, as all the dukes and nobles realized that only a strong state could defend their lands against barbarian incursions. In 919 Henry was defeated by the Magyars in the Battle of Püchen, hardly escaping from being killed in battle, managing to take refuge in the town of Püchen. In 921 the Magyars once again invaded East Francia and Italy. Although a sizable Magyar force was defeated near Bleiburg in the Bavarian March of Carinthia by Eberhard and the Count of Meran and another group was routed by Liutfried, count of Elsass (French reading: Alsace), the Magyars continued raiding East Francia. Henry, having captured a Hungarian prince, managed to arrange a ten year truce in 924, though he agreed to pay annual tribute. By doing so he and the dukes gained time to build new fortified towns and to train a new elite cavalry force. Henry built fortified settlements as a defense against Magyar and Slav invaders. In 932 Henry refused to pay the annual tribute to the Magyars. When they began raiding again, Henry, with his improved army in 933 at the Battle of Riade, crushed the Magyars so completely that they never returned to the northern lands of Henry's kingdom.
Славяндармен соғыстар
Мадьярлармен жасалған бітім кезінде Генрих өзінің шығыс шекарасындағы поляк славяндарын бағындырды. 928 жылы қыста ол славяндық Хевелли тайпаларына қарсы жорық жасап, олардың астанасы Бранденбургті алды. Содан кейін ол Эльба өзенінің орта ағысындағы Гломаче жерлеріне шабуыл жасап, қоршаудан кейін астанасы Гана (Яхна) қаласын жаулап алды және Мейссенде бекініс (кейін Альбрехтсбург) салдырды. 929 жылы Баварияның Арнульфінің көмегімен Генрих Богемия герцогтығына кіріп, герцог Венцеслав I-ді патшаға жыл сайынғы салық төлеуді қайта жаңартуға мәжбүр етті. Осы уақытта славяндық Редари тайпасы өздерінің басшысын қуды, Валслебен қаласын басып алып, тұрғындарын жаппай қырғынға ұшыратты. Графтар Бернард пен Тьетмар Эльбадан арғы жаққа орналасқан Ленцен бекінісіне қарсы жорық жасап, қызу шайқастан кейін 929 жылдың 4 қыркүйегінде жауды толық жеңді. Одердің төменгі ағысындағы Лужицалықтар мен Украиндықтар 932 және 934 жылдары бағынышты етіліп, салық төлеуге міндеттелді. Генрих жаулап алынған жерлерде маркалық әкімшілік құрмады, бұл жұмысты оның ізбасары Отто I жүзеге асырды.
During the truce with the Magyars, Henry subdued the Polabian Slavs who lived on his eastern borders. In the winter of 928 he marched against the Slavic Hevelli tribes and seized their capital, Brandenburg. He then invaded the Glomacze lands on the middle Elbe river, conquering the capital Gana (Jahna) after a siege, and had a fortress (the later Albrechtsburg) built at Meissen. In 929, with the help of Arnulf of Bavaria, Henry entered the Duchy of Bohemia and forced Duke Wenceslaus I to resume the annual payment of tribute to the king. Meanwhile, the Slavic Redarii had driven away their chief, captured the town of Walsleben and massacred its inhabitants. Counts Bernard and Thietmar marched against the fortress of Lenzen beyond the Elbe, and, after fierce fighting, completely routed the enemy on 4 September 929. The Lusatians and the Ukrani on the lower Oder were subdued and made tributary in 932 and 934, respectively. In conquered lands Henry did not create march administration, which was implemented by his successor Otto I.
Даниямен соғыстар
Генрих солтүстікке қарай даниялықтардың фриздіктерді теңіз арқылы шабуылдап, мазалаған аймақтарды да бейбіттендірді. Монах және жылнамашы Видукинд Корвейлік өзінің "Res gestae Saxonicae" еңбегінде даниялықтар Генрих Құсшының бағынышында болғандығын хабарлайды. Генрих Германияға даниялықтармен бірге шабуыл жасаған вендтердің иелігіндегі аймақтарды өз мемлекетіне қосты, сондай-ақ 934 жылы Шлезвигті де жаулап алды.
Henry also pacified territories to the north, where the Danes had been harrying the Frisians by sea. The monk and chronicler Widukind of Corvey in his Res gestae Saxonicae reports that the Danes were subjects of Henry the Fowler. Henry incorporated into his kingdom territories held by the Wends, who together with the Danes had attacked Germany, and also conquered Schleswig in 934.
Мұра
Генрих Рихард Вагнердің "Логенгрин" операсында (1850) кейіпкер ретінде қайтадан көпшілік назарына түсті, мажарларға қарсы Брабант ақсүйектерінің қолдауын алуға тырысты. 1848 жылғы төңкерістерде Германияның ұлттық біртүтастығына қол жеткізу әрекеттері сәтсіз аяқталғаннан кейін Вагнер, Фридрих Людвиг Ян сияқты жалпыгермандық идеологтардың қолдауымен Генрихтің барлық неміс тайпаларының нақты билеушісі ретіндегі бейнесіне үлкен сүйенді. Генрих Гиммлер өзін Германияның алғашқы патшасы деп жариялаған Генрихтің қайта жаралуы деп есептегендігі туралы мәліметтер бар. Гиммлер Кведлинбургке бірнеше рет барып, 2 шілдеде корольдің қайтыс болған күнінің құрметіне склепте рәсім өткізді. Бұл Генрихтің қайтыс болғаннан кейін 1000 жыл өткен 1936 жылы басталды. Гиммлер оны "бірінші неміс патшасы" деп санады және оның қабірін немістер үшін қасиетті саяхат орны деп жариялады. 1937 жылы корольдің денесі жаңа саркофагқа қайта жерленді.
Henry returned to public attention as a character in Richard Wagner's opera, Lohengrin (1850), trying to gain the support of the Brabantian nobles against the Magyars. After the attempts to achieve German national unity failed with the Revolutions of 1848, Wagner strongly relied on the picture of Henry as the actual ruler of all German tribes as advocated by pan Germanist activists like Friedrich Ludwig Jahn. There are indications that Heinrich Himmler saw himself as the reincarnation of Henry, who was proclaimed to be the first king of Germany. Himmler traveled to Quedlinburg several times to hold a ceremony in the crypt on the anniversary of the king's death, 2 July. This started in 1936, 1,000 years after Henry died. Himmler considered him to be the "first German king" and declared his tomb a site of pilgrimage for Germans. In 1937, the king's remains were reinterred in a new sarcophagus.
Өнер саласында
Генрих – Рихард Вагнердің «Логенгрин» операсының басты кейіпкері. Генрих Фоллер – 2001 жылғы «Волфенштейн ордасына қайту» ойынының соңғы миссиясындағы екі қарсыластың бірі, соңғы бос ретінде көрінеді. Ойын оны зұлым некромант ретінде көрсетеді және оның нақты қайтыс болған жылы 936 жыл болса, оны 943 жылға, яғни өлімінен 7 жыл кейін орналастырады.
Henry the Fowler is a main character of Richard Wagner's opera Lohengrin. Henry the Fowler is one of two antagonists, being the end boss in the final mission of the 2001 game Return to Castle Wolfenstein. The game portrays him as an evil necromancer and anachronistically places him in 943 CE, 7 years after his actual death year of 936.